Người nông dân viết nên huyền thoại trên bầu trời Việt Nam

Nguyễn Văn Bảy – Người nông dân viết nên huyền thoại trên bầu trời Việt Nam

"Trong chiến tranh, điều quý giá nhất không phải là lập bao nhiêu chiến công, mà là được sống để thấy đất nước hòa bình." Đó cũng là triết lý sống giản dị của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy (1936–2019) – người phi công đã bảy lần bắn rơi máy bay Mỹ và trở thành một trong số rất ít phi công đạt cấp "Ace" trong lịch sử Không quân Việt Nam.

 Từ cánh đồng miền Tây đến giấc mơ bầu trời

Năm 1936, tại vùng quê Lai Vung, Đồng Tháp, cậu bé Nguyễn Văn Bảy cất tiếng khóc chào đời trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của ông không có những món đồ chơi đắt tiền, không có trường lớp khang trang. Bạn đồng hành của cậu bé chỉ là những cánh đồng lúa mênh mông, con trâu, chiếc xuồng ba lá và những mùa nước nổi.

Ngày ấy, bầu trời đối với Nguyễn Văn Bảy chỉ là nơi có những cánh cò bay về lúc hoàng hôn.

Không ai có thể ngờ rằng, vài chục năm sau, chính cậu bé ấy sẽ trở thành người làm chủ bầu trời, khiến những phi công Mỹ thiện chiến phải dè chừng.

Cuộc sống lam lũ đã rèn luyện cho ông sức khỏe, sự bền bỉ và tính cách gan góc của người Nam Bộ. Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Văn Bảy cũng như hàng triệu thanh niên khác, sẵn sàng gác lại cuộc sống riêng để cầm súng bảo vệ Tổ quốc.

Bước ngoặt định mệnh

Những năm đầu quân ngũ, chẳng ai nghĩ người thanh niên ít học ấy có thể trở thành phi công phản lực.

Lúc bấy giờ, lái máy bay chiến đấu được xem là một trong những nghề đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao nhất. Những chiếc MiG-17 là cả một thế giới của động cơ phản lực, thiết bị điện tử, khí tài ngắm bắn và hàng trăm quy trình nghiêm ngặt.

Nguyễn Văn Bảy từng tâm sự rằng những ngày đầu học lý thuyết vô cùng vất vả. Nhiều đồng đội xuất thân từ thành phố tiếp thu rất nhanh, còn ông phải học gấp nhiều lần.

Ban ngày học.

Ban đêm học.

Không hiểu thì hỏi.

Hỏi đến khi hiểu mới thôi.

Chính ý chí không chịu khuất phục ấy đã giúp người nông dân miền Tây từng bước chinh phục bầu trời.

Sau quá trình đào tạo tại nước ngoài, ông trở về nước, trở thành phi công của Trung đoàn Không quân Tiêm kích 923 – đơn vị sau này được mệnh danh là "Đoàn Yên Thế".

Khi bầu trời miền Bắc đỏ lửa

Năm 1965, chiến tranh leo thang.

Hàng nghìn lượt máy bay Mỹ trút bom xuống miền Bắc Việt Nam.

F-105 Thunderchief.

F-4 Phantom II.

F-8 Crusader.

A-4 Skyhawk.

Những chiến đấu cơ hiện đại nhất lúc bấy giờ, mang theo tên lửa điều khiển, radar tiên tiến và được điều khiển bởi các phi công dày dạn kinh nghiệm.

Trong khi đó, MiG-17 của Việt Nam chậm hơn, không có radar hiện đại, chỉ trang bị pháo 23 mm và 37 mm.

Nhiều chuyên gia quân sự phương Tây từng cho rằng MiG-17 gần như không có cơ hội khi đối đầu trực diện.

Nhưng họ đã đánh giá thấp nghệ thuật không chiến của người Việt Nam.

Các phi công Việt Nam không đánh theo cách đối phương mong muốn.

Họ lợi dụng địa hình.

Lợi dụng mây.

Lợi dụng mặt trời.

Bay thấp.

Tiếp cận bất ngờ.

Rồi lao vào cự ly cực gần.

Chỉ một loạt pháo chính xác là đủ quyết định thắng bại.

Trong đội hình ấy, Nguyễn Văn Bảy luôn là người bình tĩnh đến lạ thường.

 Trận không chiến đầu tiên

Tiếng còi báo động vang lên.

Chuông trực chiến réo liên hồi.

"Máy bay địch!"

Những chiếc MiG-17 lập tức lao ra đường băng.

Động cơ phản lực gầm rú.

Khói trắng cuộn lên.

Chỉ vài phút sau, Nguyễn Văn Bảy đã ở độ cao hàng nghìn mét.

Trên màn trời xanh là hàng chục chiếc F-105 đang hộ tống đội hình ném bom.

Đối phương đông hơn.

Nhanh hơn.

Hiện đại hơn.

Nhưng Nguyễn Văn Bảy không hề nao núng.

Ông kéo cần lái, đưa chiếc MiG-17 vòng gấp, bám sát phía sau chiếc F-105.

Khoảng cách chỉ còn vài trăm mét.

Quá gần.

Đến mức có thể nhìn rõ thân máy bay đối phương.

Ông bóp cò.

