Người nằm lại Thượng Đức
Người nằm lại Thượng Đức
Có mặt trong số 30 thân nhân liệt sỹ được thu nhận mẫu ADN đợt đầu tiên là cụ Hoàng Thị Chính (92 tuổi) và con gái là bà Nguyễn Thị Anh Đào (67 tuổi). Suốt nửa thế kỷ qua, trong nỗi niềm thương nhớ khôn nguôi, cả gia đình vẫn miệt mài đi tìm liệt sỹ Nguyễn Đức Kỳ (sinh năm 1953), hy sinh trong trận Thượng Đức vào mùa thu năm 1974.
Đến nay, phần mộ chí vô danh tại Nghĩa trang liệt sỹ xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam vẫn được gia đình chăm lo hương khói. Nhưng sâu thẳm trong lòng, họ vẫn khao khát được xác tín rằng đó chính là người con, người anh yêu thương của gia đình.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng câu chuyện bà Nguyễn Thị Anh Đào kể về anh trai mình vẫn vẹn nguyên như mới ngày hôm qua: “Nhà có 7 anh chị em, anh Kỳ là con trai cả và học rất giỏi, năm 1971 thi đỗ vào Trường đại học Cơ điện. Dù vậy, anh vẫn nung nấu ý định nhập ngũ. Ba tôi (cụ Nguyễn Đức Đẳng, SN 1927, khi đó là Bí thư Thị ủy Đồng Hới-P.V) cũng mong anh đi bộ đội, rồi sau này hòa bình sẽ về học đại học tiếp. Thế là anh Kỳ hăng hái xung phong lên đường. Sau thời gian huấn luyện, năm 1972, anh vào chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị trong đội hình của Sư đoàn 304...”.
Giáp Tết năm 1972, anh Kỳ bị thương và được đưa ra Quân y viện đóng tại Hương Khê, Hà Tĩnh để điều trị. Vết thương chưa lành, anh quyết định trở lại chiến trường. Rủ thêm 10 bạn đồng hành, họ đi bộ từ Hà Tĩnh vào Quảng Trị. Lúc đi qua nhà đang sơ tán ở Cồn Chùa (phường Đồng Sơn, TP. Đồng Hới), anh phấn khích ào vào nhà, không ngừng gọi ba mẹ và các em. Nhưng ba mẹ đi làm, nhà chỉ có mấy anh chị em. Nấn ná thêm hai giờ đồng hồ, chị Hòa, em gái kế anh mượn xe đạp chở anh đuổi theo đoàn. Không ai có thể ngờ rằng, đó là cuộc gặp gỡ cuối cùng.
Mùa thu năm 1974, chiến sự tại Thượng Đức bước vào giai đoạn ác liệt, anh Nguyễn Đức Kỳ là Đại đội trưởng Đại đội 6, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 24, Sư đoàn 304, cùng người đồng hương là anh Hùng đã dặn dò nhau trước giờ ra trận: “Nếu một trong hai đứa ngã xuống, người còn lại hãy mang kỷ vật về cho gia đình...”.
Ngày 17/10/1974, anh Kỳ đã anh dũng hy sinh tại cao điểm 1062. Khi quân ta tái chiếm cao điểm 10 ngày sau vẫn thấy anh nằm đó với cây súng AK ôm trong lòng, báng súng khắc dòng chữ: Nguyễn Đức Kỳ, Đồng Hới, Quảng Bình. Anh nằm lại chiến trường ở tuổi 21, đồng đội Sư đoàn 304 tiếp tục tiến về Dinh Độc Lập. Những kỷ vật đơn sơ, trong đó có cuốn nhật ký, được họ mang về cho gia đình như lời hẹn.
Thời gian mải miết trôi, nhưng ký ức về người đã khuất vẫn vẹn nguyên trong tim họ cùng niềm hy vọng chưa bao giờ tắt. Ngày 16/4/2025, khi có mặt trong số thân nhân liệt sỹ để thu nhận mẫu ADN phục vụ việc xác định danh tính và tìm kiếm thi hài liệt sỹ, một lần nữa niềm hy vọng của họ lại bùng lên. |
Hòa bình lập lại, gia đình liệt sỹ Nguyễn Đức Kỳ bắt đầu tìm kiếm anh. Bao lần hy vọng rồi lại vụt tắt, hành trình nhiều lần trở về điểm xuất phát. Trong những chuyến đi ấy, họ gặp lại nhiều đồng đội, thủ trưởng cũ của anh, trong đó có Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Xuân Thệ. Ký ức về trận Thượng Đức và hình ảnh anh Kỳ hiện lên sống động, thân thương qua lời kể của đồng đội.
