NGƯỜI MẸ TRẺ Ở RỪNG TRÀM BANG BIỆN PHÚ

Người phụ nữ trong câu chuyện là Lê Thị Bảy, một cán bộ phụ nữ huyện Hồng Dân.

Những năm kháng chiến, bà hoạt động trong vùng căn cứ, nơi cán bộ cách mạng và nhân dân phải thường xuyên đối mặt với sự truy lùng, bắt bớ của đối phương. Đó là một cuộc sống mà mỗi ngày bình yên đều phải đổi bằng sự cảnh giác và lòng can đảm.

Khi bị bắt, chị Bảy đang có một đứa con mới 7 tháng tuổi.

Đứa trẻ còn quá nhỏ để hiểu chuyện gì đang xảy ra. Với một người mẹ, điều đau đớn nhất trong khoảnh khắc ấy có lẽ không phải nghĩ đến bản thân mình, mà là nghĩ đến đứa con đang còn cần dòng sữa của mẹ.

Chị Bảy bị bắt và bị giải đi.

Những người bắt chị dự định đưa chị đến nơi khác để thủ tiêu. Trước hoàn cảnh ấy, nhân dân đấu tranh tại chỗ, yêu cầu cho người mẹ được mang đứa con theo để em bé còn có thể bú những giọt sữa cuối cùng của mẹ.

Cuối cùng, họ phải đồng ý.

Người mẹ trẻ được ẵm con đi cùng.

Nhưng hai tay chị bị trói ở khuỷu tay. Hai bàn tay vẫn còn tự do, chị cố gắng ôm đứa con nhỏ vào lòng.

Đứa bé có lẽ chưa hiểu rằng chuyến đi ấy là lần cuối cùng nó được nằm trong vòng tay mẹ.

Đoàn người bị áp giải đi qua đặc khu An Phước, rồi qua khu chợ đông người.

Đó có thể là cơ hội duy nhất.

Người mẹ biết mình có thể không còn sống để nhìn thấy con trưởng thành.

Chị biết nếu tiếp tục bị đưa đi, đứa con nhỏ có thể sẽ mất cả mẹ lẫn cơ hội được người khác cứu giúp.

Và rồi, giữa nơi đông người, chị cúi xuống.

Đứa trẻ được chị thả xuống đất.

Người mẹ trẻ kêu gọi bà con giữ lấy con mình.

Một tiếng kêu của người mẹ giữa hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến tranh.

Sau đó, chị Bảy tiếp tục bị áp giải.

Đứa con 7 tháng tuổi được người dân và cơ sở cách mạng che chở, tìm cách đưa về huyện Hồng Dân.

Còn người mẹ không bao giờ trở lại.

Ngay trong đêm hôm ấy, chị Lê Thị Bảy bị đưa đi thủ tiêu cùng những người đồng chí của mình tại rừng tràm Bang Biện Phú.

Chị mới 25 tuổi.

Một người mẹ trẻ đã chết khi đứa con còn chưa biết gọi tiếng “mẹ”.

Nhưng câu chuyện chưa kết thúc ở đó.

Đứa bé được cứu sống.

Tên của em là Nguyễn Thanh Kỳ.

Nhờ sự che chở của cơ sở và người dân, Nguyễn Thanh Kỳ lớn lên. Sau này, ông từng giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu.

Nhiều năm sau, khi đã trưởng thành, ông vẫn mang trong lòng câu hỏi về người mẹ mà mình gần như không có ký ức trực tiếp.

Năm 1995, Nguyễn Thanh Kỳ tìm gặp bà Võ Thị Liễu, một người đồng chí của mẹ ông, từng là đại biểu Quốc hội và Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh.

Từ bà Liễu, ông mới được nghe kể lại đầy đủ câu chuyện về những ngày cuối cùng của mẹ mình.

Có lẽ đó là một cuộc gặp mà người con đã chờ đợi suốt cả cuộc đời.

Ông không thể nghe mẹ kể chuyện.

Không biết giọng mẹ như thế nào.

Không biết mẹ đã nói những gì với mình trong những tháng ngày đầu đời.

Nhưng qua lời kể của người đồng đội năm xưa, ông biết rằng mẹ mình đã từng ôm ông trong vòng tay khi bị bắt.

Biết rằng mẹ đã tìm cách cứu con trong những giây phút cuối cùng.

Và biết rằng, trước khi bị đưa đi, mẹ đã tìm cách gửi lại đứa con nhỏ cho đồng bào.

Năm 2010, Đội K92, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Kiên Giang tiến hành khai quật khu vực rừng tràm Bang Biện Phú.

Công tác tìm kiếm kéo dài từ ngày 22 tháng 5 đến cuối tháng 10 năm 2010, trên khuôn viên khoảng 2ha.

Những gì được phát hiện tại đây cho thấy mức độ khốc liệt của những tội ác chiến tranh đã xảy ra trên vùng đất này.

Ngày nay, Khu chứng tích chiến tranh rừng tràm Bang Biện Phú và đền thờ anh hùng, liệt sĩ, người có công được xây dựng để tưởng niệm những người đã hy sinh.

Trong số những cái tên được nhắc nhớ tại nơi đây có Lê Thị Bảy.

Người phụ nữ 25 tuổi.

Người cán bộ phụ nữ huyện Hồng Dân.

Người mẹ có đứa con mới bảy tháng tuổi.

Chị đã không thể nhìn thấy con lớn lên.

Không thể biết con mình sau này trở thành người như thế nào.

Nhưng người con ấy đã sống.

Và nhiều năm sau, ông trở lại tìm hiểu câu chuyện về người mẹ của mình.

Có những người mẹ trong chiến tranh được nhớ đến bởi số người con đã hy sinh.

Còn Lê Thị Bảy được nhớ đến bởi một đứa con mà chị đã cố gắng cứu sống ngay trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời.

Ở rừng tràm Bang Biện Phú hôm nay, chiến tranh đã lùi xa.

Những con người năm xưa phần lớn đã trở thành người thiên cổ.

Nhưng câu chuyện về một người mẹ trẻ vẫn còn đó.

Một người mẹ bị trói hai tay nhưng vẫn cố ôm con.

Một người mẹ biết mình có thể không trở về nhưng vẫn tìm cách gửi lại đứa con cho đồng bào.

Và một đứa trẻ 7 tháng tuổi, từ vòng tay của mẹ được trao lại cho cuộc đời.

Chị Lê Thị Bảy đã nằm lại ở rừng tràm Bang Biện Phú.

Nhưng đứa con chị cố cứu ngày ấy đã sống đến trưởng thành.

Có lẽ đó chính là điều cuối cùng người mẹ trẻ có thể làm cho con mình giữa những ngày tháng chiến tranh.

Và cũng là điều khiến câu chuyện của chị, sau nhiều thập niên, vẫn còn khiến người đọc hôm nay lặng đi khi nhắc đến.