Người mở mắt nhìn ra thế giới

Vào giữa thế kỷ XIX, khi triều đình nhà Nguyễn vẫn thực hiện chính sách "bế quan tỏa cảng" và thủ cựu, Nguyễn Trường Tộ đã có cơ hội sang Pháp cùng các linh mục. Tại Paris hoa lệ, ông không khỏi choáng ngợp trước sự phát triển vượt bậc của nền văn minh phương Tây. Khác với những hủ nho thời bấy giờ coi người phương Tây là "man di", ông chăm chú quan sát từ nhà máy, đường tàu ngầm, hệ thống luật pháp cho đến cách vận hành nền kinh tế khoa học.

Đứng bên bờ sông Seine, ông thầm nghĩ: "Nước mình nếu cứ đóng cửa ngâm thơ, học từ chương trích cú thì sớm muộn cũng mất nước". Ông lao vào học hỏi, thu thập sách vở về khoa học, kỹ thuật, quân sự với một khát vọng duy nhất: Đem những kiến thức này về canh tân, cứu vãn giang sơn đang bên bờ vực thẳm.