Người nông dân phá kho thóc Nhật – Nguyễn Trác
Người nông dân phá kho thóc Nhật – Nguyễn Trác
Nguyễn Trác, 32 tuổi, là nông dân nghèo ở huyện Yên Dũng (Bắc Giang). Anh từng mất đứa con trai đầu lòng trong nạn đói 1945. Kể từ ngày ấy, mỗi lần nhìn về kho thóc Nhật – cái kho to như cái đình, gỗ lim dày cả gang tay – anh lại nghiến răng căm hận. Gạo trong kho chất cao như núi, trong khi dân làng chết đói từng ngày.
Đầu tháng 8/1945, Việt Minh trong huyện chuẩn bị khởi nghĩa. Trác xin gia nhập đội tự vệ. Họ biết anh khỏe mạnh, gan dạ và có thù sâu với quân Nhật nên đồng ý ngay. Nhiệm vụ của tổ anh là bao vây và phá kho thóc Nhật trong ngày khởi nghĩa, vừa giành lương thực cho dân, vừa đánh tan uy thế của địch.
Đêm 17/8, trời tối như mực. Trác và 12 đội viên tự vệ rì rầm bàn bạc bên gốc đa đầu làng. Vũ khí họ có chỉ là dao mác, gậy tre và vài chai dầu. Trác được giao nhiệm vụ tiên phong – dùng búa tạ phá khóa cổng kho. Anh lặng lẽ siết chặt cây búa, lòng trào lên chua xót khi nhớ đến đứa con nhỏ.
“Mai tao phải mở kho này bằng được.” – Anh tự nhủ.
Sáng 18/8, khi tiếng trống khởi nghĩa vang lên, dân làng kéo theo đội tự vệ hướng về kho thóc. Đám lính gác Nhật chỉ còn vài tên, tinh thần bạc nhược. Thấy dân kéo đến như thác lũ, chúng chĩa súng run rẩy, không dám bắn.
Trác tiến lên đầu tiên. Anh giơ búa, dằn giọng:
“Thóc này là của dân Việt Nam! Các người không có quyền giữ!”
Đám lính Nhật lùi lại. Lúc ấy, Trác vung búa giáng một nhát trời giáng. Ổ khóa gãy toạc. Dân làng hò reo vang dậy. Cánh cửa nặng nề mở ra, để lộ bên trong hàng chục tấn thóc vàng ươm.
Thấy kho thóc mở, dân làng ùa vào chia gạo. Nhiều người vừa xúc thóc vừa khóc vì sung sướng. Những bà mẹ gầy trơ xương, những đứa trẻ chỉ còn da bọc xương… tất cả đều tranh nhau từng bát gạo như giữ lấy sự sống.
Đám lính Nhật đứng bất lực. Một tên định xông vào ngăn, nhưng dân làng đông quá, hắn bị đẩy bật ra. Trác đứng chắn trước cửa kho, tay cầm búa, mắt rực lửa:
“Thóc này là máu của dân tao! Không ai được lấy lại nữa!”
Khi đến trưa, kho thóc đã chia gần hết. Người dân no lòng, khí thế cách mạng dâng cao. Đội tự vệ tiếp tục tiến về huyện đường, nơi chính quyền tay sai đã bắt đầu tan rã.
Tối hôm đó, chính quyền cách mạng lâm thời huyện Yên Dũng tuyên bố thành lập. Trác được mọi người gọi là “người mở kho thóc cứu dân”. Anh chỉ cười, mắt đỏ hoe:
“Tôi chỉ muốn không còn ai phải chết đói như con tôi nữa.”
Hành động của Trác không chỉ cứu dân làng khỏi cái chết mà còn thổi bùng ngọn lửa khởi nghĩa, góp phần quan trọng cho thắng lợi nhanh chóng của Cách mạng tháng Tám ở vùng Bắc Giang.
