NGƯỜI MẸ XỨ BƯNG NGÀY TRƯỚC - Viết về Mẹ VNAH Phùng Thị Nhàn

Đã hơn 20 năm, giờ mới có dịp trở lại một vùng quê, chúng tôi ngỡ ngàng trước bao thay đổi. Ngày trước nơi này là vùng bưng trũng thuộc ấp Sùng Tân xã Hưng Khánh Trung (Chợ Lách), nay lấp đầy những liếp vườn xum xuê và trở thành địa phận của ấp Sùng Tân xã Tân Thanh Tây (Mỏ Cày). Không khó khăn lắm, chúng tôi tìm đến nhà Bà Mẹ Việt Nam anh hùng Phùng Thị Nhàn.

Mẹ Nhàn năm nay (năm 2000) đã 78 tuổi. Tóc Mẹ bạc phơ nhưng dáng người còn khỏe mạnh. Mẹ đón khách thân tình như đón những đứa con xa về với Mẹ. Mẹ nhắc người con dâu pha nước mời khách và gọi đứa cháu nội hái cho Mẹ thêm ít lá trầu xanh. Câu chuyện của Mẹ đưa chúng tôi trở về với quá khứ xa xưa:

“Mẹ là con gái miệt giồng ở xã Nhuận Phú Tân (Mỏ Cày). Thời trước cha mẹ gả chồng cho con rất sớm, mười bảy tuổi, Mẹ đã về với ba sắp nhỏ đây. Hồi đó chuyện đẻ năm một là thường, cứ cách một năm một đứa rồi hai năm một đứa…Mẹ sinh hết thảy mười bốn lần, sáu trai tám gái. Giặc giả khổ lắm, đồn bót giăng giăng, lính tráng ruồng bố đêm ngày, mỗi lần máy bay bắn pháo hay giặc càn, đầu trên xóm dưới bà con chạy hết, Mẹ còn lay hoay tay dắt, tay bồng. Đi qua được một con mương, một khúc bờ đứt thì giặc đã tới một bên ! Đó rồi ba thằng con trai lớn của Mẹ đều đi cách mạng. Thằng thứ ba là Lê Văn Ẩn, năm 1960 tham gia du kích rồi đi bộ đội. Năm bảy hai hy sinh ở Cai Lậy. Thằng thứ tư Lê Văn Quảng cũng tham gia du kích rồi vào xã đội, hy sinh năm bảy mốt khi đụng trận với tụi lính bót. Thằng thứ bảy Lê Văn Thủ đi bộ đội thám báo cũng hy sinh năm bảy hai ở Bến Tranh. Mẹ còn nhớ thằng Tư Quảng của Mẹ, nó đánh giặc gan lì, mưu trí lắm. Có một lần nó “quánh trái” chết gần hết bọn lính ở bót Ba Đáy. Nó hổng “quánh” thì thôi, hễ nó “quánh” là tụi lính lo mà hốt thây !”

Biết Mẹ có ba đứa con theo cách mạng, bọn lính tráng đồn trên, bót dưới lui tới hoạch họe làm khó dễ đủ điều. Nhiều lần nó nạt nộ má: “Bà già, bà có ba thằng con đi Việt Cộng, tụi nó ở đâu bà phải chỉ !”. Mẹ cứ một mực khăng khăng trả lời: “Tui nằm tối ở nhà lo cho con nít, có đi đâu mà biết. Mấy ông muốn bắt tụi nó thì đi kiếm mà bắt!”.

Mẹ nghĩ mấy ông đàng mình hồi đó cũng giỏi lắm. Đồn bót, ngụy tề dày đặc làm vậy, mà ban đêm mấy ổng treo cờ hồi nào hổng biết, sáng ra thấy cờ Mặt trận bay phấp phới đọt cây. Một lần, nó bắt Mẹ đi gỡ cờ, nó nói: “Cờ này con bà treo, bà phải gỡ !”. Mẹ nhất định hổng gỡ, nó xô mẹ ngã chúi tới trước rồi bắn cái chát sát bên chưn mẹ, đất văng rát rạt. Nó nạt nộ: “Bà hổng gỡ, tui bắn !”. Mẹ đâu có ngán, Mẹ nói với tụi nó: “Mấy ông đi lính có lãnh lương thì leo lên mà gỡ, tui làm dân, lương chình gì mà bắt tui gỡ. Mấy ông có bắn thì bắn, tui không gỡ !”. Nó quát tháo: “Bà già lựu đạn sét !”.

Hồi đó xứ này là miệt đồng bưng lầy lội, tụi lính tráng ngán lội lầy, ít dám vô sâu, nên đàng mình rút về làm cứ điểm. Vườn dừa một chục công nhà Mẹ là địa điểm thuận lợi trong lòng cứ. Tụi giặc nó khai hoang hai lần trơ trọi, hoang tàn…Êm rồi, vợ chồng con cái mới hổng thẳng gầy dựng lại. Mới đó mà đã hăm mấy năm…!”

Vâng, mới đó mà đã hăm mấy năm. Vườn nhà Mẹ giờ lại rợp những bóng dừa mát rượi. Màu xanh sức sống lại vươn lên từ mảnh đất ngày xưa đạn cày bom xới. Có ai đếm được bao nhiêu máu và nước mắt đã thấm vào lòng đất để từ lòng đất ấy màu xanh sức sống lại sinh sôi. Sự hy sinh anh dũng của các anh, những nỗi đau lặng thầm của Mẹ, những Bà Mẹ anh hùng đã đem lại sức sống, mang lại màu xanh cho xứ sở hôm nay.

Thế hệ chúng con hôm nay và mai sau xin được mãi mãi ghi ơn Mẹ, ghi ơn những Bà Mẹ Việt Nam anh hùng.

*Mẹ Phùng Thị Nhàn qua đời vào năm 2001.