Người mở đường cho những chuyến tàu không số vào miền Nam
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bông Văn Dĩa là chiến sĩ quê Cà Mau, được đồng đội gọi là một trong những người khai mở tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển. Ông tham gia chuyến trinh sát, mở đường có ý nghĩa quan trọng, tạo tiền đề cho những đoàn tàu bí mật vận chuyển vũ khí vào Nam.
Bông Văn Dĩa sinh ra tại vùng đất Cà Mau, nơi hệ thống sông rạch và vùng biển rộng lớn gắn liền với cuộc sống của người dân Nam Bộ. Trưởng thành trong thời kỳ đất nước còn chiến tranh, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng và tích lũy kinh nghiệm đi biển, vận chuyển hàng hóa cùng những nhiệm vụ bí mật.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, việc chi viện vũ khí từ miền Bắc vào miền Nam trở thành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Tuyến vận tải đường bộ gặp nhiều khó khăn, trong khi đường biển có thể tạo ra một hướng tiếp tế chiến lược nếu tổ chức được những chuyến tàu vượt qua sự kiểm soát của đối phương.
Trong giai đoạn đầu xây dựng tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển, nhiều chuyến vận chuyển thử nghiệm chưa đạt kết quả như mong muốn. Trước tình hình ấy, Đoàn 759 quyết định sử dụng một con thuyền mang tên Bạc Liêu để tiến hành chuyến trinh sát, mở đường từ miền Bắc vào miền Nam.
Bông Văn Dĩa được giao nhiệm vụ quan trọng trong chuyến đi. Ông cùng đồng đội phải tính toán đường biển, hướng di chuyển và phương án tránh sự phát hiện của các lực lượng tuần tra. Những người tham gia không chỉ đối mặt với sóng gió, thời tiết bất lợi mà còn có nguy cơ bị bắt giữ nếu con thuyền bị phát hiện.
Chuyến trinh sát mở đường thành công góp phần cung cấp kinh nghiệm thực tế để tổ chức các hành trình vận chuyển bằng tàu không số về sau. Đây là một bước quan trọng trong quá trình hình thành hệ thống vận tải bí mật trên biển, phục vụ cuộc kháng chiến giải phóng miền Nam.
Với những đóng góp trong hoạt động mở đường và vận tải chiến lược, Bông Văn Dĩa được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông tiếp tục phục vụ quân đội và trưởng thành đến quân hàm Đại tá.
Trong ký ức của những thủy thủ Đoàn tàu không số, Bông Văn Dĩa được xem là người anh cả, người có công khai mở những chuyến đi đầu tiên. Cuộc đời ông gắn với tinh thần mưu trí, gan dạ của những người đi biển đã góp phần hình thành một tuyến chi viện đặc biệt trong lịch sử Việt Nam.



