Người nữ bác sĩ giữa lửa đạn Quảng Ngãi

Chiến tranh có thể phá hủy nhiều thứ, nhưng đôi khi một vài trang giấy nhỏ lại đủ sức giữ lại hình bóng của cả một thế hệ. Nhật ký của Đặng Thùy Trâm là một trường hợp như vậy. Từ những dòng chữ được viết giữa chiến trường, hình ảnh một nữ bác sĩ trẻ đã được lưu giữ và truyền đến nhiều thế hệ.

Đặng Thùy Trâm sinh ra trong một gia đình trí thức. Cha là bác sĩ ngoại khoa, mẹ là giảng viên Đại học Dược Hà Nội. Thùy Trâm là chị cả trong bốn người con gái.

Từ nhỏ, chị đã yêu văn học và có đời sống tinh thần phong phú. Những nhân vật giàu lý tưởng trong các tác phẩm mà chị đọc đã ảnh hưởng không nhỏ đến suy nghĩ và cách nhìn cuộc sống của cô gái trẻ.

Trong những năm học phổ thông, Thùy Trâm tích cực tham gia hoạt động Đội, Đoàn và văn nghệ. Chị nhiều lần được tuyên dương về thành tích học tập và công tác.

Năm 1961, chị thi đỗ vào Trường Đại học Y khoa Hà Nội. Những năm học tại đây là quãng thời gian quan trọng để chị chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai.

Đặng Thùy Trâm luôn tích cực học tập và tham gia công tác. Những nỗ lực ấy giúp chị nhiều lần nhận được giấy khen, bằng khen của nhà trường và Đoàn trường.

Tháng 6/1966, chị tốt nghiệp sớm với thành tích cao.

Nhưng con đường phía trước của nữ bác sĩ trẻ không phải một bệnh viện yên bình ở Hà Nội.

Chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam.

Đến năm 1967, Đặng Thùy Trâm có mặt tại Quảng Ngãi và được giao phụ trách Bệnh xá Đức Phổ. Tại đây, chị phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, thường xuyên đối mặt với bom đạn và nguy cơ bệnh xá bị tấn công.

Những người bị thương được đưa đến liên tục.

Thuốc men và điều kiện điều trị đều thiếu thốn.

Bệnh xá phải nhiều lần thay đổi địa điểm.

Thế nhưng, Đặng Thùy Trâm cùng đồng đội vẫn cố gắng cứu chữa thương binh và chăm sóc người dân.

Công việc ấy kéo dài nhiều năm.

Đến tháng 9/1968, chị được kết nạp vào Đảng. Trong những dòng tự nhận xét, chị thể hiện mong muốn không ngừng rèn luyện, nâng cao trách nhiệm và sống xứng đáng với những gì mình tin tưởng.

Ngày 22/6/1970, Đặng Thùy Trâm hy sinh trong một chuyến công tác. Chị chưa tròn 28 tuổi.

Sau khi chị mất, cuốn nhật ký từng được một người lính Mỹ tìm thấy tại chiến trường. Cuốn sổ đã đứng trước nguy cơ bị đốt, nhưng cuối cùng được giữ lại.

Nhiều năm sau, những trang viết ấy trở về Việt Nam.

Điều khiến nhật ký Đặng Thùy Trâm gây xúc động không chỉ nằm ở những gì chị viết về chiến tranh. Đó còn là những suy nghĩ rất con người của một cô gái trẻ: nhớ nhà, thương đồng đội, suy nghĩ về lý tưởng và tự nhắc nhở bản thân phải sống tốt hơn.

Chính sự chân thành ấy khiến những trang nhật ký vượt khỏi phạm vi của một tài liệu chiến tranh.

Nó trở thành lời kể của một thế hệ.

Đặng Thùy Trâm đã hy sinh từ rất lâu, nhưng qua những dòng chữ còn lại, chị vẫn có thể trò chuyện với người đọc hôm nay.

Câu chuyện ấy nhắc mỗi người trẻ rằng tuổi thanh xuân là quãng thời gian quý giá. Điều quan trọng không chỉ là chúng ta sống bao nhiêu năm, mà là trong những năm tháng ấy, chúng ta đã lựa chọn điều gì và để lại điều gì cho cuộc đời.