Người mẹ Trương Thị Cúc có hai con dũng cảm chiến đấu, quyết tâm trả được nợ nước, thù nhà

Trương Thị Cúc (1921)

Sinh năm 1921, tính năm 2018 mẹ Trương Thị Cúc đã 97 tuổi song sức khỏe của mẹ rất tốt và trí nhớ của mẹ còn minh mẫn. Mẹ sống với con cháu trong ngôi nhà tình nghĩa ở xã Phú Ngọc, huyện Định Quán.

Có chồng và hai con hy sinh trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, mẹ Trương Thị Cúc được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.

Quê mẹ ở Tiên Phước (nay thuộc tỉnh Quảng Nam). Chồng mẹ là ông Trần Văn Hiếu, một con người sớm giác ngộ cách mạng và tham gia cướp chính quyền vào mùa thu tháng Tám năm 1945. Ông cũng là một trong những cơ sở cách mạng đầu tiên ở làng quê Tiên Cẩm - Tiên Phước trong thời kỳ kháng chiến 9 năm chống Pháp. Ông hăng say hoạt động, gây dựng phong trào. Còn mẹ, ở nhà vừa lo cho con cái vừa động viên chồng công tác. Năm 1954, mẹ cứ nghĩ hòa bình thực sự trở lại với quê hương khi nghe tin Pháp thua trận. Mẹ hy vọng chồng sẽ hết gian khổ, thôi hoạt động mật để về sống với gia đình. Hết Pháp đến Mỹ xâm lược. Kẻ thù ruồng bố bắt các đảng viên Cộng sản nhằm diệt tận gốc các cơ sở ở quê Tiên Cẩm. Chồng mẹ bị bắt và hết năm năm trời đằng đẵng trong nhà giam Hội An. Chuyện gia đình, con cái, một tay mẹ gánh vác.

Ngày chồng được trả tự do, mẹ mừng vui khôn kể. Sống với gia đình mấy hôm, ông lại móc nối tham gia lại với các cơ sở cách mạng. Kẻ thù lại đến hăm he đòi bắt bớ gia đình mẹ. Trong những ngày chồng hoạt động cách mạng, mẹ bị địch bắt tra hỏi và giam gần một tháng trời ở trại giam Tam Kỳ. Mẹ đấu tranh với địch buộc chúng thả mẹ mà không moi móc được tin tức gì về cách mạng. Nhà mẹ trở thành mục tiêu của địch truy lùng mỗi khi càn quét. Sống ở quê hương mà không yên ổn, mẹ giáo dục con mình lòng yêu nước và căm thù giặc. Những lần quân giải phóng tiến công địch ở Sông Tranh - Tiên Cảnh, cả nhà mẹ trở thành chiến sĩ cách mạng. Nhà được cách mạng chọn làm trạm xá, mẹ cùng con trai, con gái nấu cơm, mua thuốc men săn sóc thương binh. Vì bấy giờ, Tiên Cẩm trở thành vùng giải phóng, nên kẻ thù không làm gì được gia đình mẹ. Chúng rất tức tối vì nhà mẹ trở thành cơ sở cho cách mạng. Những tên tay sai giặc trong vùng công khai thông báo bằng mọi cách phải tiêu diệt dòng họ Trần của ông Hiếu. Những cuộc càn của địch sau năm ngày càng tăng quy mô. Năm 1968, chồng mẹ bị địch phục kích bắn chết ở cạnh nhà. Con trai mẹ chạy về báo tin, mẹ khóc ngất. Sức khỏe mẹ sa sút trầm trọng, vì mẹ vừa sinh đứa con trai út. Vợ mất chồng, con mồ côi cha.

Căm thù bọn giặc tàn ác, hai con của mẹ lên đường tham gia kháng chiến. Con gái là chị Trần Thị Ngộ gia nhập lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Con trai Trần Quốc Tế vào đội du kích xã Tiên Quang. Trong những trận đối đầu với địch, hai con của mẹ đều dũng cảm chiến đấu, quyết tâm trả được nợ nước, thù nhà. Mẹ ở nhà, một nách lo bốn đứa con còn lại. Làng quê miền Trung cằn cỗi, lo cái ăn cho bốn đứa con đã mệt, mẹ còn lo cho chúng học hành nên người, hướng chúng đi theo con đường chồng mẹ đã đi.

Năm 1969, nỗi mất mát to lớn lại ập xuống gia đình mẹ.  Một năm mà mẹ phải chịu hai cái tang của con: chị Trần Thị Ngộ trong mặt trận ở xã Phương Đông đánh Mỹ đổ bộ đã hy sinh ở tuổi 27; anh Trần Quốc Tế chống Mỹ càn ở Tiên Cẩm, khi rút về bị địch phục kích đã ngã xuống ngay trên quê hương mình. Mẹ chết lặng. May mà còn có các con, người thân an ủi, giúp đỡ mẹ vượt qua nỗi khổ đau tột cùng đó.

Năm 1974, mẹ đưa các con vào Định Quán sinh sống. Tại đây, mẹ gặp được một số cán bộ chiến sĩ cách mạng ở Chiến khu Đ. Mẹ âm thầm mua từ trái cây, lon gạo, viên thuốc... gởi vào tiếp tế cho cách mạng. Các con mẹ cũng dần giác ngộ cách mạng, phụ giúp mẹ trong việc bảo vệ cơ sở cách mạng, tránh tai mắt kẻ thù.

Đất nước thống nhất, người dân được sống trong hòa bình, hạnh phúc, đời sống ngày càng phát triển, đó là niềm vui lớn giúp mẹ luôn sống vui, sống khỏe