NGƯỜI MẸ KIÊN CƯỜNG – CHÂN DUNG MẸ ĐÀO THỊ VUI
Trong ngôi nhà nhỏ ở thôn Đại An Khê, xã Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, Mẹ Việt Nam anh hùng Đào Thị Vui vẫn còn minh mẫn dù tuổi đã ngoài trăm. Mỗi khi nhắc về những năm tháng chiến tranh, giọng nói của mẹ chậm rãi nhưng đầy cứng cỏi, như chính cuộc đời đã tôi luyện nên ý chí sắt đá của một người phụ nữ đi qua bom đạn.
Sinh năm 1923, từ khi còn rất trẻ, mẹ đã cùng chồng là liệt sĩ Lê Hồi tham gia hoạt động cách mạng. Công việc của mẹ là làm liên lạc, nuôi giấu cán bộ và đào hầm bí mật ngay giữa vùng địch kiểm soát. Dù nhiều lần bị bắt, bị tra tấn dã man, mẹ vẫn giữ trọn khí tiết, không hé lộ bất kỳ thông tin nào. Mẹ từng chia sẻ rằng, dù có lúc bị đánh đến bất tỉnh, nhưng khi tỉnh lại vẫn một mực im lặng, bởi phía sau mẹ là sự an toàn của đồng đội.
Năm 1949, chồng mẹ hy sinh trong một cuộc càn quét. Nỗi đau mất đi người bạn đời khi tuổi còn trẻ không khiến mẹ chùn bước. Một mình nuôi con trai là Lê Thịnh, mẹ vừa làm cha, vừa làm mẹ, đồng thời tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng giữa hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt.
Lớn lên trong truyền thống gia đình, anh Thịnh tiếp bước con đường của cha mẹ, trở thành cán bộ hoạt động bí mật trong kháng chiến chống Mỹ. Nhưng năm 1969, khi mới 22 tuổi, anh đã ngã xuống trên chiến trường. Nhắc lại giây phút ấy, mẹ nói rằng nỗi đau khiến bản thân như gục ngã, nhưng nghĩ đến sự hy sinh của con cho Tổ quốc, mẹ tự nhủ không được phép yếu lòng.
Giai đoạn từ 1966 đến 1972, địa bàn Hải Thượng là một trong những điểm nóng của chiến tranh. Mẹ nhiều lần bị bắt khi đang ở gần các hầm bí mật có cán bộ ẩn náu. Có lần vào tháng 11 năm 1968, ngay trên miệng hầm có một chính trị viên cùng nhiều chiến sĩ đang trú ẩn. Địch tra tấn mẹ bằng nhiều hình thức tàn bạo nhằm buộc khai báo, nhưng đổi lại vẫn chỉ là sự im lặng đầy kiên định.
Ghi nhận những cống hiến to lớn, năm 1994, mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác như Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, Huân chương Độc lập hạng Ba. Gia đình mẹ cũng được vinh danh là gia đình có công với cách mạng.
Sau ngày hòa bình lập lại, mẹ trở về cuộc sống đời thường, lao động sản xuất cùng bà con. Dù tuổi cao, dáng người đã nhỏ bé hơn, nhưng ánh mắt và tinh thần của mẹ vẫn toát lên sự mạnh mẽ của một con người từng đứng vững giữa ranh giới sinh tử.
Quê hương của mẹ – vùng Hải Thượng (nay thuộc Hải Lăng) – là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Nơi đây có tới 95 người mẹ được phong tặng và truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng, và hiện nay mẹ Vui là người duy nhất còn sống.
Những người mẹ ở vùng đất này đã góp phần quan trọng vào cuộc kháng chiến. Họ đào hầm, che giấu cán bộ, bảo vệ lực lượng cách mạng ngay giữa vùng địch kiểm soát. Nhiều người tiễn con ra trận mà không bao giờ còn được gặp lại, nhưng vẫn âm thầm tiếp tục đóng góp cho cách mạng. Sự hy sinh ấy đã trở thành niềm tự hào và truyền thống quý báu của quê hương.
Hải Thượng có vị trí chiến lược quan trọng, nối liền nhiều khu vực nên trong chiến tranh luôn là mục tiêu đánh phá ác liệt. Tuy nhiên, càng trong gian khó, người dân nơi đây càng thể hiện tinh thần bền bỉ, góp phần tạo nên sức mạnh cho phong trào cách mạng. Năm 1969, địa phương được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Để tưởng nhớ công lao của các mẹ, địa phương đã xây dựng khu tưởng niệm rộng rãi, khang trang, hướng ra hồ sen thanh bình. Nơi đây có nhà thờ, tháp chuông, khu vườn và không gian thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các Mẹ Việt Nam anh hùng. Những di ảnh của các mẹ và các liệt sĩ được trang trọng đặt tại đây như một sự tri ân sâu sắc.
Trong không gian linh thiêng ấy, vẫn còn một vị trí chưa đặt di ảnh – đó là phần dành cho mẹ Đào Thị Vui, người mẹ anh hùng vẫn đang sống, như một biểu tượng sống động của lòng kiên trung và sự hy sinh vì Tổ quốc.
