Người mẹ nuôi giấu cán bộ trong vườn chuối

Những năm chiến tranh ác liệt, vùng Hải Lăng thường xuyên bị càn quét. Nhiều gia đình phải sống trong cảnh “ban ngày làm dân, ban đêm làm cơ sở cách mạng”. Trong số đó có mẹ Nguyễn Thị Đào – một người phụ nữ nông dân bình dị nhưng gan dạ.

Nhà mẹ nằm cạnh cánh đồng, phía sau là vườn chuối rậm rạp. Lợi dụng địa hình ấy, mẹ cùng du kích đào một hầm bí mật dưới gốc chuối lớn để nuôi giấu cán bộ. Miệng hầm được ngụy trang bằng lớp đất mỏng và rơm khô, bên trên trồng thêm mấy bụi chuối non để che mắt địch.

Ban ngày, mẹ Đào vẫn ra đồng cấy lúa, gánh nước như bao người. Đêm xuống, mẹ lặng lẽ nấu cơm, để phần riêng trong chiếc thúng nhỏ rồi mang ra vườn. Có hôm địch bất ngờ lục soát, mẹ bình tĩnh trải chiếu giữa sân, giả vờ đang phơi thóc. Khi chúng hỏi về dấu chân sau vườn, mẹ cười nói: “Nhà trồng chuối thì đi lại suốt ngày.”

Một lần, địch nghi ngờ và dùng que sắt chọc xuống đất quanh vườn. Mẹ đứng gần đó, tim như ngừng đập. May mắn thay, hầm được đào lệch khỏi vị trí chúng kiểm tra. Khi toán lính rút đi, mẹ lặng lẽ ra vườn, khẽ gõ ba tiếng – ám hiệu an toàn cho cán bộ bên dưới.

Có những đêm mưa lớn, nước ngấm xuống hầm. Mẹ phải cùng người trong hầm tát nước, gia cố lại vách đất. Dù nguy hiểm luôn rình rập, mẹ chỉ nói: “Các chú còn ở đây là đất mình chưa mất.”

Sau ngày giải phóng, những cán bộ từng được mẹ che chở trở lại thăm. Hầm bí mật không còn nữa, nhưng vườn chuối năm xưa vẫn xanh tốt.

Câu chuyện của mẹ Đào là hình ảnh tiêu biểu của những người mẹ, người phụ nữ ở Hải Lăng và khắp miền quê Quảng Trị – những con người không cầm súng trực tiếp chiến đấu, nhưng chính lòng dũng cảm và sự mưu trí của họ đã góp phần bảo vệ lực lượng cách mạng trong những năm tháng cam go nhất.