Người mở cõi phương Nam và dấu ấn lịch sử hào hùng

Trong hành trình mở cõi và giữ nước của dân tộc Việt Nam, dải đất Nam Bộ trù phú, xanh tươi ngày nay không tự nhiên mà có. Đó là thành quả của mồ hôi, xương máu và tầm nhìn chiến lược của bao thế hệ cha ông. Nổi bật trong khúc tráng ca khai hoang lập ấp ấy là hình ảnh danh tướng Nguyễn Hữu Cảnh - người con ưu tú của xứ Quảng đã đặt những viên gạch đầu tiên thiết lập nền móng hành chính vững chắc cho vùng đất phương Nam.

Cuối thế kỷ XVII, vùng đất Gia Định - Sài Gòn lúc bấy giờ vẫn là một vùng hoang vu, đầm lầy, rừng rậm chằng chịt, quy tụ nhiều lưu dân từ khắp nơi đến khai phá nhưng chưa có một hệ thống quản lý nhà nước thống nhất. Nhận thức được tầm quan trọng chiến lược của vùng đất này, năm 1698, Chúa Nguyễn Phúc Chu đã cử Nguyễn Hữu Cảnh mang chiếu thư vào kinh lý phương Nam. Với tài năng quân sự xuất chúng và sự nhạy bén chính trị, ông đã thực hiện một sứ mệnh lịch sử trọng đại.

Ngay khi đặt chân đến vùng đất mới, Nguyễn Hữu Cảnh đã tiến hành khảo sát địa hình, vạch rõ ranh giới, chiêu mộ lưu dân, lập làng ấp. Ông chính thức thành lập phủ Gia Định, đặt dinh Trấn Biên (ở Biên Hòa) và dinh Phước Long (ở Sài Gòn - Gia Định), đồng thời phân chia các huyện, tổng, xã rõ ràng. Việc làm táo bạo và sáng suốt này không chỉ giúp quy tụ nhân tâm, ổn định đời sống cho đồng bào các dân tộc cùng chung sống hòa bình mà còn là mốc son chói lọi đánh dấu thời điểm chủ quyền của Đại Việt được xác lập chính thức trên vùng đất phương Nam.

Bên cạnh tài năng tổ chức hành chính, Nguyễn Hữu Cảnh còn là một vị tướng dũng mãnh, quyết đoán trong việc giữ gìn an ninh biên cương, dẹp yên các lực lượng gây rối, bảo vệ cuộc sống yên bình cho người dân. Ông đi đến đâu, kỷ cương phép nước được thiết lập đến đó, lòng dân hướng về triều đình với tất cả sự kính trọng và tin yêu.

Đang lúc sự nghiệp khai hoang và trấn ải phương Nam đạt được nhiều thành tựu rực rỡ thì vào năm 1700, trên đường trở về sau khi đi tuần tra và giải quyết xong việc bang giao ở vùng Chân Lạp, Nguyễn Hữu Cảnh lâm bệnh nặng và qua đời tại cù lao Phố (Biên Hòa) khi vừa tròn 50 tuổi. Sự ra đi đột ngột của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn cho triều đình và muôn dân. Để tưởng nhớ công ơn to lớn của ông, người dân Nam Bộ đã lập đền thờ khắp nơi, tôn kính ông như một vị thần bảo hộ của vùng đất mới.

Hơn ba thế kỷ đã trôi qua, diện tích phương Nam nay đã đổi thay, phát triển rực rỡ thành một trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của cả nước. Nhưng dấu ấn của Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vẫn trường tồn cùng năm tháng. Ông mãi là biểu tượng sáng ngời của tinh thần dám nghĩ dám làm, tầm nhìn chiến lược vươn xa và tình yêu nước thiết tha, gắn liền với lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.