Người nữ biệt động kiên cường và nếp nhà nghĩa tình

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Minh Hiền, tên thật là Phan Thị Hồng Châu, quê ở Bến Tre, là một nữ chiến sĩ an ninh quả cảm, gắn liền với trận đánh nổi tiếng của Đội An ninh vũ trang T30 tại khách sạn Caravelle năm 1970. Hình tượng “Hiếu bán bar” trong vở cải lương “Khách sạn Hào Hoa” được xây dựng từ chính câu chuyện chiến đấu có thật của bà, khiến nhiều người càng thêm khâm phục người nữ biệt động từng hoạt động ngay trong lòng địch.

Từ năm 15 tuổi, Hồng Châu đã được cha, một cán bộ quân sự của tỉnh Bến Tre, hướng dẫn tham gia hoạt động cách mạng. Những bài học đầu tiên của cô gái trẻ là học tháo ráp, sử dụng nhiều loại vũ khí, quan sát các điểm hỏa lực của địch trong huyện rồi báo cáo lại cho cha. Bên cạnh đó, mẹ của Châu là bà Sáu Lực, cán bộ binh vận trong Đội quân tóc dài của nữ tướng Nguyễn Thị Định, cũng thường đặt ra những tình huống giả định để rèn luyện bản lĩnh, sự nhanh trí và khả năng ứng phó cho con gái.

Năm 1968, khi vừa tròn 15 tuổi, Hồng Châu chính thức thoát ly với tên mới là Nguyễn Thị Minh Hiền. Bà được tổ chức đưa vào giúp việc nhà cho thiếu tá Hai, người được Tổng nha Cảnh sát cắt cử quản lý địa bàn Bến Tre và Tiền Giang. Trong hai năm sống dưới vỏ bọc người giúp việc, Minh Hiền đã thu thập được nhiều tin tức có giá trị từ những bữa ăn nhậu, trò chuyện giữa thiếu tá Hai và bạn bè của ông ta. Những thông tin ấy giúp lực lượng cách mạng tránh được nhiều trận càn nguy hiểm và có phương án phản công hiệu quả.

Khi những người xung quanh thiếu tá Hai bắt đầu nghi ngờ cô hầu gái xinh đẹp thì ông ta bị thương. Theo lệnh của tổ chức, Minh Hiền xin đi theo lên Sài Gòn chăm sóc ông trong bệnh viện riêng của lực lượng cảnh sát. Nhờ sự chăm sóc chu đáo, bà tạo được lòng tin và tình cảm từ thiếu tá Hai. Từ đó, chính ông ta trở thành vỏ bọc an toàn để Minh Hiền tiếp tục hoạt động. Nhiều thông tin quan trọng được bà thu thập và chuyển về căn cứ từ những cuộc thăm viếng của khách đến gặp thiếu tá Hai.

Trong thời gian ở Sài Gòn, Minh Hiền được một cán bộ nữ của T30 tiếp xúc và huấn luyện phương thức hoạt động tại nội đô. Ở tuổi 17, bà vừa xinh đẹp, thông minh, dịu dàng, vừa có bản lĩnh và sự tỉnh táo của một chiến sĩ hoạt động bí mật. Thỉnh thoảng, bà xin về quê vài ngày, nhưng thực chất là để thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt do tổ chức giao, trong đó có lần tham gia đánh vào Hội trường công chức tỉnh Bến Tre.

Năm 1970, vợ thiếu tá Hai mở quầy bán rượu trong khách sạn Caravelle. Minh Hiền xin bà chủ cho lên Sài Gòn bán rượu. Với bà, đây là cơ hội thuận lợi để vừa thoát khỏi sự kiểm soát của ông chủ, vừa chính thức nhận địa bàn hoạt động mới theo yêu cầu của tổ chức. Trong vai gái bán bar, Minh Hiền nhanh chóng tạo được lòng tin và được giao tiếp khách cao cấp, sĩ quan Mỹ. Từ những thông tin thu thập được, Đội T30 lên kế hoạch đánh vào nơi tập trung của lính viễn chinh Mỹ ngay giữa Sài Gòn, khi một thiếu tá Mỹ tổ chức sinh nhật tại nhà hàng Caravelle.

Xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, hai cán bộ lãnh đạo từ Trung ương Cục miền Nam là Năm Phú và Hai Chiến đã trực tiếp tham gia chỉ đạo. Sau khi điều nghiên hiện trường, các đồng chí chỉ huy nhiều lần đắn đo vì Minh Hiền có thể hy sinh, bởi lối thoát thân gần như không có. Khi được người lãnh đạo trực tiếp nói rõ về “con đường chết” sau tiếng nổ, bà vẫn bình tĩnh, nhẹ nhàng trả lời rằng mình đã chuẩn bị tinh thần và đây là thời cơ tốt nhất.

Theo kế hoạch, một chiến sĩ biệt động tinh nhuệ tên Trung, dưới vỏ bọc sĩ quan biệt kích 81 của Mỹ, sẽ đưa Minh Hiền thoát ra ngoài sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Chị bếp Năm là người chuyển mìn giấu trong thùng rượu vào cho bà. Trong đêm tiệc có đông sĩ quan Mỹ và ngụy, việc ra vào phòng tiệc bị kiểm soát nghiêm ngặt. Minh Hiền ăn mặc thật đẹp, cặp tay nhân vật chính và ôm thùng rượu, món quà đặc biệt của mình, bước vào buổi tiệc.

