NGƯỜI MẸ KHMER GIỮA VÙNG ĐẤT TRÀ CÚ (Câu chuyện về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Thạch Thị Phương)
Mẹ Thạch Thị Phương sinh năm 1920 trong một gia đình người Khmer nghèo. Cuộc đời Mẹ gắn liền với ruộng đồng, với phum sóc và những mùa lúa chín vàng trên vùng đất Trà Cú. Mẹ lập gia đình với ông Hồng Văn Hòa, sinh năm 1919, người cùng quê. Trong mái nhà đơn sơ ấy, Mẹ sinh và nuôi dưỡng sáu người con khôn lớn.
Trong hành trình tìm hiểu và ghi chép lại những câu chuyện về các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên quê hương Trà Vinh, tôi có dịp về lại vùng đất Đôn Xuân – nơi từng là mảnh đất giàu truyền thống cách mạng của huyện Trà Cú (nay thuộc huyện Duyên Hải). Giữa những hàng thốt nốt cao vút và những phum sóc yên bình của đồng bào Khmer, người dân nơi đây vẫn nhắc đến một người mẹ hiền hậu nhưng đầy nghị lực – Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Thạch Thị Phương.
Mẹ Thạch Thị Phương sinh năm 1920 trong một gia đình người Khmer nghèo. Cuộc đời Mẹ gắn liền với ruộng đồng, với phum sóc và những mùa lúa chín vàng trên vùng đất Trà Cú. Mẹ lập gia đình với ông Hồng Văn Hòa, sinh năm 1919, người cùng quê. Trong mái nhà đơn sơ ấy, Mẹ sinh và nuôi dưỡng sáu người con khôn lớn.
Những năm tháng chiến tranh chống đế quốc Mỹ ác liệt, quê hương Trà Cú trở thành vùng đất đầy khói lửa. Cũng như bao người mẹ Việt Nam khác, Mẹ Phương không chỉ tảo tần nuôi con mà còn âm thầm động viên các con đứng lên bảo vệ quê hương. Những người con trai của Mẹ đã mang theo niềm tin của gia đình và lòng yêu nước để bước vào con đường cách mạng.
Người con trai của Mẹ – liệt sỹ Hồng Văn Chép, sinh năm 1947 – sớm tham gia lực lượng du kích xã Đôn Châu từ năm 1965. Là một đội viên du kích trẻ tuổi nhưng đầy dũng cảm, anh thường xuyên tham gia các nhiệm vụ bảo vệ phum sóc, bám đất giữ làng. Ngày 15/6/1969, trong khi đang trên đường đi làm nhiệm vụ, anh đã bị địch phục kích. Người chiến sĩ du kích trẻ đã anh dũng hy sinh, để lại tuổi xuân nơi mảnh đất quê hương.
Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì chiến tranh lại tiếp tục cướp đi thêm một người con của Mẹ. Liệt sỹ Hồng Văn Chanh, sinh năm 1944, tham gia cách mạng và trở thành chiến sĩ bộ đội địa phương huyện Trà Cú. Ngày 31/12/1974, trong trận chiến bao vây bót tại Xoài Lơ, xã Lưu Nghiệp Anh, anh cùng đồng đội chiến đấu quyết liệt với quân địch. Trong làn đạn ác liệt, anh đã anh dũng ngã xuống, góp phần vào cuộc đấu tranh giành độc lập cho quê hương.
Hai người con trai lần lượt hy sinh, nỗi đau của người mẹ là nỗi đau không gì có thể nói hết. Nhưng Mẹ Phương vẫn lặng lẽ chịu đựng, vẫn giữ trong lòng niềm tự hào rằng các con mình đã sống và chiến đấu vì Tổ quốc. Trong những phum sóc yên bình của vùng đất Trà Cú, người mẹ Khmer ấy trở thành biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng cao quý.
Năm tháng qua đi, chiến tranh đã lùi xa, nhưng câu chuyện về Mẹ vẫn được bà con trong vùng kể lại như một lời nhắc nhở về những hy sinh to lớn của thế hệ đi trước.
Để ghi nhớ công lao và sự hy sinh cao cả của Mẹ, ngày 04/8/2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho Mẹ Thạch Thị Phương theo Quyết định số 1853/QĐ-CTN.
Mỗi lần nhắc đến Mẹ, tôi lại nghĩ về hình ảnh người mẹ Khmer hiền hậu giữa phum sóc Trà Cú năm nào – người đã lặng lẽ tiễn những người con thân yêu nhất của mình ra chiến trường. Sự hy sinh của Mẹ không chỉ là nỗi đau của một gia đình, mà còn là phần máu thịt góp vào độc lập, tự do của dân tộc.
Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về Mẹ Thạch Thị Phương là lời nhắc nhở sâu sắc rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mất mát. Và sống xứng đáng với sự hy sinh ấy chính là cách để chúng ta tri ân những người mẹ anh hùng của quê hương Trà Vinh.
