Người mẹ Quảng Nam kiên trung giữa lửa đạn chiến tranh

Cụ Lê Thị Nghê, hay còn gọi là Năm Nghê, sinh ra và lớn lên ở thôn Linh Kiều, xã Hiệp Hòa, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam – vùng đất kiên trung và giàu truyền thống cách mạng của miền Trung. Cuộc đời cụ gắn liền với những năm tháng ác liệt của chiến tranh, nơi mỗi người dân đều phải đối diện với mất mát và sự hy sinh để bảo vệ quê hương. Trong ký ức của những người dân cùng thời, cụ Nghê là người phụ nữ hiền lành, tảo tần, hết lòng vì gia đình nhưng cũng rất cứng cỏi khi Tổ quốc cần.

Núi hòn Kẽm, Hiệp Đức, Quãng Nam

Đầu năm 1967, chiến tranh tại Quế Sơn trở nên dữ dội hơn bao giờ hết khi quân đội Mỹ thực hiện chiến thuật “đốt sạch, phá sạch, giết sạch”, buộc người dân phải rút sâu vào núi rừng ẩn náu. Ngày 10 tháng 7 năm ấy, trong cuộc càn quét tàn khốc tại vùng Tà Linh, cụ Nghê bế theo đứa con trai mới bốn tháng tuổi, bé Lê Tân, cùng dân làng chạy vào hang Hòn Kẽm. Hơn hai trăm con người chen chúc trong một hang đá tối tăm, nóng nực, không đủ thức ăn, không đủ nước, và luôn nơm nớp lo sợ từng tiếng bom, từng bước chân quân địch đang lùng sục phía ngoài.

Chân dung cụ Lê Thị Nghê

Trong tình thế sinh tử ấy, tiếng khóc ngày một lớn của bé Tân khiến tất cả đều hoảng hốt. Chỉ một âm thanh nhỏ cũng có thể khiến cả hang bị phát hiện và xóa sổ dưới súng đạn Mỹ. Cán bộ, du kích và người dân trong hang buộc phải nói ra điều mà chẳng ai muốn nói: để cứu hơn hai trăm sinh mạng và bảo toàn lực lượng cách mạng, cụ Nghê phải kìm nén tình mẫu tử để hy sinh chính đứa con trai bé bỏng của mình. Trước lời đề nghị nghiệt ngã ấy, cụ Nghê đã khóc đến nghẹn lời, nhưng rồi, sau khi hiểu rõ trách nhiệm với đồng bào và cách mạng, cụ quyết định tự tay làm con mình im tiếng khóc mãi mãi. Đó là khoảnh khắc đau đớn đến tê dại, một mất mát xé lòng mà suốt đời cụ không thể quên.

Ngày hôm sau, lính Mỹ không phát hiện ra ai trong Hòn Kẽm và rút quân. Hơn hai trăm người được cứu sống, nhưng cụ Nghê thì như hóa đá. Từ giây phút đó, tâm trí cụ như bị xé làm đôi: một bên là nỗi đau mất con đến tận cùng, một bên là ý thức rằng sự hy sinh của mình đã cứu được biết bao nhiêu người. Những năm sau này, người làng kể rằng cụ thường lúc tỉnh lúc mê, cứ ôm chiếc khăn nhỏ của bé Tân rồi ngồi ru như thể con vẫn còn trong vòng tay. Có khi cụ lặng lẽ vào rừng như đi tìm mộ đứa bé, miệng thầm gọi tên con giữa thinh không của núi rừng xứ Quảng.

Những ai từng trú ẩn cùng cụ Nghê trong hang đều khắc sâu hình ảnh người mẹ gầy gò, khắc khổ nhưng kiên cường. Ông Trần Hùng, một trong những người sống sót năm ấy, nói rằng nếu không có cụ Nghê, có lẽ ông và nhiều người khác đã không còn được nhìn thấy ánh sáng mặt trời. Nhưng cũng chính vì sự hy sinh ấy, cuộc đời cụ chìm trong những ám ảnh triền miên kéo dài suốt nhiều thập kỷ.

Sau ngày đất nước hòa bình, cụ Nghê sống lặng lẽ trong ngôi nhà nhỏ ở thôn Linh Kiều. Dù phải mang theo nỗi đau không thể diễn tả, cụ chưa bao giờ kể công hay oán trách điều gì. Đối với cụ, chiến tranh đã qua, điều duy nhất cụ mong muốn chỉ là cuộc sống yên bình cho con cháu và quê hương. Người dân địa phương vẫn luôn xem cụ như một biểu tượng của tình yêu nước, lòng dũng cảm và sự hy sinh phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến.

Cán bộ đến thăm nhà cụ Lê Thị Nghê

Cụ Lê Thị Nghê không để lại những lời kể về mình, nhưng cuộc đời cụ chính là một câu chuyện bi tráng mà mỗi khi nhắc đến, ai cũng bồi hồi xúc động. Tấm lòng của cụ – vừa chan chứa tình mẫu tử, vừa kiên định đặt sự sống của đồng bào lên trên tất cả – mãi mãi trở thành chứng tích sống động của một thời máu lửa, và là niềm tự hào sâu sắc của đất và người Quảng Nam.

Nguồn: https://giadinh.suckhoedoisong.vn/noi-am-anh-dai-dang-cua-nguoi-me-chap-nhan-hi-sinh-con-de-cuu-mang-hang-tram-dan-lang-172140926145933971.htm
https://www.dientudacam.vn/chuyen-ve-hai-ba-me-hy-sinh-con-minh-de-cuu-can-bo-nhan-dan-trong-cuoc-khang-chien-giai-phong-dan-toc-1017