Những viên đạn pháo 37 mm xé toạc không trung.

Chiếc F-105 bốc cháy dữ dội rồi lao xuống đất.

Chiến công đầu tiên mở ra một chuỗi huyền thoại.

 Bảy chiến công làm nên một "Ace"

Từ năm 1966 đến năm 1967, Nguyễn Văn Bảy liên tiếp tham gia nhiều trận không chiến ác liệt.

Mỗi lần cất cánh đều đồng nghĩa với việc đối mặt cái chết.

Không ai biết mình có trở về hay không.

Thế nhưng, bằng bản lĩnh, sự bình tĩnh và kỹ năng tuyệt vời, ông lần lượt bắn hạ 7 máy bay Mỹ.

Đó là thành tích khiến ngay cả phía Mỹ cũng phải nghiên cứu rất kỹ.

Trong lịch sử hàng không quân sự thế giới, một phi công bắn rơi từ năm máy bay đối phương trở lên được công nhận là Ace.

Không quân Việt Nam chỉ có rất ít phi công đạt thành tích ấy.

Nguyễn Văn Bảy là một trong những người xuất sắc nhất.

Điều đặc biệt hơn cả là ông lập nên kỳ tích ấy trên chiếc MiG-17 – loại máy bay vốn bị đánh giá là "lạc hậu" trước các chiến đấu cơ siêu âm của Mỹ.

Chiến thắng ấy chứng minh rằng lòng quả cảm, trí thông minh và nghệ thuật tác chiến có thể bù đắp khoảng cách về công nghệ.

 Anh hùng của bầu trời Việt Nam

Năm 1967, Nguyễn Văn Bảy được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó không chỉ là phần thưởng dành riêng cho ông.

Đó còn là sự ghi nhận đối với cả một thế hệ phi công Việt Nam đã lấy thân mình che chở bầu trời Tổ quốc.

Trong mắt đồng đội, Nguyễn Văn Bảy không phải người thích nói về chiến công.

Ông ít khi kể chuyện bắn rơi bao nhiêu máy bay.

Thay vào đó, ông thường nhắc về những người đồng đội đã không bao giờ trở về.

Ông hiểu rằng sau mỗi chiến thắng là biết bao mất mát.

 Trở về làm người nông dân

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều người nghĩ rằng vị anh hùng sẽ sống một cuộc đời đầy hào quang.

Nhưng không.

Ông trở về quê.

Lại cầm cuốc.

Lại làm ruộng.

Lại chăm sóc vườn cây.

Khách đến thăm thường ngạc nhiên khi thấy người từng làm cả Không quân Mỹ khiếp sợ lại mặc áo bà ba, đi dép cao su và tự tay tưới từng gốc cây.

Ông sống như chưa từng là huyền thoại.

Sự giản dị ấy khiến bất cứ ai gặp cũng kính phục.

Người kể chuyện chiến tranh bằng nụ cười

Ở tuổi xế chiều, Nguyễn Văn Bảy thường được mời giao lưu với các thế hệ trẻ.

Ông kể chuyện chiến tranh bằng giọng nói mộc mạc của người miền Tây.

Không khoa trương.

Không tô vẽ.

Chỉ nhẹ nhàng kể về những chuyến bay, những đồng đội và khát vọng hòa bình.

Ông luôn nhấn mạnh rằng:

"Chiến tranh là điều không ai mong muốn. Điều quý giá nhất là đất nước được hòa bình để con cháu không phải cầm súng."

Đó là thông điệp lớn nhất mà ông để lại.

 Huyền thoại còn mãi

Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Đại tá Nguyễn Văn Bảy qua đời, hưởng thọ 83 tuổi.

Tin buồn ấy khiến nhiều cựu phi công, nhà nghiên cứu quân sự và người dân cả nước xúc động.

Một huyền thoại đã khép lại hành trình đời mình.

Nhưng tên tuổi ông vẫn còn đó.

Trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam.

Trong những cuốn sách về nghệ thuật không chiến.

Trong ký ức của đồng đội.

Và trong lòng những người Việt Nam yêu nước.

Nguyễn Văn Bảy đã chứng minh rằng một người nông dân bình dị vẫn có thể trở thành huyền thoại nếu mang trong tim lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng bảo vệ độc lập dân tộc.

Bảy lần bắn rơi máy bay đối phương không chỉ là bảy chiến công quân sự. Đó là bảy dấu son của lòng quả cảm, của trí tuệ Việt Nam trước một đối thủ vượt trội về công nghệ. Và cũng chính từ những con người như ông, bầu trời Việt Nam trong những năm tháng khốc liệt đã được giữ vững, góp phần tạo nên thắng lợi cuối cùng của dân tộc.

Ngày nay, mỗi khi nhắc đến những cánh MiG-17 lao thẳng vào đội hình máy bay hiện đại của Mỹ, người ta lại nhớ đến cái tên Nguyễn Văn Bảy – người phi công huyền thoại xuất thân từ ruộng đồng, sống khiêm nhường như một người nông dân, nhưng đã viết nên một trong những chương hào hùng nhất của lịch sử Không quân Việt Nam.

Ông đã rời xa bầu trời, nhưng huyền thoại về "Người hùng MiG-17" sẽ còn sống mãi cùng non sông Việt Nam.