Người mở đường cho bản làng

Cuộc đời của ông Hồ Mơ có thể được kể bằng những con đường. Đó là con đường của người lính đi qua những năm tháng chiến tranh, con đường của người thương binh tập bước bằng chân giả và sau này là con đường ông tự mình đào đắp để bà con vùng cao có thể đi lại thuận lợi hơn.

Năm 1956, ông Hồ Mơ nhập ngũ. Sau thời gian dài phục vụ trong quân đội, ông trở thành Tiểu đoàn trưởng K2 chiến đấu trên chiến trường Quảng Trị. Ở đó, ông cùng đồng đội trải qua nhiều trận đánh khốc liệt.

Có những trận chiến mà chỉ một quyết định sai lầm cũng có thể khiến nhiều người hy sinh. Ông từng chỉ huy đơn vị đánh thắng ba tiểu đoàn địch rồi chủ động rút quân trước khi đối phương tiến hành oanh tạc khu vực.

Nhưng chiến trường cũng để lại cho ông một vết thương không thể xóa.

Năm 1969, ông vướng phải mìn trong một trận đánh. Chân phải bị dập nát. Trong lúc bị thương, điều ông nghĩ đến đầu tiên vẫn là đồng đội. Biết xung quanh còn nhiều mìn chưa phát nổ, ông yêu cầu mọi người nhanh chóng rút khỏi khu vực.

Sau đó, ông được đưa ra miền Bắc điều trị. Chân phải buộc phải cưa bỏ. Gần một năm, ông phải làm quen với chiếc chân giả và tập lại những bước đi tưởng như đơn giản nhất.

Nhưng ông không cho phép thương tật trở thành điểm dừng.

Năm 1980, ông nghỉ hưu. Sau hai năm làm Chủ tịch xã À Dơi, ông nhận quản lý 54 ha rừng ở đồi Phù Nhoi. Tại đây, ông bắt đầu một hành trình mới trong cuộc đời.

Ông nhận thấy người dân quanh vùng còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc đi lại. Những khu đất sản xuất bị ngăn cách bởi địa hình hiểm trở, đường sá chưa thuận tiện khiến việc vận chuyển nông sản gặp nhiều trở ngại.

Ông quyết định làm đường.

Không có máy móc hiện đại, ông dùng cuốc, xẻng và sức lực của mình để đào đắp. Trong hai tháng, hơn 3 km đường được hình thành. Mỗi ngày, ông mang theo cơm nước, dao rựa rồi vào rừng làm việc từ sáng đến tối.

Đối với một người mất chân phải, đó là công việc không hề đơn giản. Nhưng ông vẫn kiên trì.

Con đường hoàn thành đã đem lại thay đổi rõ rệt. Xe ô tô có thể đi vào khu vực sản xuất, bà con vận chuyển nông sản thuận lợi hơn. Khi đường bị sạt lở, ông lại tìm cách khắc phục. Ông mua cho con trai một chiếc xe ủi để mỗi khi đường hư hỏng có thể nhanh chóng sửa chữa.

Có đường, ông tiếp tục khai phá đất, trồng cây và phát triển chăn nuôi. Gia đình có 15 con trâu, 30 con bò, 15 con dê cùng hơn 100 con ngan, vịt. Mỗi năm, tổng thu nhập khoảng 400 triệu đồng.

Thế nhưng, điều khiến người ta trân trọng ông không nằm ở những con số ấy.

Ông chỉ giữ lại một phần thu nhập cho gia đình, còn khoảng 350 triệu đồng được ông dành để giúp đỡ bà con nghèo. Ông mua trâu bò, lợn gà và hỗ trợ con giống để những gia đình khó khăn có thể tự phát triển kinh tế.

Một con đường được ông làm ra không chỉ giúp người dân đi lại. Nó còn mở ra cơ hội sản xuất. Những con giống ông trao đi cũng không chỉ là món quà trước mắt, mà là vốn để các gia đình từng bước thoát nghèo.

Ông đã đi qua nhiều con đường trong cuộc đời, nhưng điểm đến cuối cùng vẫn là cộng đồng. Đó là hành trình của một người lính đã mất một chân nhưng chưa bao giờ đánh mất ý chí bước về phía trước.