Người mở đường cho một cuộc kháng chiến bắt đầu từ những cánh rừng
Trịnh Phương Mai
Cao Thắng là một trong những tướng lĩnh nổi bật của phong trào Hương Khê cuối thế kỷ XIX. Dù qua đời khi còn rất trẻ, ông đã có vai trò quan trọng trong việc tổ chức và phát triển lực lượng nghĩa quân dưới sự lãnh đạo của Phan Đình Phùng.
Cao Thắng sinh năm 1864 tại Hà Tĩnh. Ông tham gia phong trào Cần Vương từ khi còn trẻ và nhanh chóng thể hiện khả năng tổ chức quân sự.
Khi Phan Đình Phùng xây dựng lực lượng ở Hương Khê, Cao Thắng trở thành một trong những tướng lĩnh quan trọng nhất.
Điểm đặc biệt của Cao Thắng là ông không chỉ chú trọng đến việc tổ chức chiến đấu mà còn quan tâm đến vấn đề vũ khí. Nghĩa quân Hương Khê thiếu thốn vũ khí hiện đại trong khi quân Pháp được trang bị tốt hơn.
Cao Thắng đã tổ chức nghiên cứu và chế tạo súng theo mẫu súng của quân Pháp. Nghĩa quân có thể tự sản xuất một số loại vũ khí và đạn dược để phục vụ chiến đấu.
Đây là một nỗ lực đáng chú ý trong bối cảnh cuối thế kỷ XIX, khi điều kiện kỹ thuật của nghĩa quân còn rất hạn chế.
Cao Thắng cũng xây dựng hệ thống căn cứ và tổ chức lực lượng tương đối chặt chẽ. Nghĩa quân hoạt động tại vùng núi Hương Khê, tận dụng địa hình để chống lại các cuộc truy quét.
Năm 1893, Cao Thắng dẫn quân tiến đánh một số vị trí của quân Pháp. Trong một trận chiến, ông bị thương và hy sinh khi mới khoảng 29 tuổi.
Sau khi Cao Thắng qua đời, phong trào Hương Khê vẫn tiếp tục dưới sự lãnh đạo của Phan Đình Phùng thêm một thời gian.
Cao Thắng không sống đủ lâu để chứng kiến kết quả cuối cùng của phong trào. Tuy nhiên, những đóng góp của ông cho việc tổ chức lực lượng và chế tạo vũ khí đã giúp nghĩa quân Hương Khê duy trì cuộc chiến trong nhiều năm.
Trong lịch sử, có những nhân vật được nhớ đến bởi những chiến thắng cuối cùng. Nhưng cũng có những người được nhớ bởi khả năng chuẩn bị cho một cuộc chiến mà họ biết rằng mình có thể không sống đến ngày nhìn thấy kết quả. Cao Thắng là một trong số đó.



