Người mẹ ở cuối con dốc

Một lần theo chân các bác cựu chiến binh trở lại chiến trường xưa, tôi nghe kể về một người mẹ mà đến nay không ai còn nhớ rõ tên.

Các bác chỉ gọi bà bằng một cái tên rất thân thương: "Mẹ ở cuối con dốc."

Năm ấy, cuối con đường hành quân có một căn nhà nhỏ lợp lá cọ.

Mỗi lần bộ đội đi qua, người mẹ lại lặng lẽ đặt bên hiên một nồi nước chè xanh, một rổ khoai luộc và vài nắm muối vừng.

Không ai bảo ai.

Các chiến sĩ chỉ ghé uống vội ngụm nước rồi tiếp tục lên đường.

Một hôm, người chỉ huy lấy tiền định gửi lại.

Mẹ xua tay.

"Đừng đưa mẹ."

"Các con giữ lấy mà đánh giặc."

Có chiến sĩ hỏi:

"Mẹ không sợ sao?"

Mẹ cười hiền:

"Sợ chứ."

"Nhưng nếu ai cũng sợ thì đất nước bao giờ mới yên?"

Chiến tranh qua đi.

Các bác trở lại.

Con dốc vẫn còn.

Nhưng căn nhà nhỏ đã không còn nữa.

Chỉ còn vài gốc cau già đứng lặng.

Bác bảo:

"Chúng tôi chẳng biết mẹ mất năm nào."

"Nhưng suốt đời vẫn mang ơn người mẹ ấy."

Tôi chợt hiểu, có những người không có tên trong sách sử, nhưng lại sống mãi trong ký ức của những người lính.