Người mẹ không gục ngã

Trong những năm tháng chiến tranh, cuộc sống của người dân luôn gắn với những thiếu thốn, hiểm nguy và sự chia ly. Với nhiều gia đình, giữ được mái nhà đã là một thử thách, còn với má Tư, việc chăm lo cho 10 người con lại song hành với một nhiệm vụ khác: góp sức cho phong trào cách mạng tại quê hương. Từ những công việc hằng ngày, má từng bước trở thành chỗ dựa cho cán bộ và bà con trong những năm tháng đầy biến động.

Gia đình má Tư có 10 người con. Chồng bà tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại bộ phận hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng đi làm nhiệm vụ, má vừa làm ruộng, vừa nuôi các con, vừa tham gia phong trào cách mạng. Bà đào công sự quanh nhà để nuôi chứa cán bộ, biến một không gian vốn dành cho sinh hoạt gia đình thành nơi có thể che chở những người đang hoạt động bí mật.

Địch biết chồng má tham gia cách mạng nên từng treo thưởng lớn nhằm truy bắt. Tuy nhiên, sự đe dọa ấy không khiến bà thay đổi. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, má đều cho tham gia kháng chiến. Là một người mẹ, chắc chắn bà hiểu rõ những nguy hiểm mà con mình có thể phải đối mặt. Nhưng trong hoàn cảnh đất nước chưa có hòa bình, má cũng hiểu rằng mỗi gia đình đều có thể góp một phần sức lực cho cuộc đấu tranh chung.

Bên cạnh việc chăm sóc gia đình, má được chi bộ giao phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản đóng góp của nhân dân. Bà còn tìm cách liên hệ với các cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Những công việc ấy đòi hỏi sự cẩn trọng bởi bất kỳ sơ suất nào cũng có thể khiến cả người thực hiện lẫn những người liên quan gặp nguy hiểm.

Bọn mật thám thường xuyên theo dõi má, nhưng bà luôn giữ được sự bình tĩnh. Bà Nguyễn Thị Pho từng theo má đi xay gạo từ năm 14 tuổi và được má nhắc phải biết ngụy trang, không để lộ dấu hiệu bất thường. Khi địch nghi ngờ vì lượng gạo lớn, má chỉ nhẹ nhàng giải thích rằng gia đình đông con nên cần xay nhiều gạo. Một câu trả lời tự nhiên đã giúp bà tránh được sự chú ý của kẻ thù.

Sự gan góc của má không phải lúc nào cũng thể hiện qua những việc lớn lao. Đôi khi, đó chỉ là cách bà bình thản đối diện với một câu hỏi, một cuộc kiểm tra hay ánh mắt dò xét. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư nhớ rằng khu vực này từng có nhiều đồn bốt, người dân phải sống trong sự kiểm soát thường xuyên của địch. Trong hoàn cảnh đó, má Tư cùng bà con vẫn cung cấp lương thực, thuốc men và chở che cán bộ, giúp họ có điều kiện tiếp tục hoạt động.

Má còn tham gia các phong trào đấu tranh chính trị của phụ nữ. Bà cùng chị em chống bắt lính, tham gia đấu tranh và phá cầu đường. Trong một lần bị bắt tại Vĩnh Long, má cùng các chị em bị áp giải qua Cần Thơ. Địch dùng nhiều thủ đoạn, từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập, nhưng không thể khai thác được thông tin.

Sau đó, chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả những người phụ nữ về. Má và các chị em lập tức ném bỏ những chiếc nón. Khi địch tiếp tục vẽ lên áo, họ lại vứt bỏ áo. Những hành động không cần lời nói ấy cho thấy một thái độ rõ ràng: dù bị đe dọa hay đánh đập, họ vẫn không chấp nhận khuất phục.

Trong căn nhà của gia đình má Tư hiện còn lưu giữ 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những kỷ vật ấy là dấu tích của một thời kỳ nhiều mất mát nhưng cũng ghi nhận những đóng góp đáng trân trọng của gia đình.

Mẹ Trương Thị Tư mang trong mình những phẩm chất quen thuộc của người phụ nữ Việt Nam: yêu thương gia đình, chịu thương chịu khó nhưng kiên cường khi quê hương cần đến. Mẹ không đứng ngoài cuộc chiến mà góp sức theo cách riêng, từ nuôi con, làm ruộng đến tiếp tế, che chở và đấu tranh. Những đóng góp ấy có thể âm thầm, nhưng không hề nhỏ bé, bởi chính từ những con người bình dị như mẹ, sức mạnh của nhân dân đã được vun đắp và trở thành một phần quan trọng trong hành trình giành lại độc lập, tự do.