Tuy nhiên, khi tay thiếu tá Mỹ đòi mở thùng rượu đãi khách thì chiến sĩ Trung vẫn chưa xuất hiện. Chị bếp Năm và một hầu bàn nội ứng nhắc bà phải thoát nhanh để tránh bị lộ và tránh nguy hiểm khi mìn phát nổ. Nhưng Minh Hiền hiểu rằng nếu tự nhiên rời khỏi phòng tiệc, địch sẽ nghi ngờ và nhiệm vụ có thể thất bại. Bà bình tĩnh mở thùng lấy rượu, nhanh tay đặt giờ kích nổ rồi đẩy thùng rượu vào chỗ khuất, tiếp tục cười nói mời rượu và chờ thời điểm quyết định.

Khi thời gian nổ chỉ còn rất ngắn, chiến sĩ Trung xuất hiện. Minh Hiền lập tức bước đến, khéo léo nói với thiếu tá Mỹ để mình giúp tiếp vị khách lạ. Chỉ trong chớp mắt, bà và đồng đội rời khỏi bữa tiệc. Khi xe chạy ngang qua Nhà hát Lớn, khách sạn Caravelle rung chuyển bởi tiếng nổ lớn. Đó là trận đánh thứ 17 của nữ biệt động thành 17 tuổi, bí danh Tư Hiền.

Sau trận đánh chấn động ấy, “Hiền bán bar” được rút về căn cứ R. Tại đây, Tư Hiền được kết nạp vào Đảng trước khi được đưa ra Bắc học văn hóa và học tại Đại học An ninh. Năm 1974, khi mới 21 tuổi, sinh viên Nguyễn Thị Minh Hiền được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là sự ghi nhận xứng đáng đối với lòng dũng cảm, trí thông minh và những đóng góp đặc biệt của bà trong cuộc kháng chiến.

Sau chiến tranh, Nguyễn Thị Minh Hiền tiếp tục cống hiến trong lực lượng công an. Năm 1993, trên cương vị Phó Trưởng Công an quận 5, phụ trách quản lý hành chính và trật tự xã hội, bà luôn quan tâm đến đời sống người dân. Trong bối cảnh việc nhập hộ khẩu vào thành phố còn nhiều khó khăn, bà đã tìm cách tháo gỡ hợp pháp, hợp lý cho nhiều hoàn cảnh bế tắc, giúp các gia đình ổn định cuộc sống, giúp trẻ em có điều kiện được đi học trường công lập.

Với trái tim nhạy cảm và tinh thần trách nhiệm, bà luôn nhắc nhở thuộc cấp phải đặt mình vào hoàn cảnh của dân khi hướng dẫn thủ tục. Bà cũng kiên trì cải tiến thủ tục hành chính, yêu cầu những hồ sơ đã đầy đủ phải được giải quyết nhanh chóng, trả kết quả sau 3 ngày làm việc. Những việc làm ấy để lại dấu ấn đẹp trong lòng người dân, cho thấy ở bà không chỉ có bản lĩnh của người chiến sĩ, mà còn có tấm lòng nhân hậu của một người cán bộ vì dân.

Trong ký ức của Nguyễn Thị Minh Hiền, đồng đội và những hy sinh của họ luôn là điều khiến bà xúc động. Khi nhắc đến Tường Chi, người nữ chiến sĩ T30 hy sinh trong nhiệm vụ đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất năm 1974, bà không giấu được nước mắt. Hình ảnh Tường Chi phát hiện lỗi nguy hiểm trong khối thuốc nổ, hét lớn bảo đồng đội thoát đi rồi ôm kín cửa công sự trong tiếng nổ, trở thành ký ức không thể phai mờ đối với bà.

Là người từng có thể bình thản đối mặt với cái chết, Nguyễn Thị Minh Hiền lại rất dễ xúc động khi nhắc đến những bà mẹ liệt sĩ và những gia đình chịu nhiều mất mát. Gia đình bà cũng là một gia đình giàu truyền thống cách mạng: cha và anh là liệt sĩ, bà và em gái út Phan Thị Ngọc Tươi đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ bà, bà Sáu Lực, cũng được đề nghị phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Trong cuộc sống đời thường, Nguyễn Thị Minh Hiền luôn coi trọng gia đình và nếp nhà. Dù từng trải qua những năm tháng chiến đấu hiểm nguy, từng giữ những cương vị công tác quan trọng, bà vẫn xem bữa cơm sum họp, sự nền nếp, tình yêu thương trong gia đình là điều quý giá. Với bà, phụ nữ dù làm công việc gì, giữ chức vụ gì, gia đình vẫn là điều quan trọng nhất và giữ được nếp nhà là mục tiêu phấn đấu cả đời.

Cuộc đời Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Minh Hiền là sự kết hợp đẹp giữa bản lĩnh chiến đấu, lòng trung thành với cách mạng, tinh thần tận tụy vì nhân dân và phẩm chất nghĩa tình trong đời thường. Từ cô gái trẻ hoạt động bí mật trong lòng địch đến người cán bộ công an luôn đặt mình vào hoàn cảnh của dân, bà là tấm gương sáng về lòng dũng cảm, trí tuệ, nhân hậu và trách nhiệm.