Người mẹ tận tụy với quê hương

Bà Lý Thị Oanh sinh năm 1908, tại một làng quê ven sông Công, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Gia đình bà thuộc dòng nông dân chân lấm tay bùn, có truyền thống yêu nước từ nhiều đời. Từ nhỏ, bà được cha mẹ dạy dỗ lòng nhân ái, sự cần cù và đạo lý "khi nhà có việc thì đoàn kết, khi nước có khó thì đứng ra". Đến tuổi trưởng thành, bà kết hôn với anh Đỗ Văn Chức, một thanh niên cùng xã, khỏe mạnh, chính trực và nhiệt huyết với quê hương. Hai người cùng xây dựng gia đình trên mảnh đất quê nhà, có với nhau ba người con trai: Đỗ Văn Hùng, Đỗ Văn Cường và Đỗ Văn Toản.

Khi còn trẻ, bà Oanh nổi tiếng là người phụ nữ khéo léo, đảm đang: vừa cấy cày, dệt vải, vừa chăm sóc cha mẹ già và dạy dỗ các con nên người. Bà luôn dặn con: "Người ta sống phải biết nghĩa khí, quê hương nuôi mình lớn, thì khi quê hương cần, mình không được lùi bước".

Khi kháng chiến chống Pháp bùng nổ, chồng bà - anh Đỗ Văn Chức tự nguyện nhập ngũ. Ngày chia tay, bà không khóc lóc van xin, mà chỉ sửa lại quần áo cho chồng, nói nhẹ nhàng: "Anh yên tâm đi, nhà cửa mẹ con em sẽ lo tròn. Chỉ mong anh giữ vững ý chí". Không may, năm 1952, tin dữ đến: anh Chức đã anh dũng hy sinh trong chiến dịch ở vùng Tây Bắc. Đau lòng tột cùng, nhưng bà vẫn kiên cường đứng lên, một mình vừa nuôi ba con trai, vừa giúp đỡ các gia đình có người đi chiến đấu tại địa phương.

Đến thời kháng chiến chống Mỹ, lần lượt ba người con của bà đến tuổi nhập ngũ. Mỗi lần con chuẩn bị lên đường, hàng xóm ai cũng xót xa: "Chị Oanh ơi, chồng đã mất, bây giờ lại tiễn hết con đi, lỡ có sao thì sống ra sao?". Nhưng bà chỉ cười buồn mà vững vàng: "Chồng con tôi đi vì nước, đó là vinh dự của gia đình tôi. Nếu chúng không đi thì ai bảo vệ quê nhà?".

- Con cả Đỗ Văn Hùng hy sinh năm 1968 tại chiến trường Quảng Trị;

- Con thứ hai Đỗ Văn Cường mất năm 1971 trên đường hành quân vào miền Nam;

- Con út Đỗ Văn Toản hy sinh năm 1974 tại chiến trường Tây Ninh.

Tất cả những người thân yêu nhất đều lần lượt mãi nằm lại trên chiến trường. Có những đêm dài, bà ngồi một mình bên đèn dầu, ôm ảnh người thân mà nước mắt rơi, nhưng sáng hôm sau, bà lại đứng dậy, bước chân đều đặn đi làm, đi giúp người. Khi được hỏi có hận chiến tranh hay oán trách số phận không, bà đáp: "Không oán giận ai. Chỉ thương chúng còn quá trẻ. Nhưng chúng đã làm tròn trách nhiệm của người con đất nước, thì tôi phải sống xứng đáng với sự hy sinh đó".

Sau ngày đất nước thống nhất, bà được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng năm 1995. Từ đó đến cuối đời, bà dành hết tâm sức cho công tác xã hội:

- Là cán bộ Hội Mẹ chiến sĩ xã, bà đi thăm hỏi, động viên từng gia đình chính sách, giúp làm thủ tục, tìm kiếm thông tin thân nhân liệt sĩ;

- Ruộng vườn nhà bà làm ra lúa gạo, rau cải đều chia sẻ cho người nghèo, trẻ mồ côi; quà biếu tặng bà đều chuyển cho các gia đình khó khăn hơn;

- Bà thường đến các trường học, nói chuyện với thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước, về giá trị hòa bình: "Các con được sống trong ngày yên bình này, đừng bao giờ quên những người đã ngã xuống. Hãy sống tốt, làm việc có ích là cách báo đáp tốt nhất".

Bà sống giản dị, thanh bạch suốt đời. Lưng bà càng ngày càng còng, bước chân càng chậm nhưng chưa bao giờ ngừng giúp người. Bà qua đời ngày 15 tháng 9 năm 2006, hưởng thọ 98 tuổi. Ngày tang lễ, cả xã cả huyện đều đến tiễn bà, ai cũng coi bà là người mẹ chung, là tấm gương sáng ngời về nghị lực, lòng nhân ái và sự tận tụy không vụ lợi.

Đến nay, câu chuyện về bà Lý Thị Oanh vẫn được người dân Thái Nguyên truyền lại như một bài học sống về lòng yêu nước, sự chịu đựng kiên cường và trái tim nhân hậu bao la.