Người mẹ Việt Nam đào hầm nuôi cán bộ

“Tôi là Nguyễn Thị Mễ, còn gọi là Nguyễn Thị Thưởng, sinh năm 1917, quê ở thôn Viêm Tây 3, xã Điện Thắng Bắc, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Cả đời tôi gắn với mảnh đất này, nơi từng là căn cứ bí mật nuôi giấu cán bộ trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Hồi đó, chồng tôi tham gia cách mạng mà tôi không hề biết. Mỗi ngày ông gánh dầu đi bán, lâu lâu mới về, tôi cứ nghĩ ông làm ăn xa. Đến năm 1945 tôi mới hay ông là cán bộ nằm vùng.

Ổng dặn tôi, lỡ có bị địch hỏi thì cứ coi như không biết gì, không thấy gì, để còn lo cho con. Tôi nghe mà chỉ biết nuốt nước mắt.

Sau này, chồng tôi bị thương rồi vẫn tiếp tục hoạt động cho đến khi bị gián điệp hại và hy sinh ngay tại quê nhà. Chưa kịp nguôi nỗi đau, tôi lại mất thêm một đứa con trai trong chiến tranh.

Từ năm 1958, tôi bắt đầu đào hầm trong nhà, trong vườn để nuôi giấu cán bộ. Tổng cộng đào 13 cái hầm. Hầm nhỏ, hầm lớn, có cái chỉ đủ 2-3 người nằm, có lỗ thông hơi để thở. Khi cán bộ rời đi, tôi lấp hầm lại ngay để tránh bị lộ.

Có lần địch lục soát, rồi bắt tôi vì nghi ngờ. Lúc đó tôi đang mang thai, chúng bắt đi làm việc nặng đến gần sinh mới thả. Sau đó tôi còn bị bắt lần nữa, bị đánh đập vì chồng làm cách mạng mà không khai. Nhưng tôi nhớ lời chồng dặn, cứ nói không biết gì nên cuối cùng chúng cũng không tìm được chứng cứ.

Suốt những năm đó, tôi trồng cây, phủ đất, ngụy trang để che giấu hầm. Nhờ vậy mà cán bộ ở đây chưa bao giờ bị phát hiện. Tôi chỉ nghĩ đơn giản là phải bảo vệ họ, dù có nguy hiểm thế nào.”