Người mở tuyến vận tải biển 759 chi viện vũ khí cho miền Nam

Trần Văn Trà, tên thật Nguyễn Chấn, bí danh Ba Trà, sinh năm 1919 tại xã Tịnh Long, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Trong những năm từ 1936 đến 1938, ông gia nhập Đoàn Thanh niên Dân chủ Huế và tham gia phong trào học sinh yêu nước, rồi năm 1938 trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương. Cuối năm 1945, khi tướng Nguyễn Bình vào phụ trách quân sự Nam Bộ, ông đã đề xuất dựa vào uy thế của Trung ương để thống nhất chỉ huy các lực lượng vũ trang hỗn tạp của Nam Bộ đi vào trật tự và kỷ luật.

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, ông có công xây dựng căn cứ địa Đồng Tháp Mười, tổ chức những đơn vị bộ đội chủ lực đầu tiên như Tiểu đoàn 307. Năm 1955, ông tập kết ra Bắc, giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam từ 1955 đến 1962. Năm 1963, ông được cử vào Nam làm Ủy viên Trung ương Cục, Phó Bí thư Quân ủy, Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam. Trước khi lên đường, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời cơm thân mật và căn dặn ông cần nắm vững khoa học quân sự hiện đại nhưng cũng phải kết hợp cách đánh giặc của cha ông.

Cũng trong năm 1963, dưới sự chỉ đạo của ông, tuyến vận tải biển mang mật danh 759 chính thức hoạt động, với chuyến tàu gỗ đầu tiên chở 28 tấn vũ khí cập bến Rạch Gốc, Cà Mau thành công. Sau đó, ta tiếp tục đóng những tàu lớn hơn, trọng tải lên đến 100 tấn, nâng cao hiệu quả vận chuyển vũ khí cho chiến trường miền Nam. Về sau, tuyến chi viện 759 được bàn giao cho Bộ Tư lệnh Hải quân và đổi tên thành Đoàn 125, tiền thân của con đường Hồ Chí Minh trên biển mà nhiều chiến sĩ tàu không số như Nguyễn Phan Vinh đã hy sinh để bảo vệ.