NGƯỜI MỞ CÁNH CỬA LỊCH SỬ TRÊN BẦU TRỜI
NGƯỜI MỞ CÁNH CỬA LỊCH SỬ TRÊN BẦU TRỜI
Câu chuyện thời hoa lửa về Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND Nguyễn Hồng Nhị
Ngày 22 tháng 12 năm 1936, tại vùng quê Hoài Sơn, Hoài Nhơn, Bình Định, Nguyễn Hồng Nhị ra đời trong một gia đình nông dân. Quê hương giàu truyền thống yêu nước đã sớm hun đúc trong ông ý chí vượt qua khó khăn và tinh thần trách nhiệm với đất nước.
Chưa tròn 18 tuổi, chàng thanh niên Nguyễn Hồng Nhị đã tình nguyện nhập ngũ. Những năm tháng đầu đời quân ngũ đưa ông trải qua nhiều thử thách, từ chiến trường Liên khu 5 đến những ngày tập kết ra miền Bắc.
Ước mơ chinh phục bầu trời
Sau khi được lựa chọn đào tạo phi công, Nguyễn Hồng Nhị sang Liên Xô học lái máy bay phản lực. Năm 1965, ông cùng những phi công đầu tiên của Việt Nam được lựa chọn chuyển loại sang MiG-21 – một loại máy bay mới đối với Không quân nhân dân Việt Nam lúc bấy giờ.
Đây không chỉ là việc học một loại máy bay mới. Đó là quá trình làm chủ một kỹ thuật hoàn toàn mới, đòi hỏi người phi công phải có bản lĩnh, sự chính xác và khả năng xử lý tình huống rất cao.
Nguyễn Hồng Nhị là trưởng đoàn của khóa phi công đầu tiên chuyển loại MiG-21. Cuối năm 1965, ông cùng đồng đội hoàn thành khóa học và trở về nước.
Những cánh én bạc bắt đầu chuẩn bị bước vào một giai đoạn mới của cuộc chiến đấu trên bầu trời.
Chuyến bay đi vào lịch sử
Ngày 4 tháng 3 năm 1966 là ngày đặc biệt trong cuộc đời Nguyễn Hồng Nhị.
Khi hệ thống radar phát hiện một mục tiêu bay ở độ cao lớn, Sở chỉ huy quyết định cho MiG-21 xuất kích. Nguyễn Hồng Nhị được giao nhiệm vụ thực hiện chuyến bay chiến đấu.
Ở độ cao lớn, điều kiện bay rất khó khăn. Người phi công phải bình tĩnh điều khiển máy bay, đồng thời phối hợp chính xác với sở chỉ huy.
Khi tiếp cận mục tiêu, Nguyễn Hồng Nhị xác định đó là một máy bay trinh sát không người lái. Ông tiếp tục bám sát và thực hiện công kích.
Khoảnh khắc ấy trở thành dấu mốc quan trọng của Không quân nhân dân Việt Nam: Nguyễn Hồng Nhị trở thành phi công Việt Nam đầu tiên sử dụng MiG-21 bắn rơi máy bay Mỹ.
Chiến công ấy có ý nghĩa lớn đối với những phi công đang làm nhiệm vụ. Nó chứng minh rằng lực lượng không quân Việt Nam có thể làm chủ máy bay và kỹ thuật mới trong điều kiện chiến đấu thực tế.
Những năm tháng trên bầu trời
Sau chiến công đầu tiên, Nguyễn Hồng Nhị tiếp tục tham gia nhiều trận chiến đấu.
Theo các tư liệu được công bố, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông đã hơn 100 lần xuất kích và được ghi nhận bắn rơi 8 máy bay Mỹ. Ngày 18 tháng 6 năm 1969, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng phía sau những con số ấy là những ngày tháng đầy thử thách.
Mỗi lần cất cánh là một lần người phi công phải đối mặt với hiểm nguy. Đối với Nguyễn Hồng Nhị, lòng dũng cảm luôn phải đi cùng sự bình tĩnh, kỷ luật và khả năng làm chủ kỹ thuật.
Chính những trải nghiệm ấy đã giúp ông trưởng thành không chỉ với tư cách một phi công chiến đấu mà còn là một người chỉ huy.
Từ người cầm lái đến người chỉ huy
Năm 1972, Nguyễn Hồng Nhị đảm nhiệm cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 927. Từ một người trực tiếp chiến đấu trên bầu trời, ông chuyển sang nhiệm vụ tổ chức, huấn luyện và chỉ huy lực lượng.
Đây là một bước trưởng thành quan trọng trong cuộc đời quân ngũ của ông.
Những kinh nghiệm tích lũy từ những ngày đầu làm chủ MiG-21 được ông truyền lại cho các thế hệ phi công sau này. Trong những năm chiến tranh ác liệt, ông cùng đồng đội tổ chức nhiều trận đánh và xây dựng đơn vị ngày càng trưởng thành.
Chuyến bay mang theo nỗi nhớ
Có một chuyến bay đặc biệt mà Nguyễn Hồng Nhị cùng các đồng đội không thể nào quên.
Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, các phi công được giao nhiệm vụ bay qua khu vực Quảng trường Ba Đình trong lễ tang Người.
Đó không phải là một chuyến bay chiến đấu.
Đó là chuyến bay của lòng tiếc thương.
Những người lính bay phải nén cảm xúc để hoàn thành nhiệm vụ. Trên bầu trời Hà Nội, những chiếc máy bay mang theo sự kính trọng và tình cảm của những người lính đối với vị lãnh tụ mà họ luôn kính yêu.
Một cuộc đời tiếp tục cống hiến
Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Hồng Nhị tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân chủng Không quân, trong đó có Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372, Sư đoàn 370 và Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân.
Sau đó, ông chuyển sang công tác trong ngành hàng không dân dụng và tiếp tục có nhiều đóng góp cho đất nước.
Ngày 25 tháng 11 năm 2021, Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND Nguyễn Hồng Nhị qua đời.
Nhưng những năm tháng tuổi trẻ của ông vẫn còn được nhắc nhớ qua lịch sử của Không quân nhân dân Việt Nam.
Người thanh niên quê Bình Định năm nào đã đi từ một người lính trẻ trở thành phi công, người chỉ huy và vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Thời gian có thể lùi xa, những cánh máy bay năm xưa có thể chỉ còn trong ký ức, nhưng câu chuyện về Nguyễn Hồng Nhị vẫn là một phần của ký ức “thời hoa lửa” – nơi một thế hệ thanh niên đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời để cống hiến cho đất nước.
