Người mẹ kiên cường - Mẹ VNAH Nguyễn Thị Ly
Ở Củ Chi, có những bà mẹ kiên cường như Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ly ở ấp Phú Thuận, xã Phú Hòa Đông. Bốn người con trai của mẹ đều ngã xuống cho Tổ quốc, một anh là thương binh.
Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ly tại cuộc họp mặt cụm tình báo nội đô H63 ở Củ Chi năm 2008
Trong một trận đột nhập ấp chiến lược Phú Hòa Đông, anh Huỳnh Văn Điển (Tư Thành - con trai mẹ) tham gia đội giao thông võ trang cụm tình báo H.63 do Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang chỉ huy), bị trúng đạn vào chân. Địch đưa anh vào bót Phú Hòa Đông khai thác. Biết đây là một đối tượng quan trọng của đơn vị tình báo đóng trên đất Củ Chi, chúng cho điều trị vết thương cho anh, vừa ra sức dụ dỗ, mua chuộc. Không khai thác được gì ở người chiến sĩ cụm tình báo chiến lược nội đô, chúng quay sang tra tấn anh dã man như lấy dùi sắt nung đỏ ngoáy vào vết thương chưa lành, dí điện vào chỗ hiểm. Anh vẫn cắn răng chịu đựng.
Địch nghĩ ra kế hiểm, đánh vào tình mẫu tử, đưa người mẹ đến thuyết phục con đầu hàng. Người mẹ ấy thật nhỏ nhoi khi bước vào chốn hang hùm nọc rắn. Chúng đưa mẹ vào bót Phú Hòa Đông. Mẹ điếng người, nghẹn ngào nhìn thấy con trai nằm trên chiếc giường sắt, đằng sau là tên ác ôn mặt hầm hầm. Trên tường, xung quanh phòng là dây điện, kềm, roi. Mẹ đau đớn khi nhận ra sau tấm vải đắp là thân thể hằn chi chít những lằn roi ngang dọc, vết thương ở chân sưng tấy, mặt con bầm tím, chỉ có đôi mắt nhìn mẹ thật sâu thẳm, như muốn nói biết bao điều… Người mẹ nào không thương con nhưng vào lúc ấy, mẹ Nguyễn Thị Ly cúi xuống, nói nhanh với con trai: “Chú Tư và anh em gửi lời thăm con, nói con ráng…”. Anh Điển hiểu những gì mẹ muốn nói, chồm dậy nói lớn: “Má ơi, nói mọi người cứ yên tâm!”. Lời người mẹ có sức động viên mạnh mẽ, giúp anh tiếp tục vượt qua những trận đòn tra tấn dã man của địch. Không khuất phục được anh, địch lập hồ sơ, đày anh ra Côn Đảo. Sau Hiệp định Paris năm 1973, anh được trao trả tù binh.
Nhà mẹ nghèo, 4 người con hy sinh đều không có một tấm ảnh, nhưng mẹ nhớ rõ từng đứa con từ giọng cười, tiếng nói, tính nết. Hình ảnh những người con hy sinh luôn hiển hiện bên mẹ, cho đến phút cuối đời…
