Người nữ anh hùng đất thép – Nguyễn Thị Rành
Nguyễn Thị Rành là người mẹ có nhiều con, cháu tham gia kháng chiến, nhiều người đã hy sinh. Dù mất mát to lớn, bà vẫn kiên cường, tiếp tục nuôi giấu cán bộ, hỗ trợ cách mạng. Ngôi nhà của bà trở thành điểm tựa cho lực lượng kháng chiến. Bà là biểu tượng của người mẹ Việt Nam anh hùng – giàu đức hy sinh và lòng yêu nước.

Nguyễn Thị Rành (1900–1979) là nữ du kích kiên trung của vùng “đất thép” Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh. Bà được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1978 và truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng năm 1994.
Thông tin chính
Sinh: năm 1900, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, Gia Định (nay thuộc TP.HCM)
Mất: ngày 26 tháng 1 năm 1979, tại Củ Chi
Hoạt động: cơ sở cách mạng, dân quân du kích Củ Chi
Danh hiệu: Anh hùng LLVTND (1978), Bà mẹ Việt Nam anh hùng (1994), Huân chương Độc lập hạng Nhất (1983)
Gia đình: tám con trai và hai cháu hy sinh trong hai cuộc kháng chiến
Cuộc đời và sự nghiệp
Sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống yêu nước, Nguyễn Thị Rành sớm chịu cảnh mồ côi cha mẹ do phong trào chống thực dân. Bà lập gia đình với thầy giáo yêu nước Nguyễn Văn Cầm và cùng chồng tham gia hoạt động Việt Minh từ năm 1941. Trong hai cuộc kháng chiến, bà kiên cường bám đất, đào hầm nuôi giấu cán bộ, cất giấu vũ khí, chữa thương binh và vận động con cháu tham gia bộ đội .
Đóng góp và vinh danh
Sự hy sinh to lớn của gia đình bà – với tám người con trai và hai cháu ngã xuống – trở thành biểu tượng mẫu mực của lòng yêu nước. Năm 1978, Chủ tịch nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho bà. Sau khi mất, bà cùng chồng được truy tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất. Tượng của bà hiện đặt trước Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, và tên bà được đặt cho một con đường dài gần 20 km tại huyện Củ Chi .
Nhà tưởng niệm và di sản
Nhà tưởng niệm Nguyễn Thị Rành được khánh thành năm 2013 tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, nơi bà sinh sống, và mở rộng giai đoạn hai năm 2016. Công trình trở thành điểm đến tưởng niệm và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, lưu giữ các di vật của “Má Tám Rành” như cối giã trầu, đèn dầu và hàng chục giấy báo tử con cháu liệt sĩ .
Di sản tinh thần
Nguyễn Thị Rành – còn được nhân dân trìu mến gọi là “Má Tám Trầu” hay “Bà mẹ Đất thép” – tượng trưng cho phẩm chất kiên cường, nhân hậu của người phụ nữ Nam Bộ trong chiến tranh. Hình ảnh và câu chuyện của bà tiếp tục được khắc ghi trong văn học, nghệ thuật và các hoạt động tri ân ở Củ Chi hôm nay .


