Người mẹ tiễn chồng, tiễn con

Chiến tranh thường được nhắc đến bằng những trận đánh, những người lính nơi tuyến đầu hay những chiến công vang dội. Nhưng phía sau những trang sử ấy còn có rất nhiều con người bình dị góp sức theo cách riêng của mình. Mẹ Trương Thị Tư là một trường hợp như vậy. Với gia đình 10 người con, mẹ vừa gánh vác cuộc sống thường nhật, vừa âm thầm tham gia hoạt động cách mạng, biến chính ngôi nhà và những công việc quen thuộc thành phương tiện hỗ trợ cho cuộc đấu tranh.

Chồng mẹ tham gia công an huyện, sau đó thoát ly công tác tại bộ phận hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng vắng nhà, mẹ trở thành người quán xuyến mọi việc trong gia đình. Vừa làm ruộng, chăm sóc các con, mẹ vừa tham gia phong trào tại địa phương. Bà đào công sự quanh nhà để cán bộ có nơi ẩn náu, bám địa bàn hoạt động. Công việc ấy đặt gia đình trước nhiều hiểm nguy, bởi chỉ cần bị phát giác, không chỉ mẹ mà cả những người thân đều có thể bị liên lụy.

Địch biết chồng mẹ tham gia cách mạng nên từng treo thưởng lớn để truy bắt. Thế nhưng, sự đe dọa ấy không làm mẹ chùn bước. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, mẹ đều cho tham gia kháng chiến. Đó là một quyết định chứa đựng nhiều nỗi lo của người làm mẹ, nhưng cũng thể hiện nhận thức sâu sắc về trách nhiệm với quê hương. Trong hoàn cảnh đất nước còn chiến tranh, mẹ không muốn các con chỉ biết giữ lấy sự bình yên của riêng gia đình mình.

Những đóng góp của mẹ còn thể hiện qua công việc hậu cần. Theo phân công của chi bộ, mẹ phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản nhân dân đóng góp. Bà tìm đến các cơ sở bí mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Mỗi nhiệm vụ đều phải tiến hành kín đáo, bởi hoạt động đi lại và vận chuyển trong vùng địch kiểm soát luôn có nguy cơ bị phát hiện.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ đi xay gạo từ khi mới 14 tuổi. Qua lời kể của bà, có thể hình dung sự cẩn trọng mà mẹ luôn nhắc nhở. Khi làm nhiệm vụ, phải giữ vẻ tự nhiên, biết che giấu và tuyệt đối không được hoảng loạn. Khoảng 10 ngày, mẹ lại đi xay gạo. Có lần địch thấy lượng gạo lớn nên nghi ngờ và hỏi han. Mẹ chỉ bình tĩnh cho biết nhà đông con nên nhu cầu lương thực cũng nhiều. Cách ứng xử tự nhiên ấy giúp bà tránh được sự chú ý.

Phú Hựu từng là địa bàn phức tạp với nhiều đồn bốt, vị trí của ta và địch đan xen. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư cho biết sự hỗ trợ của người dân có ý nghĩa thiết thực đối với cán bộ, chiến sĩ. Từ những bao gạo, thuốc men đến những nơi trú ẩn, tất cả đều góp phần duy trì cơ sở. Mẹ Tư cũng là một trong những người đã âm thầm làm công việc ấy.

Ngoài hậu cần, mẹ còn tham gia đấu tranh chính trị cùng chị em phụ nữ, chống bắt lính, phá cầu đường. Trong một lần tham gia đấu tranh tại Vĩnh Long, mẹ bị bắt và đưa qua Cần Thơ. Địch lần lượt dụ dỗ, mua chuộc, uy hiếp rồi đánh đập, nhưng bà vẫn không tiết lộ thông tin. Chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả về, mẹ và các chị em lập tức bỏ những chiếc nón. Khi chúng tiếp tục vẽ lên áo, những chiếc áo cũng bị vứt đi.

Gia đình mẹ hiện còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những hiện vật ấy không chỉ ghi nhận sự hy sinh mà còn kể lại một phần lịch sử của cả gia đình. Từ một người phụ nữ lo chuyện ruộng đồng và con cái, mẹ Trương Thị Tư đã trở thành người góp sức cho quê hương bằng sự bền bỉ, tỉnh táo và lòng can đảm. Câu chuyện của mẹ nhắc rằng sức mạnh của cách mạng được tạo nên không chỉ ở nơi tiếng súng vang lên, mà còn từ những mái nhà lặng lẽ phía sau.