NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG VÀO KỶ NGUYÊN MỚI

NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG VÀO KỶ NGUYÊN MỚI

Trong hành trình đi lên từ mưa bom bão đạn, những năm tháng chiến đấu oanh liệt của một dân tộc nhỏ bé với khao khát giành lại độc lập, tự do cho quê hương, đất nước. Trên con đường ấy luôn có những con người đi trước thời đại sẵn sàng tách mình khỏi những an toàn để mở ra những lối đi mà chưa ai từng bước tới để cứu rỗi dân tộc mình ra khỏi bóng đen của chiến tranh, cứu rỗi những ước mơ còn dang dở phải bỏ lại trên chiến trường. Họ không ồn ào, không phô trương, cũng chẳng than vãn, họ như hoà mình trong bóng tối hy sinh thật thầm lặng và cũng chính họ-người đã đặt viên gạch đầu tiên xây dựng tương lai đất nước. Và ngay chính thể kỉ XX đầy biến động có một vị giáo sư mang tên Trần Đại Nghĩa đã là một trong những “người mở đường” như thế, từ trí tuệ, bản lĩnh cho đến lý tưởng cống hiến, tất cả đã đưa đất nước đi vào kỉ nguyên mới của khoa học, kỹ thuật và của trí tuệ Việt Nam.

Ở góc nhìn của nhiều người đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay thì cuộc đời dấn thân của vị giáo sư ấy thật sự khó tin về lòng yêu nước nồng nàn khó thể nào tả hết của một nhà trí thức lớn. Ở độ tuổi và thời đại mà có lẽ người trẻ nào cũng mơ ước về tương lai tươi sáng, một cơ hội để đổi đời tìm cho mình đường đi rộng mở hơn. Nhưng với ông thì lại hoàn toàn khác với truyền thống hiếu học của gia đình Trần Đại Nghĩa luôn phấn đấu học tập, mài giũa, mang nhiều thành tích tiêu biểu đỗ đầu hai bằng tú tài Tú tài Việt và Tú tài Tây tuy nhiên nhà nghèo không có điều kiện học tiếp nên ông quyết định đi làm phụ mẹ, phụ chị và nuôi chí học cao hơn. Sau đó ông du học Pháp có được điều kiện học tập, làm việc ổn định, cuộc sống giàu sang nhưng ông đã chờ đợi 11 năm để quay trở về quê hương. Ông về với chiến khu Việt Bắc khốc liệt, mang về không chỉ tri thức cống hiến cho sự nghiệp cách mạng mà còn là khát vọng xây dựng một nền khoa học quốc phòng tự chủ cho đất nước đang trong thời khắc đầy gian nan lúc bấy giờ. Đó không chỉ là sự trở về của một trái tim yêu nước mà còn là một ngọn lửa niềm tin được cháy lên rằng dân tộc này xứng đáng được hưởng tự do, hoà bình.

Từ những căn hầm nhỏ, những phòng thí nghiệm dã chiến cùng điều kiện thiếu thốn đến mức tưởng chừng không thể sáng tạo được gì, nhưng với nỗ lực thậm chí quên ăn, quên ngủ và niềm tin cháy bỏng ông và đồng đội đã chế tạo thành công sau ba tháng nghiên cứu để cho hàng loạt vũ khí của riêng Việt Nam ta ra đời như lựu đạn, súng phóng lựu, súng cối 50,8mm, bazooka…đã góp phần đánh thắng Pháp trong chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947. Và một lần nữa trong chống đế quốc Mỹ với đóng góp to lớn của giáo sư, viện sĩ Trần Đại Nghĩa đã chế tạo thành công nhiều vũ khí từ vật liệu có sẵn như Ngòi thuỷ lôi áp suất ABS, các loại mìn, đặc biệt là những cải tiến trên pháo phản lực ĐKB-H12 của Liên Xô…Những sản phẩm ấy không chỉ đóng góp vào chiến thắng vẻ vang của nhân dân ta mà còn là minh chứng cho một dân tộc không bao giờ khuất phục dẫu có dẫm đạp họ cũng sẽ đứng một cách hiên ngang bằng chính trí tuệ và lý tưởng cách mạng đã như hoà vào máu của mình. Nhìn lại tôi nhận thấy rằng sự xuất hiện của ông như một cánh cửa mở ra ánh sáng soi rọi cả một đất nước khỏi bóng đen tàn khốc vươn lên sánh vai cùng cường quốc năm châu.

Nhưng điều kiến bản thân tôi nói riêng và thế hệ trẻ nói chung phải suy ngẫm sâu sắc hơn hết sẽ không chỉ nằm ở những sáng chế mang tính đột phá. Mà điều quan trọng hơn là thái độ sống, lý tưởng sống của ông. Ở giáo sư Trần Đại Nghĩa ta thấy rõ hình tượng vĩ đại của một nhà trí thức mang nhân cách lớn từ không màng danh lợi cho đến không xem thành tựu là tài sản của riêng cá nhân, tất cả trí tuệ, cống hiến đều hướng về Tổ quốc. Từ thời chiến đến thời bình ông luôn dấn thân trọn đời cho sự nghiệp xây dựng nền khoa học Việt Nam. Đặt những viên gạch đầu tiên cho những thành tựu mà ngày nay chúng ta đang thừa hưởng, dẫu thế nhưng sự giản dị của ông không hề thay đổi, một người trí tuệ lớn nhưng cách sống lại lớn hơn.

Cuộc đời của ông không chỉ dừng lại ở thành tựu mà ông đã đem đến cho dân tộc cho đất nước mà cuộc đời của ông, những câu chuyện của ông còn chính là những bài học vô giá cho biết bao thế hệ mai này. Trong đó, có lẽ bài học về sự dấn thân là quý nhất, yêu nước có thể ai cũng sẽ yêu yêu thật nhiều nhưng lại ít ai dám bỏ lại sự nghiệp đang thăng tiến cùng cuộc sống sung túc như ông cả, dám từ bỏ để quay về, về nơi mình sinh ra, về để góp sức cho sự nghiệp cách mạng. Và đâu đó còn là niềm tin dù có thể sẽ nhỏ bé nhưng vẫn rực cháy không rụi tàn với những thứ tưởng chừng chỉ có cường quốc mới sáng tạo ra được. Qua đó người trẻ thấu hiểu rằng không có gì là không thể không nên tự thu nhỏ chính mình và hơn hết niềm tin là thứ quan trọng nhất mà chúng ta cần có trong hành trình xây dựng và bảo vệ đất nước ở thời đại mới. Hơn thế đẹp đẽ nhất có lẽ là lý tưởng sống cao đẹp của vị giáo sư với lý tưởng cống hiến, trung thành với Đảng và Nhà nước chính lý tưởng đó cũng đã dọn đường cho ông vững tin bước đến cánh cửa mới cho dân tộc Việt Nam ta ngày chiến.

Khép lại những trang sử đầy sâu sắc trên chặng đường dài của giáo sư Trần Đại Nghĩa, tôi hiểu rằng đất nước chúng ta có những con người rất đẹp không phải nhắc đến hình thức mà đẹp ở nhân cách, đẹp ở lý tưởng, đẹp ở cách họ cống hiến, họ không chỉ đi qua lịch sử mà họ còn mở ra tương lai tươi sáng. Cuộc đời của giáo sư là một “ Câu chuyện thời hoa lửa”, nơi trí tuệ hoà vào khát vọng độc lập, nơi sáng tạo kết đôi cùng niềm tin. Câu chuyện cũng chính là ngọn lửa truyền lại cho thế hệ hôm nay: Lý tưởng- Sáng tạo- Dấn thân./.