Người nữ anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, giữa những làng quê đồng bằng Bắc Bộ, có biết bao người phụ nữ đã âm thầm góp sức cho cách mạng. Họ vừa lao động, chăm lo gia đình, vừa làm giao liên, xây dựng cơ sở, nuôi giấu cán bộ và trực tiếp cầm súng chiến đấu. Trong số đó, Nguyễn Thị Chiên là một cái tên đặc biệt – người phụ nữ đã trở thành nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930, quê ở huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, nay thuộc tỉnh Hưng Yên. Tuổi thơ của bà gắn với những năm tháng nghèo khó. Mồ côi cha rồi mồ côi mẹ, bà từng phải đi ở cho địa chủ và trải qua cuộc sống cơ cực. Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc đời người thiếu nữ nghèo. Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giáo dục và dìu dắt, Nguyễn Thị Chiên dần hiểu được con đường đấu tranh giành độc lập của dân tộc và tích cực tham gia hoạt động cách mạng.

Từ công tác phụ nữ, tuyên truyền, xây dựng cơ sở cách mạng đến tổ chức lực lượng du kích, ở nhiệm vụ nào bà cũng thể hiện tinh thần tận tụy và lòng dũng cảm. Bà trở thành Trung đội trưởng Trung đội nữ du kích xã Tán Thuật, huyện Kiến Xương. Đội nữ du kích dưới sự chỉ huy của bà hoạt động linh hoạt, lúc ẩn, lúc hiện, vừa phá đường, quấy rối, phá tề, vừa tổ chức những trận đánh khiến quân địch luôn phải dè chừng. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, đơn vị nữ du kích do bà chỉ huy đã tổ chức hơn 40 trận đánh và quấy rối, gây nhiều tổn thất cho đối phương.

Một trong những trận chiến tiêu biểu gắn với tên tuổi Nguyễn Thị Chiên diễn ra vào tháng 1 năm 1952, khi lực lượng du kích phối hợp với bộ đội đánh bốt An Bồi. Trong trận đánh này, bà cùng đồng đội dũng cảm tiếp cận vị trí phòng thủ của địch, cắt hàng rào, đánh bộc phá, ném lựu đạn và cùng anh em xông vào bốt. Sau trận chiến, lực lượng ta bắt sống 6 tên địch, trong đó có tên đồn trưởng. Đặc biệt, Nguyễn Thị Chiên còn đưa được 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Những chiến công ấy không chỉ thể hiện lòng gan dạ mà còn cho thấy sự bình tĩnh, mưu trí của một nữ chỉ huy du kích trong hoàn cảnh chiến đấu vô cùng gian khổ. Bà không chỉ biết tiến công mà còn luôn quan tâm đến đồng đội, tìm cách đưa những người bị thương trở về an toàn.

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn của Người. Bà đồng thời được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Nguyễn Thị Chiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi. Bà trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong quân đội, từng công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô. Năm 1984, bà được phong quân hàm Trung tá. Dù chiến tranh đã lùi xa, những năm tháng tuổi trẻ chiến đấu vì quê hương vẫn trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc đời bà.

Năm 2016, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Chiên qua đời, hưởng thọ 87 tuổi. Nhưng tên tuổi và câu chuyện của bà vẫn còn được nhắc nhớ như một biểu tượng về sức mạnh, ý chí và lòng dũng cảm của phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng đất nước gian nan.

Từ một cô gái mồ côi từng trải qua những ngày tháng cơ cực, Nguyễn Thị Chiên đã bước vào lịch sử bằng chính sự lựa chọn của mình: đứng về phía cách mạng, đứng về phía nhân dân và sẵn sàng cống hiến tuổi trẻ cho độc lập của Tổ quốc.

Câu chuyện của bà nhắc thế hệ hôm nay rằng: những chiến công lớn đôi khi bắt đầu từ một con người rất bình dị. Điều làm nên giá trị của một cuộc đời không chỉ là những phần thưởng được trao, mà còn là cách con người ấy sống, chiến đấu và cống hiến trong những thời khắc thử thách nhất của dân tộc.