NGƯỜI NGẮM SAO TRỜI DÒ ĐƯỜNG – 18 CHUYẾN VƯỢT BIỂN CỦA VŨ TRUNG TÍNH

NGƯỜI NGẮM SAO TRỜI DÒ ĐƯỜNG

18 CHUYẾN VƯỢT BIỂN CỦA VŨ TRUNG TÍNH

Có những con đường không được vẽ trên bản đồ.

Có những chuyến đi không có ngày trở về.

Và có những người lính năm xưa đã phải nhìn lên những vì sao giữa biển đêm để tìm đường đưa từng tấn vũ khí đến với chiến trường miền Nam.

Một trong những người như thế là Vũ Trung Tính – người thủy thủ của Đoàn tàu Không số, người đã cùng đồng đội thực hiện 18 chuyến vượt biển trên tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Năm 1944, Vũ Trung Tính sinh ra tại vùng Hải Ninh, Thanh Hóa. Năm 19 tuổi, ông tốt nghiệp Khóa 2 Trường Trung cấp Hàng hải tại Hải Phòng. Đầu năm 1964, khi đang công tác tại Xí nghiệp đánh cá Ninh Cơ, ông tình nguyện nhập ngũ vào Quân chủng Hải quân. Sau thời gian huấn luyện, ông được điều về Lữ đoàn 125 – đơn vị đảm nhiệm vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam bằng đường biển.

Chuyến đi đầu tiên của ông bắt đầu trong một đêm biển.

Tàu 42 chở khoảng 60 tấn vũ khí từ miền Bắc vào Vàm Lũng, Cà Mau. Suốt nhiều ngày lênh đênh, trước mắt những người lính không phải là một con đường rõ ràng mà là biển cả mênh mông cùng sự truy lùng của đối phương.

Nhưng họ vẫn đi.

Có lúc, Vũ Trung Tính phải dựa vào những dấu hiệu của bầu trời để xác định phương hướng. Mặt trăng, mặt trời và những chòm sao trở thành những “người dẫn đường” đặc biệt. Sau này, đồng đội gọi ông bằng một cái tên đầy hình ảnh: “người ngắm sao trời dò đường đi”.

Sau sự kiện Vũng Rô năm 1965, tuyến vận chuyển trên biển bị đối phương kiểm soát gắt gao. Những chuyến đi tiếp theo càng trở nên nguy hiểm.

Tàu 42 được giao nhiệm vụ tìm một hướng đi mới.

Con tàu phải vòng qua vùng biển quốc tế, qua Hải Nam rồi mới tìm đường xuống phía Nam. Không có đầy đủ hải đồ của các nước, những người lính phải sử dụng phương pháp hàng hải thiên văn để xác định vị trí.

Ngày 20/10/1965, sau nhiều ngày trên biển, tàu 42 bất ngờ bị tàu khu trục Mỹ phát hiện. Máy bay địch xuất hiện trên không, tàu chiến bám phía sau.

Tình thế lúc ấy vô cùng nguy hiểm.

Nếu không thể thoát, phương án cuối cùng là phá hủy con tàu để bảo vệ bí mật tuyến đường và hàng hóa.

Nhưng giữa thời khắc sinh tử ấy, Vũ Trung Tính và đồng đội đã lựa chọn một cách xử trí táo bạo. Thay vì chạy thẳng vào bờ, tàu chuyển hướng về phía cảng Subic của Philippines. Một thủy thủ có ngoại hình giống người phương Tây mặc com-lê, lên boong tàu, giả như đang sinh hoạt bình thường để đánh lạc hướng máy bay đối phương.

Sự bình tĩnh, sáng tạo ấy đã giúp con tàu thoát khỏi vòng truy đuổi. Theo lời kể của ông, sau chuyến đi đặc biệt này, cán bộ, thủy thủ trên tàu được Bác Hồ khen và gửi tặng thuốc lá.

Nhưng đó chỉ là một trong rất nhiều lần thử thách.

Từ năm 1964 đến cuối năm 1970, Vũ Trung Tính đã thực hiện 18 chuyến vượt biển từ Bắc vào Nam, vận chuyển vũ khí, đạn dược và hàng hóa chi viện cho chiến trường. Hai trong số những con tàu ông từng làm nhiệm vụ – Tàu 42 và Tàu 154 – sau này được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Có một chuyến đi đặc biệt khác mà ông không thể quên.

Đầu tháng 9/1970, Tàu 154 thực hiện một chuyến cập bến Gành Hào, Bạc Liêu giữa ban ngày. Trong hoàn cảnh bình thường, đó là điều rất khó tưởng tượng đối với một con tàu bí mật. Nhưng trước yêu cầu của nhiệm vụ, người lính biển đã phải tìm cách biến điều tưởng như không thể thành có thể.

Mỗi chuyến đi như vậy đều mang theo hàng chục tấn vũ khí.

Nhưng điều được đưa vào miền Nam không chỉ là những kiện hàng.

Đó còn là niềm tin.

Là sự tiếp sức cho những người đang chiến đấu ở phía trước.

Là sự nối dài của hậu phương với tiền tuyến bằng một con đường nằm giữa biển khơi.

Sau năm 1970, Vũ Trung Tính được cử đi học tại Liên Xô, sau đó tiếp tục công tác trong quân đội và tham gia những nhiệm vụ khác, trong đó có nhiệm vụ tại vùng biển Tây Nam. Năm 1991, ông nghỉ hưu với quân hàm Trung tá.

Nhiều năm đã trôi qua.

Biển vẫn xanh.

Những con tàu vẫn đi qua những vùng nước năm xưa.

Nhưng ký ức về những người lính Đoàn tàu Không số vẫn còn ở lại.

Vũ Trung Tính từng nhớ về bảy năm làm nhiệm vụ trên Đoàn tàu Không số như khoảng thời gian đẹp và có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc đời mình. Với ông, đó không đơn thuần là những chuyến hải hành. Đó là những lần đặt sinh mạng của mình bên cạnh nhiệm vụ của Tổ quốc.

Ngày hôm nay, khi nhìn biển trời bình yên, có lẽ chúng ta khó hình dung được những con tàu nhỏ bé năm xưa đã phải đi qua bao nhiêu hiểm nguy.

Nhưng mỗi vì sao mà người thủy thủ nhìn thấy giữa biển đêm năm nào dường như vẫn còn kể lại một câu chuyện:

Có một thế hệ đã ra đi khi chưa biết ngày trở về.

Họ lấy bầu trời làm la bàn, lấy biển cả làm đường đi và lấy trách nhiệm với Tổ quốc làm hướng đến.

Và Vũ Trung Tính là một trong những người đã góp phần viết nên câu chuyện ấy – bằng 18 chuyến vượt biển không số, bằng những đêm dò đường giữa đại dương, và bằng cả tuổi thanh xuân gửi lại trên Đường Hồ Chí Minh trên biển.