NGƯỜI MẸ HUYỀN HỘI ĐI QUA HAI CUỘC CHIẾN TRANH

Trong những ngày về xã Huyền Hội, huyện Càng Long, để sưu tầm tư liệu lịch sử phục vụ công tác giáo dục truyền thống cho đoàn viên, thanh niên, tôi được nghe bà con kể lại câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Dực (1920 – 2008). Câu chuyện ấy không ồn ào, không bi tráng theo cách thường thấy, nhưng lắng sâu, day dứt như chính cuộc đời nhiều mất mát của Mẹ – một người phụ nữ đã đi trọn qua hai cuộc kháng chiến của dân tộc.

Mẹ Nguyễn Thị Dực sinh năm 1920, dân tộc Kinh, quê quán xã Huyền Hội, tỉnh Trà Vinh. Mẹ lập gia đình với đồng chí Nguyễn Văn Trí (sinh năm 1918), người cùng quê. Sau này, do hoàn cảnh chiến tranh và những mất mát nghiệt ngã, Mẹ tái giá với ông Nguyễn Văn Tươi (sinh năm 1920), quê ấp Giồng Mới, xã Huyền Hội. Mẹ có 04 người con (03 trai, 01 gái). Cuộc đời Mẹ gắn liền với những lần tiễn chồng, tiễn con ra đi giữa khói lửa chiến tranh mà không phải lần nào cũng có ngày trở lại.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, người chồng đầu của Mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Trí đã sớm dấn thân cho cách mạng. Ông tham gia cách mạng từ năm 1943, là cán bộ thông tin ấp Cầu Xây, xã Huyền Hội. Công việc của ông thầm lặng nhưng vô cùng nguy hiểm, thường xuyên bám trụ trong lòng địch để giữ mạch liên lạc cho phong trào. Ngày 20 tháng 3 năm 1949, khi đang trú ẩn trong hầm bí mật, giặc đổ quân càn quét, phát hiện và khui hầm. Ông bị địch bắn và anh dũng hy sinh. Ngày tiễn chồng đi không kịp một lời trăng trối, Mẹ Nguyễn Thị Dực trở thành góa phụ khi tuổi đời còn rất trẻ, gánh trên vai nỗi đau mất chồng cùng trách nhiệm nuôi con giữa thời loạn lạc.

Chiến tranh chưa dừng lại, Mẹ lại tiếp tục sống trong những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Người con trai của Mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Hỉ, sinh năm 1946, tham gia cách mạng ngày 09 tháng 8 năm 1965, là đội viên du kích xã Huyền Hội. Lớn lên trong bom đạn, anh sớm chọn con đường cầm súng bảo vệ quê hương. Ngày 29 tháng 8 năm 1968, trong một trận chống càn ác liệt, anh bị địch bắn và hy sinh. Mẹ thêm một lần nữa tiễn con ra đi trong lặng thầm, nỗi đau nối tiếp nỗi đau, nhưng Mẹ vẫn cắn răng chịu đựng, không để nước mắt làm chùn bước những người con còn lại.

Người con trai khác của Mẹ là đồng chí Nguyễn Văn Sắt, sinh năm 1948, tham gia cách mạng tháng 01 năm 1965, giữ chức vụ Trung đội trưởng, đơn vị Tiểu đoàn 1. Trong một trận chiến với địch, đồng chí bị thương nặng, được công nhận thương binh hạng 1/4. Sau ngày đất nước hòa bình, những tưởng nỗi đau chiến tranh đã lùi xa, nhưng vết thương cũ tái phát. Ngày 15 tháng 01 năm 1980, đồng chí từ trần do hậu quả chiến tranh để lại. Đó là nỗi đau âm ỉ, kéo dài suốt đời Mẹ – nỗi đau của người mẹ không chỉ mất con trên chiến trường, mà còn mất con trong thời bình vì vết thương chiến tranh.

Ba lần mất đi người thân ruột thịt vì chiến tranh, Mẹ Nguyễn Thị Dực vẫn sống lặng lẽ, bền bỉ, làm điểm tựa tinh thần cho gia đình và bà con xóm ấp. Sự hy sinh của Mẹ không nằm ở những lời nói lớn lao, mà ở sự chịu đựng thầm lặng, ở niềm tin không đổi vào cách mạng, vào ngày đất nước được yên bình.

Ghi nhận những hy sinh to lớn ấy, ngày 26 tháng 3 năm 2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” cho Mẹ Nguyễn Thị Dực (theo Quyết định số 723/QĐ-CTN). Danh hiệu ấy là sự tri ân thiêng liêng của Tổ quốc đối với một người mẹ đã hiến dâng cả cuộc đời và những người thân yêu nhất cho độc lập, tự do của dân tộc.

Với tôi – một cán bộ Đoàn được lắng nghe và ghi lại câu chuyện này – hình ảnh Mẹ Nguyễn Thị Dực là biểu tượng sâu sắc của người mẹ Việt Nam đi qua hai cuộc chiến tranh mà vẫn giữ trọn niềm tin, lòng nhân hậu và đức hy sinh. Câu chuyện của Mẹ là ngọn lửa âm thầm soi sáng cho thế hệ trẻ hôm nay, để chúng tôi biết trân quý hòa bình, sống có trách nhiệm hơn với quê hương Huyền Hội và với Tổ quốc Việt Nam thân yêu.