NGƯỜI MẸ THÀNH TRIỆU - Viết về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Hai

Một ngày trưa hè 2019 tôi đến ấp Lân Bắc, xã Phú Sơn thăm cô Hai Nguyễn Thị Thanh Lịch, năm nay cô đã 81 tuổi (1938) trước đây cô được phân công là chủ tịch Hội người cao tuổi xã Phú Sơn và cô cũng chính là người thờ cúng bà Nguyễn Thị Hai người vừa được chủ tịch nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam anh hùng.

Theo lời của Cô Thanh Lịch là cháu nội dâu kể bà Nguyễn Thị Hai, sinh năm 1890 nguyên quán xã Thành Triệu, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre trong một gia đình tá điền nghèo đông anh chị em. Gia đình Mẹ cũng như bao gia đình khác ở nông thôn Nam bộ lam lũ chất phát quanh năm chỉ biết "bán mặt với đất, bán lưng cho trời” để có hạt thóc, củ khoai sống qua ngày và vui thú ruộng đồng... đến tuổi cập kê Mẹ được gã cho ông Hồ Duy Kiệt lớn hơn Mẹ 03 tuổi (1887) là một thanh niên nghèo hiền lành sống nghề thợ mộc. Vợ chồng sống với nhau một thời gian thì Mẹ sinh cho ông một người con trai đặt tên là Hồ Duy Đinh, sinh năm 1915 cuộc sống vợ chồng rất hạnh phúc nhưng không may mắn bệnh tật đã cướp đi mạng sống của Mẹ ở tuổi 30 khi anh Đinh mới tròn 5 tuổi (Mẹ mất ngày 20/7/1920). Khó khăn lại càng khó khăn cảnh gà trống nuôi con thật vất vả với cái nghèo đeo bám. Người em gái thứ 5 của Mẹ Hai thương cháu mồ côi đã đem về nuôi dưỡng dạy bảo cho đi học đến trưởng thành.

“Mất cha thì nắm tay chú

Mất mẹ thì nắm áo dì”

Ông Đinh sống và lớn lên trong tình yêu thương của người dì ruột, được học hành ở trường Tỉnh lỵ Bến Tre và giao lưu rất nhiều bạn bè đây đó, ông Đinh đã trưởng thành biết thương cha mến dì, là lớp người nông dân cùng khổ ông đã tham gia tổ chức hội kín, đội thanh niên tiền phong và phong trào cách mạng ở huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Trong phong trào kháng chiến chống Pháp ở huyện Châu Thành nhiều lần bị giặc ruồng bố vây ráp ông đã vượt sông Hàm Luông sang xã Phú Sơn, huyện Chợ Lách để né tránh giặc. Và tại đây, có một gia đình cơ sở cách mạng đã nuôi Ông để hoạt động cách mạng và cũng nơi đây Ông đã gặp bà Trần Thị Ngọc, sinh năm 1917 nên nghĩa vợ chồng.

Kháng chiến chống Pháp thắng lợi năm 1954, đa số cán bộ miền Nam được tập kết ra Bắc riêng Ông được bí mật giữ lại hoạt động công khai ở huyện Châu Thành. Luật 10/59 của chế độ độc tài Ngô Đình Diệm phản bội Hiệp định Giơnevơ ruồng bố bắt giết cán bộ Việt minh người theo kháng chiến củ rất ác liệt Ông phải rút về hoạt động bí mật, khi thì ở Châu Thành, lúc thì vượt sông Hàm Luông sang ở xã Phú Sơn để hoạt động rất vất vả, khó khăn nhiều cơ sở cách mạng tan rã, lúc này Ông là Bí thư Huyện ủy huyện Châu Thành. Trong một lần đi công tác có kẻ chỉ điểm Ông đã bị giặc bắt năm 1960 đánh đập dã man nhưng Ông vẫn giữ khí tiết người cộng sản. Ông mất trong tại giam đến nay vẫn không biết nơi chôn cất, vì lúc đó bọn lính cai ngục khám lá Bến Tre đã vùi chôn xác ông ở đâu, chỉ biết ngày bà Trần Thị Ngọc đi thăm chồng ở trại giam khám lá Bến Tre không gặp mặt là ngày cúng giỗ cho ông (ngày 22/7/1960).

Nối tiếp truyền thống gia đình với nổi đau mất chồng, bà Ngọc dù ở tuổi trên 40 đã có 3 con với ông, bà vẫn tham gia tích cực phong trào phụ nữ xã thoát ly gia đình xuống rừng Tân Phú (xã Tân Phú, huyện Mỏ Cày Bắc) hoạt động cách mạng và trong một trận càng của giặc vào vùng giải phóng xã Tân Phú, huyện Mỏ Cày Bắc, bà Trần Thị Ngọc đã hy sinh ngày 22/7/1970. Con trai của bà Ngọc và ông Đinh là anh Hồ Duy Mộc, sinh năm 1946 cũng theo mẹ tham gia đội du kích xã Phú Sơn và cũng đã hi sinh ngày 18/3/1972.

Cuộc chiến đã qua, hòa bình, độc lập, tự do, hạnh phúc cho dân tộc được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các anh hùng liệt sĩ. Đảng, Nhà nước có nhiều chính sách quan tâm ưu đãi những gia đình có công với cách mạng để tri ân, để thực hiện tốt đạo lý truyền thống dân tộc Việt Nam “Uống nước nhớ nguồn, ăn trái nhớ người trồng cây”.

Những tấm gương hi sinh của ông Hồ Duy Đinh, bà Trần Thị Ngọc con trai duy nhất cùng con dâu của Mẹ Nguyễn Thị Hai và cháu nội Hồ Duy Mộc xứng đáng được Tổ quốc ghi nhận.

Ngày 27/3/2017, chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Đại Quang đã ký quyết định số 584/QĐ-CTN truy tặng Mẹ tên vào sổ vàng số 06). Nguyễn Thị Hai danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam anh hùng (được ghi tên vào sổ vàng số 06).

Trước bàn thờ Mẹ, con xin thấp nén hương và tận đáy lòng kính mong Mẹ và những người thân nơi cõi vĩnh hằng hãy yên nghỉ, Đảng bộ và nhân dân xã Phú Sơn luôn luôn làm tốt nhiệm vụ Đảng và Nhà nước giao. Quyết tâm xây dựng quê hương xã Phú Sơn anh hùng ngày càng giàu đẹp, thực hiện tốt chính sách đền ơn đáp nghĩa.