Người nữ dân quân Hàm Rồng vác đạn giữa bom rơi, góp phần làm nên chiến thắng bảo vệ cầu Hàm Rồng 1965

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khu vực Nam Ngạn – Hàm Rồng (Thanh Hóa) là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ trên miền Bắc. Cầu Hàm Rồng không chỉ là một công trình giao thông quan trọng mà còn là biểu tượng của ý chí chiến đấu kiên cường của quân và dân ta trong những năm tháng chiến tranh phá hoại. Tại nơi đây, ngày đêm bom đạn trút xuống, những trận đánh phòng không diễn ra liên tục, và cũng chính nơi này đã ghi dấu những tấm gương dân quân gan dạ, tiêu biểu là Ngô Thị Tuyển, người con của xóm Kháng, tiểu khu Nam Ngạn – Hàm Rồng, Thanh Hóa.

Sinh năm 1946, Ngô Thị Tuyển lớn lên trong bối cảnh miền Bắc bước vào cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân Mỹ. Ngay từ khi còn rất trẻ, chị đã tham gia lực lượng dân quân địa phương, tích cực phục vụ chiến đấu, luôn thể hiện tinh thần chủ động, dũng cảm và sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ được giao. Trong những ngày đầu ác liệt của chiến dịch đánh phá Hàm Rồng, chị không chỉ tham gia chiến đấu mà còn đảm nhiệm nhiều công việc hậu cần, tiếp tế và cứu thương ngay dưới làn bom đạn.

Ngày 03/4/1965, khi máy bay Mỹ liên tục đánh phá khu vực Nam Ngạn – Hàm Rồng, vừa hoàn thành nhiệm vụ truy lùng giặc lái dù, Ngô Thị Tuyển lập tức tham gia vận chuyển đạn dược cho tàu hải quân ta đang chiến đấu giữa sông. Bất chấp máy bay địch đang quần thảo trên đầu, chị xung phong lội xuống sông, bơi ra tàu để tiếp tế đạn, bảo đảm nguồn hỏa lực cho đơn vị chiến đấu. Không dừng lại ở đó, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, chị tiếp tục cùng dân quân gánh cơm nước, phục vụ bộ đội và ở lại trên tàu để lau chùi, chuẩn bị đạn dược cho trận đánh tiếp theo.

Đêm hôm đó, khi chiến sự vẫn chưa dừng lại, Ngô Thị Tuyển cùng lực lượng dân quân tham gia đào trận địa, lấp hố bom, nấu ăn phục vụ bộ đội đến tận rạng sáng. Hình ảnh người nữ dân quân nhỏ bé giữa vùng đất bị bom đạn cày xới đã trở thành biểu tượng cho tinh thần “tay không không sợ giặc, chỉ sợ chậm cho chiến đấu”.

Đỉnh cao của tinh thần ấy được thể hiện vào ngày 04/4/1965. Trong lúc máy bay Mỹ tiếp tục ném bom ác liệt, Ngô Thị Tuyển vẫn xung phong gánh cơm ra trận địa. Khi đoàn xe tiếp đạn vừa đến, chị tiếp tục tham gia vận chuyển đạn cho bộ đội. Trong tình huống khẩn cấp, hai hòm đạn bị móc chặt vào nhau, không thể tách rời, nếu chậm trễ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hỏa lực chiến đấu. Không chần chừ, chị đã ghé vai vác cả hai hòm đạn nặng 98kg vượt qua đê, đưa kịp ra bờ sông tiếp viện cho đơn vị đang chiến đấu. Hình ảnh ấy trở thành một trong những biểu tượng nổi bật của tinh thần dân quân Hàm Rồng.

Suốt ngày hôm đó, giữa bom đạn dày đặc, Ngô Thị Tuyển không ngừng di chuyển như con thoi: lúc điều thuyền chở đạn, lúc đưa cơm tiếp tế, lúc đào công sự, ngụy trang trận địa. Tinh thần bền bỉ, không quản hiểm nguy của chị đã góp phần quan trọng giữ vững tuyến phòng thủ Hàm Rồng trong những ngày chiến đấu ác liệt.

Không chỉ tham gia hậu cần, chị còn trực tiếp tham gia cứu thương. Ngày 26/5/1965, khi tàu hải quân ta đang chiến đấu trên sông bị thương vong, Ngô Thị Tuyển đã vượt sông trong điều kiện bom đạn để tiếp cận tàu, băng bó cho thương binh và hỗ trợ đưa người bị thương vào bờ. Sau đó, chị tiếp tục ở lại tàu để phục vụ chiến đấu đến khi trận đánh kết thúc.

Ngoài nhiệm vụ chiến đấu, chị còn tích cực trong lao động sản xuất, vận động nhân dân tham gia canh tác tại khu vực nguy hiểm, bảo đảm lương thực cho hợp tác xã và các đơn vị bộ đội. Tinh thần gương mẫu của chị đã góp phần động viên phong trào dân quân, phụ nữ và thanh niên địa phương trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, Ngô Thị Tuyển được tặng 02 Huân chương Chiến công hạng Ba, Huy hiệu của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều bằng khen, giấy khen. Ngày 01/01/1967, chị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận hình ảnh người nữ dân quân Hàm Rồng kiên cường, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử trong những ngày chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.