Người nữ anh hùng kiên trung – Nguyễn Thị Chiên
Nguyễn Thị Chiên là một nữ chiến sĩ tham gia kháng chiến chống Pháp từ rất sớm. Bà đã trực tiếp chiến đấu, tiêu diệt nhiều địch, lập nhiều chiến công xuất sắc. Dù đối mặt với hiểm nguy, bà vẫn giữ vững tinh thần chiến đấu, trở thành tấm gương cho phụ nữ Việt Nam.
Nguyễn Thị Chiên (1930–2016) là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với biệt danh “Người phụ nữ tay không bắt giặc”. Bà là biểu tượng tiêu biểu của lòng quả cảm, mưu trí và tinh thần bất khuất của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp.
Key facts
Năm sinh – mất: 1930 – 1/6/2016
Quê quán: Kiến Xương, Thái Bình, Việt Nam
Đơn vị: Du kích xã Tán Thuật, sau thuộc Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam
Phong tặng danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1952)
Cấp bậc cuối cùng: Trung tá (1984)
Con đường kháng chiến và thành tích
Sinh trong gia đình cố nông nghèo, sớm mồ côi cha mẹ, Nguyễn Thị Chiên phải đi ở từ nhỏ. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà được giác ngộ cách mạng, tham gia đội du kích xã Tán Thuật (Kiến Xương, Thái Bình). Trong các năm 1946–1952, bà xây dựng cơ sở kháng chiến ở năm thôn, trực tiếp chỉ huy đội nữ du kích đánh hàng chục trận, tiêu biểu là trận Cầu Nghìn (1951) và đường 39 (1951), diệt và bắt sống nhiều lính Âu–Phi.
Tháng 4/1950, bà bị địch bắt, chịu đòn tra tấn suốt hơn ba tháng nhưng kiên trung không khai. Tinh thần bất khuất của bà được Hồ Chí Minh ca ngợi trong bài viết “Nguyễn Thị Chiên” đăng trên Báo Nhân Dân với bút danh C.B, coi bà là hình mẫu “nữ anh hùng du kích” tiêu biểu.
Vinh danh và sự nghiệp sau này
Ngày 19/5/1952, tại Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 22 tuổi, trở thành nữ anh hùng đầu tiên của quân đội Việt Nam. Bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng khẩu súng ngắn lưu niệm và nhiều huân chương cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.
Sau chiến tranh, bà công tác tại Tổng cục Chính trị, sau đó là Quân khu Thủ đô (nay là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội). Năm 1984, bà nghỉ hưu với quân hàm trung tá, sống tại Hà Nội cho đến khi qua đời năm 2016, thọ 87 tuổi.
Di sản và tưởng nhớ
Nguyễn Thị Chiên được xem là biểu tượng của phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh – người dũng cảm, trung kiên, hết lòng vì Tổ quốc. Tên bà được đặt cho nhiều con đường, trường học và được nhắc lại trong giáo dục truyền thống cách mạng, như tấm gương “bông hồng thép” của đồng bằng Bắc Bộ.
