NGƯỜI NÔNG DÂN LÊ CAO QUẢNG VÀ LỜI THỀ GIỮA THỜI CHIẾN
Từ ký ức gia đình, câu chuyện về ông Lê Cao Quảng hé mở những góc khuất của một thời chiến tranh, khi người nông dân bình dị bị cuốn vào vòng xoáy binh lửa. Giữa ranh giới sinh tử, ông vẫn giữ vững lời thề không chĩa súng vào đồng bào. Những vết thương trên cơ thể ông trở thành dấu tích của một lựa chọn đầy day dứt giữa thời cuộc.
Ông Lê Cao Quảng vốn là người nông dân thuần túy. Cùng vợ, ông theo làn sóng di dân từ miền Trung vào Nam lập nghiệp ở quận Bình Phước thuộc tỉnh Long An ngày trước (nay thuộc tỉnh Đồng Nai). Hai vợ chồng chỉ mong có mảnh đất để làm rẫy, sống yên ổn.
Nhưng chiến tranh không để ai được yên. Khi cuộc chiến bước vào giai đoạn căng thẳng, tình trạng binh lính đào ngũ khiến lực lượng trên chiến trường thiếu hụt. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt lính, thậm chí đến các cổng trường đại học để bắt những sinh viên vừa đi ra, ép họ nhập ngũ. Ông cũng không thoát khỏi làn sóng ép buộc ấy. Ông bị ép vào quân đội và bị đe dọa rằng nếu không đi lính, họ sẽ giết bà. Người đàn ông thật thà, hết mực lương thiện ấy đành lên đường, đến nơi được lính Mỹ cầm tay chỉ dẫn cách cầm súng, chĩa vào đồng bào mình. Trong lòng ông đã thề một lời: “Tôi thà chết chứ không bao giờ cầm súng chĩa vào đồng bào mình.”
Ra chiến trường, ông quyết không nổ súng. Có lần đồng đội gọi ông bắn, ông chỉ lắc đầu. Có lần bị thúc ép, ông vẫn bỏ súng xuống. Vì thế, ông bị trừng phạt, bị đẩy vào những chỗ nguy hiểm nhất. Trong một trận đánh, đạn bay như mưa. Ông ngã xuống với hơn bảy lỗ đạn trên người, một bên bàn chân bị cụt. Người ta đưa ông về. Sau khi trở thành thương binh, ông bị xem là không còn giá trị và chỉ trở thành gánh nặng. Ông bị thả cho tự sinh, tự diệt. Sau đó, ông trở về quận Bình Phước. Cảnh vật vẫn vậy, nhưng người ông giờ đây đã tàn tạ. Ông trở lại căn nhà cũ, cùng vợ tiếp tục gieo trồng những mùa vụ mới.
Ngày 30/4/1975, khi ông cùng vợ đi sinh đứa con đầu lòng là cậu Lê Cao Tùng, ông nghe tin Dinh Độc Lập thất thủ, Tổng thống bấy giờ tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Ông kể rằng lòng mình lúc ấy như có trúng một trăm mùa lúa liên tiếp, vui đến nỗi bế đứa bé không vững. Bảy lỗ đạn trên người ông dường như đã được an ủi. Ông mừng lắm. Lúc ấy, cả bệnh viện đông như hội; người chạy đi đưa tin, người chạy đi chạy lại, đông đến nỗi không còn khe hở.
Nhiều năm trôi qua, khi tôi vẫn còn nhỏ, ông vẫn thường kể về những lỗ đạn trên người mình. Có lần, tôi hỏi vì sao một bên bàn chân ông ngoại không có ngón chân nào. Ông chỉ nói rằng vì hồi nhỏ tôi không chịu ăn cơm, quậy phá quá nên bị ông cố đưa chân cho khỏi chạy lung tung. Nghe vậy, tôi cũng tin đến tận bây giờ. Mãi gần đây, khoảng một, hai năm trở lại đây, khi nghe cậu Hai kể lại, tôi mới ngỡ ngàng.
Nhưng rồi ông cũng mất. Nhiều người chỉ nhớ ông từng mặc quân phục bên kia chiến tuyến. Chẳng mấy ai biết rằng ông đã giữ lời thề đến cùng. Ông không giết một người đồng bào nào. Những vết thương và bàn chân không còn các ngón chân ấy là cái giá ông phải trả vì không chịu cầm súng.
Chơn Thành, Đồng Nai
