Người mẹ nơi bếp lửa hậu phương
Người mẹ nơi bếp lửa hậu phương
Người mẹ nơi bếp lửa hậu phương – Lương Thị Văn (thôn Khe Phay)
Ở thôn Khe Phay, khi nhắc đến những năm tháng chiến tranh biên giới phía Bắc, người dân không chỉ nhớ đến những người đàn ông ra tuyến đầu, mà còn nhắc đến bà Lương Thị Văn - người phụ nữ tảo tần, từng góp sức nuôi quân bằng chính đôi tay và tấm lòng của mình.
Bà Lương Thị Văn sinh năm 1940, lớn lên trong một gia đình nghèo ở thôn Khe Phay. Tuổi thơ của bà gắn liền với ruộng nương, với những buổi gùi củi từ rừng về và những ngày cùng mẹ đi lấy nước từ suối xa.
Khi trưởng thành, bà lập gia đình, sinh con và trở thành người phụ nữ của gia đình - quán xuyến việc nhà, chăm sóc con cái, lo từng bữa ăn cho chồng con.
Cuộc sống cứ lặng lẽ trôi qua theo mùa vụ, cho đến khi chiến tranh lan đến vùng biên giới.
Những năm cuối thập niên 1970, khi chiến sự trở nên căng thẳng, nhiều thanh niên trong thôn Khe Phay lên đường nhập ngũ. Những người ở lại - đặc biệt là phụ nữ - trở thành lực lượng quan trọng trong hậu phương.
Bà Lương Thị Văn là một trong những người phụ nữ đầu tiên tham gia tổ phụ nữ hậu cần của thôn.
Bà từng nói với các chị em trong bản: “Các anh ở ngoài kia đánh giặc, mình ở nhà phải lo cái ăn cho họ.”
Những ngày đầu tham gia hậu cần, bà cùng các chị em khác nấu cơm cho bộ đội đóng quân gần khu vực.
Bếp được dựng tạm dưới một mái lán đơn sơ. Củi phải vào rừng chặt, nước phải gùi từ suối về.
Một ngày của bà thường bắt đầu từ khi trời còn chưa sáng.
Bà thức dậy sớm, nhóm bếp, vo gạo, chuẩn bị từng nồi cơm lớn. Khói bếp bay lên trong làn sương sớm, lan tỏa khắp khu vực.
Có những ngày phải nấu hàng chục nồi cơm, đủ cho cả đơn vị bộ đội.
Tay bà chai sần vì cầm nồi, cầm vá. Nhưng bà không bao giờ than vãn.
Một kỷ niệm mà bà nhớ mãi là vào một buổi trưa mùa đông.
Hôm ấy, khi bà cùng các chị em đang nấu cơm, tiếng pháo từ xa bất ngờ vang lên.
Những tiếng nổ dội qua các dãy núi khiến đất đá rung nhẹ.
Nhiều người hoảng sợ, định bỏ chạy vào hầm trú ẩn.
Nhưng bà Văn vẫn đứng lại bên bếp.
Một người phụ nữ khác lo lắng hỏi: “Hay mình xuống hầm trước?”
Bà lắc đầu: “Cơm chưa chín, bộ đội về lấy gì ăn?”
Câu nói ấy khiến mọi người dừng lại.
Họ tiếp tục nấu cơm trong tiếng pháo vọng xa.
Khi những nồi cơm chín, họ nhanh chóng chia phần, chuẩn bị cho bộ đội mang đi.
Nhìn những người lính trẻ nhận từng gói cơm nóng, bà cảm thấy niềm vui khó tả.
Không chỉ nấu cơm, bà Văn còn tham gia chăm sóc thương binh.
Có lần, sau một trận pháo kích, một số thương binh được đưa về khu vực gần thôn Khe Phay.
Bà cùng các chị em nhanh chóng chuẩn bị nước ấm, nấu cháo và giúp băng bó vết thương.
Một người lính trẻ bị thương ở tay, khuôn mặt còn rất trẻ.
Khi bà đưa bát cháo nóng cho anh, người lính xúc động nói: “Cháu nhớ mẹ quá…”
Nghe câu nói ấy, bà không kìm được nước mắt.
Bà nhẹ nhàng nói:“Ăn đi con, rồi sẽ khỏe lại.”
Khoảnh khắc ấy khiến bà nhớ mãi.
Ngoài việc nấu cơm và chăm sóc thương binh, bà còn tham gia gùi lương thực lên các điểm tập kết.
Có những chuyến đi dài hàng giờ liền, vượt qua nhiều con dốc trơn trượt.
Chiếc gùi trên lưng tuy nặng, nhưng bà vẫn cố gắng bước.
Bà từng nói: “Đàn ông làm được, phụ nữ cũng làm được.”
Những năm tháng ấy, bà vừa lo việc hậu phương, vừa chăm sóc gia đình.
Có những ngày trở về từ công việc hậu cần, bà vẫn phải nấu cơm cho con, vá áo cho chồng.
Cuộc sống vất vả, nhưng bà không bao giờ than thở.
Sau khi chiến tranh kết thúc, bà Lương Thị Văn trở về với cuộc sống thường ngày ở thôn Khe Phay.
Những năm đầu sau chiến tranh rất khó khăn. Lương thực thiếu thốn, nương rẫy bị bỏ hoang.
Nhưng bà vẫn kiên trì cùng gia đình khai hoang lại đất, trồng lúa, trồng ngô.
Người dân trong thôn Khe Phay vẫn nhớ hình ảnh bà Văn - người phụ nữ với chiếc khăn đội đầu, luôn tất bật bên bếp lửa.
Những buổi tối mùa đông, khi con cháu quây quần bên bếp lửa, bà thường kể lại những ngày nấu cơm cho bộ đội.
Có lần, đứa cháu hỏi: “Bà có sợ khi nghe tiếng pháo không?”
Bà cười hiền: “Sợ chứ. Nhưng nhìn thấy bộ đội ăn cơm nóng, bà lại quên sợ.”
Câu nói ấy khiến con cháu hiểu thêm về sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ trong thời chiến.
Giờ đây, khi tuổi đã cao, bà Lương Thị Văn vẫn giữ thói quen nhóm bếp từ sáng sớm, chuẩn bị bữa ăn cho gia đình.
Ở thôn Khe Phay, câu chuyện về bà - người mẹ nơi bếp lửa hậu phương - vẫn được kể lại như một biểu tượng của sự kiên cường và lòng nhân hậu.
Bởi trong chiến tranh, không chỉ có những người cầm súng ngoài mặt trận, mà còn có những người phụ nữ âm thầm đứng sau, giữ lửa cho hậu phương và tiếp sức cho tiền tuyến.
