Người nữ biệt động 19 tuổi và đóa hoa kiên trung giữa lòng Tây Đô

Nguyễn Việt Hồng (tên thật là Nguyễn Thị Bích Hồng , ( 1950 – 1969 ) , hy sinh khi mới 19 tuổi) . ​Quê quán tại xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, tỉnh Cần Thơ (nay thuộc tỉnh Hậu Giang) . ​Nguyễn Việt Hồng sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Năm 1964, cha cô – một cán bộ cách mạng – bị địch bắt và tra tấn đến chết trong tù. Chứng kiến nỗi đau mất cha khi mới 14 tuổi, cô gái trẻ nén đau thương xin mẹ thoát ly đi làm cách mạng.

​Được tổ chức cử đi học tại trường văn hóa Lý Tự Trọng để đào tạo làm cán bộ, nhưng Việt Hồng kiên quyết xin được trực tiếp cầm súng chiến đấu ở nội đô. Trước khi lên đường vào nội ô Cần Thơ, cô nói với mẹ: "Con đi trả thù cho cha và quê hương. Nếu có hy sinh, con sẽ noi gương chị Võ Thị Sáu, chết vinh quang vì Tổ quốc."

​Trận đánh cư xá Mỹ và khí tiết người nữ biệt động anh dũng . ​Được nạp vào Đội Biệt động thị xã Cần Thơ, Nguyễn Việt Hồng nhanh chóng chứng tỏ sự mưu trí, dũng cảm. Dưới ngụy trang của một nữ sinh duyên dáng, cô nhiều lần vận chuyển thuốc nổ, kíp bấm và tài liệu mật qua các trạm kiểm soát gắt gao của quân cảnh Sài Gòn.

​Đầu năm 1969, Thị đội Cần Thơ giao nhiệm vụ cho đội biệt động đánh vào cư xá sĩ quan Mỹ nằm trên đường Quang Trung – nơi tập trung đông đúc các cố vấn và chỉ huy quân sự đối phương.

​Sáng ngày 12 tháng 3 năm 1969, Nguyễn Việt Hồng đóng vai người buôn bán, khéo léo lọt qua hàng rào an ninh và đặt thành công quả mìn hẹn giờ ngay sát khu vực ăn uống của sĩ quan Mỹ. Tuy nhiên, do kíp nổ gặp sự cố ẩm ướt, mìn không phát nổ đúng giờ.

​Không để lộ trận địa và quyết không bỏ dở nhiệm vụ, ngày 13 tháng 3, Việt Hồng bình tĩnh quay lại khu vực hiểm nguy để gỡ quả mìn mang về sửa chữa, chuẩn bị cho đợt đánh tiếp theo. Trên đường rút lui, bất ngờ quả mìn bị va đập và phát nổ.

​Cú nổ khiến Nguyễn Việt Hồng bị thương rất nặng ở chân và hôn mê. Địch ập đến bắt giữ và đưa cô về trung tâm thẩm vấn. Biết cô là nữ biệt động nội thành, các sĩ quan tình báo Mỹ - Ngụy đã dùng đủ mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến dùng các hình tra tấn dã man. Dù cơ thể chằng chịt vết thương, người con gái Tây Đô 19 tuổi vẫn giữ vững khí tiết kiên cường, nhất quyết không khai báo bất kỳ cơ sở hay đồng đội nào.

​Ngày 17 tháng 3 năm 1969, do vết thương quá nặng cùng sự tra tấn dã man của kẻ thù, Nguyễn Việt Hồng đã trút hơi thở cuối cùng, giữ trọn lời thề trung thành với Tổ quốc.

​Sự hy sinh anh dũng của cô gái 19 tuổi đã làm dấy lên phong trào thi đua đánh Mỹ sôi nổi của quân và dân toàn miền Tây Nam Bộ thời bấy giờ , sống mãi ở tuổi 19 tươi đẹp . Sau ngày giải phóng, Nguyễn Việt Hồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

​Tên của cô hiện được đặt cho một ngôi trường trung học phổ thông lớn và một tuyến phố sầm uất ngay trung tâm thành phố Cần Thơ — nơi thế hệ trẻ ngày nay vẫn đang viết tiếp những trang sử hòa bình trên nền chiến công của người nữ anh hùng năm xưa.