NGƯỜI MẸ HOÀNG SƠN VÀ NGƯỜI CON NẰM LẠI GIỮA THỜI HOA LỬA
Nguyễn Minh Vương
Ở thôn Hoàng Sơn, xã Đường An, có một người mẹ đã dành phần lớn cuộc đời mình để nhớ về một người con đã không trở về sau chiến tranh.
Đó là bà Đinh Thị Tho – mẹ của Liệt sĩ Phạm Văn Chất.
Ngày người con lên đường, có lẽ với người mẹ ấy, chiến tranh vẫn là một điều gì đó rất xa. Bà chỉ biết con mình còn trẻ, phía trước là những tháng ngày gian khổ và phía sau là mái nhà luôn có người mong ngóng.
Những năm chiến tranh, biết bao người mẹ ở những làng quê Việt Nam cũng sống trong cảnh ấy.
Mỗi lần có tiếng xe đi qua, mỗi lần nghe tin từ chiến trường, trong lòng người mẹ lại dấy lên một niềm hy vọng.
Biết đâu con mình sắp trở về.
Nhưng có những người con đã mãi mãi không trở về.
Phạm Văn Chất là một trong những người con của quê hương Hoàng Sơn đã hy sinh trong chiến tranh. Sau ngày người con nằm lại, người mẹ tiếp tục sống cùng nỗi nhớ và khoảng trống mà chiến tranh để lại.
Thời gian trôi qua.
Những năm tháng bom đạn dần trở thành ký ức.
Những người trẻ ngày ấy nay đã già, những người mẹ từng ngóng con cũng lần lượt đi qua tuổi thanh xuân của mình.
Nhưng đối với một người mẹ, đứa con đã hy sinh có lẽ không bao giờ trở thành “người của quá khứ”.
Con vẫn là con.
Dù đã bao nhiêu năm trôi qua.
Đầu tháng 2 năm 2026, trong dịp thăm hỏi các gia đình chính sách, lãnh đạo xã Đường An đã đến thăm và tặng quà gia đình bà Đinh Thị Tho – mẹ Liệt sĩ Phạm Văn Chất tại thôn Hoàng Sơn.
Một cuộc thăm hỏi tưởng như rất bình dị.
Nhưng phía sau cánh cửa của ngôi nhà ấy là cả một thời đại.
Là câu chuyện của một người con đã rời quê khi tuổi trẻ còn ở phía trước.
Là người mẹ đã phải học cách sống tiếp khi đứa con mình mong đợi không bao giờ trở về.
Và là ký ức về một thế hệ đã đem tuổi xuân của mình gửi lại cho đất nước.
Ngày nay, người dân Đường An được sống trong những ngày tháng bình yên. Trẻ em đến trường, những con đường làng được mở rộng, quê hương ngày càng đổi thay.
Nhưng khi đứng trước những gia đình như gia đình bà Đinh Thị Tho, chúng ta mới hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng những mất mát rất thật của những gia đình bình dị.
Có những người mẹ đã mất con.
Có những người vợ mất chồng.
Có những đứa trẻ lớn lên mà không còn được nhìn thấy cha.
Và có những người lính đã nằm lại ở một nơi nào đó để quê hương được bình yên.
Người con Hoàng Sơn đã không trở về, nhưng tên tuổi và sự hy sinh của anh vẫn còn ở lại trong ký ức của quê hương Đường An.


