NGƯỜI MẸ KIÊN CƯỜNG – NGUYỄN THỊ SANG
Trong lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc Việt Nam, hình ảnh những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng luôn là biểu tượng cao đẹp của lòng yêu nước, đức hi sinh và tình mẫu tử thiêng liêng. Một trong những người mẹ tiêu biểu ấy là mẹ Nguyễn Thị Sang – người phụ nữ bình dị nhưng đã dành trọn cuộc đời cho cách mạng, chịu biết bao mất mát đau thương vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mẹ sinh năm 1920 tại vùng quê nghèo Đức Hiệp, Mộ Đức, Quảng Ngãi. Tuổi thơ của mẹ là chuỗi ngày cơ cực, thiếu thốn. Cha mẹ mất sớm, chị em mẹ phải tự nương tựa vào nhau, làm ruộng, làm thuê quần quật “một nắng hai sương” mà cuộc sống vẫn chẳng đủ ăn, đủ mặc. Chính những tháng ngày khốn khó ấy đã hun đúc trong mẹ đức tính cần cù, chịu thương chịu khó và ý chí kiên cường trước mọi gian nan của cuộc đời.
Năm 1946, trên chuyến tàu lửa xuôi về Nam, mẹ đến Long Khánh và chọn nơi đây làm quê hương thứ hai. Tại vùng đất mới, mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Cầm – một công nhân cao su gốc Huế. Cuộc sống tuy vất vả nhưng gia đình mẹ luôn giàu tình yêu thương và lòng yêu nước. Vừa nuôi con nhỏ, mẹ cùng chồng âm thầm làm nhiệm vụ giao liên, tiếp tế lương thực, thuốc men cho lực lượng kháng chiến. Trong suốt chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, gia đình mẹ phải nhiều lần chuyển nơi ở để tránh sự truy lùng của kẻ thù. Từ Cẩm Mỹ đến Ông Quế, An Lộc, ở đâu có cán bộ Việt Minh hoạt động, ở đó có dấu chân của mẹ và chồng trong những chuyến đi giao liên đầy hiểm nguy.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, đế quốc Mỹ thay chân thực dân Pháp xâm lược miền Nam. Chúng lập ấp chiến lược, đàn áp và khủng bố nhân dân, đặc biệt là công nhân cao su. Dù bị kìm kẹp gắt gao, mẹ vẫn một lòng tin tưởng cách mạng. Không muốn con mình bị bắt lính cho địch, năm 1964 mẹ đưa người con trai lớn là anh Nguyễn Văn Thuận, lúc ấy vừa tròn mười sáu tuổi, thoát li tham gia kháng chiến tại Huyện đội Định Quán. Một mình mẹ ở lại Suối Tre nuôi năm người con nhỏ, chăm sóc người chồng đau yếu và tiếp tục làm cơ sở cho cách mạng. Đến năm 1967, chồng mẹ qua đời sau nhiều năm bệnh tật, để lại cho mẹ gánh nặng gia đình chồng chất.
Nỗi đau chưa dừng lại ở đó. Biết mẹ có con tham gia cách mạng và bí mật tiếp tế cho “Việt Cộng”, cuối năm 1968 địch bắt giam mẹ tại tiểu khu Long Khánh. Chúng tra khảo, đe dọa nhưng không khai thác được điều gì từ người mẹ kiên trung ấy. Đầu năm 1969, khi được thả về nhà, mẹ nhận tin dữ: người con trai cả Nguyễn Văn Thuận đã hi sinh ngày 22 tháng 3 năm 1969 tại Suối Nho, Định Quán. Tin con ngã xuống khiến mẹ như lịm đi. Bao cực hình tù đày mẹ có thể chịu đựng, nhưng nỗi đau mất con là vết thương không gì bù đắp nổi. Đêm hôm ấy, mẹ không sao chợp mắt, nước mắt cứ lặng lẽ tuôn rơi. Đó là giọt nước mắt của tình mẫu tử thiêng liêng hòa cùng nỗi đau mất mát của chiến tranh.
Dẫu đau thương chồng chất, mẹ vẫn không lùi bước. Năm 1970, hai người con tiếp theo là anh Nguyễn Văn Hảo và anh Nguyễn Văn Tâm lại từ giã mẹ lên đường tham gia cách mạng. Mẹ hiểu rằng con đường giải phóng dân tộc phải đánh đổi bằng máu xương, nhưng mẹ vẫn động viên các con tiếp tục chiến đấu vì độc lập của đất nước. Một lần nữa, năm 1972, địch lại bắt giam mẹ. Ngay trong trại giam tại tiểu khu Long Khánh, mẹ đau đớn nhận tin anh Nguyễn Văn Tâm bị giặc sát hại tại Núi Thị, An Lộc. Nỗi đau của người mẹ mất con thêm một lần xé lòng, nhưng cũng càng làm sâu sắc thêm lòng căm thù giặc và niềm tin vào ngày đất nước thống nhất.
Đỉnh điểm của mất mát là vào sáng ngày 26 tháng 12 năm 1974. Khi nhìn thấy anh Nguyễn Văn Hảo nằm giữa sân điểm An Lộc, toàn thân đầy máu và vết đạn, mẹ như chết lặng. Mẹ ôm xác con vào lòng, nghẹn ngào đau xót và căm hờn quân xâm lược. Ba người con lần lượt hi sinh cho Tổ quốc, người chồng cũng qua đời trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Những mất mát ấy quá lớn lao đối với một người mẹ, nhưng mẹ vẫn kiên cường sống tiếp, giữ trọn niềm tin vào cách mạng và ngày hòa bình của dân tộc.
Sau ngày đất nước thống nhất, sự hi sinh to lớn của mẹ và gia đình đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Ngày 11 tháng 7 năm 1985, mẹ và chồng được tặng Huân chương Độc lập hạng Ba. Đến ngày 17 tháng 12 năm 1994, mẹ được phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Đây không chỉ là niềm vinh dự của riêng mẹ mà còn là sự tri ân sâu sắc của dân tộc đối với những người mẹ đã hiến dâng cả cuộc đời cho đất nước.
Mẹ qua đời vào tháng 2 năm 2009, nhưng hình ảnh về người mẹ giàu lòng yêu nước, giàu đức hi sinh vẫn sống mãi trong lòng nhân dân. Cuộc đời mẹ là bản anh hùng ca cảm động về lòng trung thành với Tổ quốc, về tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Mẹ Nguyễn Thị Sang chính là biểu tượng đẹp đẽ của người mẹ Việt Nam anh hùng – những con người đã âm thầm góp phần làm nên độc lập, tự do cho dân tộc hôm nay.
