"Người mẹ, người chiến sĩ với lời thề bất hủ: 'Còn cái lai quần cũng đánh'"

• Họ và tên: Nguyễn Thị Út (bí danh: Út Tịch)

Giữa những cánh đồng mênh mông của vùng đất Trà Vinh, có một người phụ nữ nhỏ bé đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất của phụ nữ Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đó là Nguyễn Thị Út, người dân cả nước quen gọi bằng cái tên thân thương Út Tịch.

Sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của Út Tịch gắn liền với những ngày tháng cơ cực dưới ách thống trị của thực dân. Ngay từ nhỏ, chị đã phải lao động vất vả để phụ giúp gia đình. Chính cuộc sống gian khó ấy đã rèn luyện cho chị đức tính chịu thương, chịu khó và ý chí không khuất phục trước nghịch cảnh. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Út Tịch sớm tham gia hoạt động cách mạng, làm giao liên, nuôi giấu cán bộ và vận động nhân dân ủng hộ lực lượng kháng chiến.

Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, miền Nam tiếp tục bước vào cuộc đấu tranh mới. Chứng kiến đồng bào bị đàn áp, nhiều cán bộ bị bắt bớ, Út Tịch càng quyết tâm gắn bó với cách mạng. Chị vừa chăm lo gia đình, nuôi các con nhỏ, vừa tham gia du kích, trực tiếp chiến đấu và chỉ huy nhiều trận đánh ở địa phương. Điều khiến đồng đội khâm phục không chỉ là sự gan dạ mà còn là khả năng tổ chức, vận động quần chúng rất hiệu quả. Dù trong hoàn cảnh nào, chị luôn giữ tinh thần lạc quan và động viên mọi người cùng vượt qua khó khăn.

Tên tuổi của Út Tịch gắn liền với câu nói nổi tiếng: "Còn cái lai quần cũng đánh." Câu nói giản dị nhưng chứa đựng ý chí sắt đá của người phụ nữ Nam Bộ, thể hiện quyết tâm chiến đấu đến cùng vì độc lập, tự do của dân tộc. Đó không chỉ là lời hứa của riêng chị mà còn trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất của hàng triệu phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Năm 1965, với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và chỉ huy lực lượng du kích, Nguyễn Thị Út được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dù đã trở thành một tấm gương tiêu biểu của cả nước, chị vẫn giữ lối sống giản dị, gần gũi với nhân dân và luôn có mặt ở những nơi ác liệt nhất để cùng đồng đội chiến đấu.

Ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận càn của địch tại quê hương Trà Vinh, Út Tịch anh dũng hy sinh khi mới 37 tuổi. Sự ra đi của chị để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân. Hình ảnh người nữ du kích vừa bồng con, vừa cầm súng chiến đấu đã trở thành biểu tượng đẹp của phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Cuộc đời của chị cũng là nguồn cảm hứng để nhà văn Nguyễn Thi viết nên tác phẩm "Người mẹ cầm súng", góp phần khắc họa hình tượng người phụ nữ Việt Nam anh hùng trong văn học cách mạng.

Ngày nay, tên tuổi Nguyễn Thị Út được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường và công trình trên cả nước. Khu lưu niệm tại Trà Vinh là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống, nơi thế hệ trẻ tìm hiểu về một người phụ nữ đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.