NGƯỜI MẸ Ở ẤP AN CHÁNH VÀ HAI NGƯỜI CON KHÔNG TRỞ VỀ

Trong hành trình đi sưu tầm tư liệu về các Bà mẹ Việt Nam anh hùng trên quê hương Càng Long, tôi dừng chân tại xã An Trường – vùng đất từng in hằn dấu tích chiến tranh. Nơi đây, giữa những con đường làng yên ả hôm nay, câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Phùng Thị Đát (1911 – 1989) vẫn được bà con nhắc đến bằng tất cả sự kính trọng và biết ơn.

Mẹ Phùng Thị Đát sinh năm 1911, quê quán xã An Trường, huyện Càng Long. Mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Thâm (sinh năm 1904), người cùng quê, và sinh được 07 người con (05 trai, 02 gái). Cuộc đời Mẹ gắn liền với ruộng đồng, với những tháng ngày tần tảo nuôi con khôn lớn giữa cảnh nước mất, nhà tan. Chính trong mái nhà nghèo ấy, Mẹ đã nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần căm thù giặc cho các con bằng những câu chuyện, những lời dặn dò giản dị mà sâu sắc.

Khi cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, hai người con trai của Mẹ đã tình nguyện đứng vào hàng ngũ cách mạng. Người con trai đầu là liệt sĩ Nguyễn Văn Đực, tham gia cách mạng năm 1961, là đảng viên, chiến sĩ du kích ấp 8, xã An Trường. Anh gắn bó với từng bờ kênh, lũy tre của quê hương, kiên cường bám trụ, chiến đấu bảo vệ xóm làng. Năm 1968, trong một trận đánh địch càn vào ấp An Chánh, anh đã anh dũng hy sinh. Tin dữ báo về, Mẹ lặng người, nhưng nước mắt chỉ rơi trong thầm lặng, bởi Mẹ hiểu con mình đã ngã xuống cho quê hương được sống.

Chưa kịp nguôi ngoai nỗi đau, Mẹ lại tiễn người con trai tiếp theo là liệt sĩ Nguyễn Văn Cái, sinh năm 1948. Anh tham gia cách mạng ngày 24 tháng 8 năm 1968, cấp bậc Trung sĩ, chiến đấu trong Sư đoàn 15 – chủ lực Miền. Chỉ một ngày sau khi chính thức vào hàng ngũ, ngày 25 tháng 8 năm 1968, anh đã hy sinh vì sự nghiệp chống đế quốc Mỹ, bảo vệ Tổ quốc. Sự ra đi quá đỗi đột ngột của anh khiến nỗi đau trong lòng Mẹ như chồng thêm nỗi đau, nhưng Mẹ vẫn nén lại, không một lời than trách, chỉ lặng lẽ thắp nhang cầu mong cho linh hồn các con được yên nghỉ.

Hai người con, hai lần tiễn biệt giữa khói lửa chiến tranh, Mẹ Phùng Thị Đát vẫn một lòng thủy chung với cách mạng, là điểm tựa tinh thần cho gia đình và bà con trong ấp. Sự hy sinh thầm lặng của Mẹ là biểu tượng cao đẹp của người mẹ Việt Nam – sẵn sàng hiến dâng những gì thiêng liêng nhất cho độc lập, tự do của dân tộc.

Ghi nhận công lao to lớn ấy, ngày 26 tháng 3 năm 2014, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” cho Mẹ Phùng Thị Đát (theo Quyết định số 723/QĐ-CTN). Danh hiệu ấy không chỉ là phần thưởng, mà còn là sự tri ân sâu sắc của Tổ quốc đối với một người mẹ đã gửi trọn đời mình và các con cho quê hương.

Câu chuyện về Mẹ Phùng Thị Đát là lời nhắc nhở thiêng liêng đối với thế hệ trẻ hôm nay: hòa bình có được là nhờ máu xương của biết bao người, trong đó có những người mẹ lặng thầm như Mẹ. Với tất cả lòng thành kính, chúng tôi – những người đi sau – xin cúi đầu tưởng nhớ Mẹ và các anh hùng liệt sĩ, nguyện sống xứng đáng với những hy sinh cao cả ấy.