NGƯỜI NỮ BÍ THƯ BÁM LÀNG TRONG NHỮNG NĂM KHÁNG CHIẾN

Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, vùng Tân Hồng chìm trong không khí căng thẳng.

Quân Pháp từng bước lập các vị trí đóng quân để kiểm soát địa bàn. Năm 1950, chúng đóng bốt ở Phủ cũ; đến năm 1951 lại đóng bốt Nhữ Thị. Từ đó, cả xã Tân Hồng nằm trong vùng địch tạm kiểm soát.

Nhưng dù địch kiểm soát bên ngoài, cơ sở kháng chiến trong các làng không biến mất.

Từ năm 1947, cơ sở Đảng đã có ở các làng trong xã. Trong những năm bị tạm chiếm, các đảng viên vẫn tìm cách bám làng, giữ liên lạc và duy trì tinh thần kháng chiến trong nhân dân.

Trong số những người hoạt động nổi bật khi ấy có Vũ Thị Vần, một nữ cán bộ của địa phương.

Bà vừa là Bí thư chi bộ, vừa là Chính trị trưởng đội du kích.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.

Bởi Tân Hồng lúc ấy không phải vùng hoàn toàn tự do. Người dân sống ngay dưới sự kiểm soát của quân địch. Mỗi hoạt động của cán bộ, du kích đều có nguy cơ bị phát hiện.

Nhưng Vũ Thị Vần vẫn gan dạ lãnh đạo du kích bám sát làng, tìm mọi cách chặn địch.

Hãy thử hình dung một người phụ nữ giữa những năm tháng ấy.

Ban ngày, làng quê vẫn có người làm ruộng, đi lại, buôn bán.

Nhưng phía sau cuộc sống bình thường ấy là những cuộc gặp bí mật, những tin tức được truyền đi trong đêm và những người du kích luôn phải cảnh giác.

Chỉ cần địch phát hiện cơ sở, không chỉ một người gặp nguy hiểm mà cả gia đình, cả làng có thể bị liên lụy.

Vì thế, “bám làng” không phải là một công việc đơn giản.

Đó là sự can đảm.

Đó là sự kiên trì.

Và đôi khi là chấp nhận đặt mạng sống của mình vào tình thế nguy hiểm để giữ vững cơ sở kháng chiến.

Tư liệu về Tân Hồng còn ghi lại một mất mát đau xót: đồng chí Lê Duy Minh, Chủ tịch xã, đã bị địch bắn ở đầu làng Tuyển Cử.

Những sự việc như vậy cho thấy cuộc kháng chiến ở vùng quê này không hề xa xôi hay trừu tượng.

Nó diễn ra ngay đầu làng, trên những con đường người dân vẫn đi qua mỗi ngày.

Trong hoàn cảnh ấy, những người như Vũ Thị Vần đã lựa chọn ở lại.

Không phải để tìm kiếm một cuộc sống dễ dàng.

Mà để giữ cho phong trào kháng chiến không bị dập tắt ngay cả khi quê hương đang nằm trong vùng địch kiểm soát.

Sau này, chiến tranh kết thúc.

Những bốt địch không còn.

Những người du kích năm xưa trở về với cuộc sống bình thường.

Nhưng nếu không có những năm tháng họ kiên trì bám làng, giữ cơ sở, thì cuộc kháng chiến ở địa phương khó có thể duy trì được sức sống.

Ngày nay, Tân Hồng với các làng Mộ Trạch, Tuyển Cử, Trạch Xá, My Cầu đã thuộc xã Đường An.

Những con đường làng ngày nay bình yên đến mức thế hệ trẻ khó có thể tưởng tượng rằng từng có thời nơi đây nằm trong vùng địch tạm chiếm.

Nhưng câu chuyện về Vũ Thị Vần – người nữ Bí thư chi bộ, Chính trị trưởng đội du kích vẫn nhắc chúng ta rằng:

Thời hoa lửa không chỉ được làm nên bởi những người lính ngoài mặt trận. Có những người phụ nữ ở lại giữa làng quê, âm thầm giữ cơ sở, lãnh đạo du kích và đối mặt với hiểm nguy từng ngày.