Người mẹ thầm lặng góp sức

Trong những năm tháng chiến tranh, có những người phụ nữ không xuất hiện ở nơi tuyến đầu nhưng lại góp phần quan trọng vào việc duy trì cơ sở cách mạng. Họ vừa chăm sóc gia đình, vừa làm những công việc tưởng chừng rất bình thường nhưng luôn tiềm ẩn hiểm nguy. Mẹ Trương Thị Tư là một người như thế. Cuộc đời mẹ gắn với 10 người con, với ruộng đồng, những chuyến đi âm thầm và cả những lần đối mặt trực tiếp với sự truy xét của kẻ thù.

Gia đình mẹ có 10 người con. Chồng mẹ tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng đi làm nhiệm vụ, mẹ trở thành người lo toan chính cho gia đình. Mẹ vừa làm ruộng, chăm sóc các con, vừa tham gia phong trào cách mạng ở địa phương. Bà đào công sự quanh nhà để nuôi chứa cán bộ, tạo điều kiện cho những người hoạt động bí mật có nơi trú ẩn khi cần thiết.

Địch biết chồng mẹ tham gia cách mạng nên từng treo thưởng lớn để truy bắt. Tuy nhiên, điều đó không khiến mẹ từ bỏ công việc. Khi những người con lớn khoảng 15-16 tuổi, mẹ đều cho tham gia kháng chiến. Quyết định ấy hẳn không dễ dàng, bởi bất kỳ người mẹ nào cũng mong con được bình an. Nhưng trong hoàn cảnh quê hương còn chiến tranh, mẹ hiểu rằng muốn giữ gìn tương lai cho con cháu thì trước hết phải góp sức để giành lại hòa bình.

Theo sự phân công của chi bộ, mẹ phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản đóng góp của nhân dân. Bà còn tìm cách liên hệ với các cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Mỗi nhiệm vụ đều yêu cầu sự kín đáo. Chỉ một dấu hiệu bất thường cũng có thể khiến địch nghi ngờ, ảnh hưởng đến cả người thực hiện lẫn những cơ sở đang hoạt động.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ đi xay gạo từ năm 14 tuổi. Qua những lần cùng mẹ làm nhiệm vụ, bà nhớ nhất lời căn dặn phải giữ bình tĩnh và biết ngụy trang. Khoảng 10 ngày, mẹ lại đi xay gạo. Khi địch phát hiện số lượng gạo nhiều và đặt câu hỏi, mẹ vẫn giữ vẻ tự nhiên, giải thích rằng gia đình đông con nên cần nhiều gạo. Cách trả lời đơn giản nhưng hợp lý đã giúp mẹ tránh được sự chú ý.

Đó cũng là một phần bản lĩnh của mẹ. Trong hoàn cảnh bị theo dõi, sự bình tĩnh đôi khi chính là cách bảo vệ an toàn cho cả một công việc. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư nhớ rằng Phú Hựu từng là địa bàn có nhiều đồn bốt, ta và địch bố trí xen kẽ. Người dân phải sống trong cảnh luôn cảnh giác. Trong điều kiện ấy, những đóng góp của mẹ Tư và bà con càng đáng quý. Lương thực, thuốc men và nơi che chở đã giúp cán bộ có thể tiếp tục bám địa bàn.

Mẹ còn tham gia các hoạt động đấu tranh chính trị cùng phụ nữ địa phương. Bà chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia nhiều cuộc đấu tranh. Trong một lần tại Vĩnh Long, mẹ cùng chị em bị địch bắt rồi áp giải qua Cần Thơ. Chúng dùng nhiều thủ đoạn để khai thác thông tin, từ dụ dỗ, mua chuộc đến uy hiếp, đánh đập. Nhưng mẹ vẫn không khai báo.

Không đạt được mục đích, địch vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả các bà về. Mẹ cùng chị em lập tức ném bỏ những chiếc nón. Khi chúng tiếp tục vẽ lên áo, những chiếc áo cũng bị vứt đi. Những hành động ấy cho thấy sự phản kháng dứt khoát của những người phụ nữ dù đang ở trong hoàn cảnh hết sức khó khăn.

Gia đình mẹ hiện còn lưu giữ 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Đó là những dấu tích ghi lại một chặng đường nhiều hy sinh. Mẹ Trương Thị Tư đã góp sức bằng những việc rất gần gũi với cuộc sống, nhưng mỗi việc đều đòi hỏi lòng can đảm. Câu chuyện về mẹ vì thế nhắc nhớ rằng trong chiến tranh, phía sau những chiến công lớn luôn có những người âm thầm góp sức, và chính họ đã làm nên sức mạnh bền bỉ của hậu phương.