Người nữ dân quân kiên cường bên dòng Nhật Lệ
Trần Thị Lý là nữ dân quân xã Phú Hải, Đồng Hới, nổi tiếng với nhiều chiến công trong kháng chiến chống Mỹ như làm liên lạc giữa bom đạn, tiếp tế đạn dược, tham gia chiến đấu và cứu dân trong các trận đánh ác liệt. Sau chiến tranh, chị tiếp tục công tác trong quân đội và ngành du lịch, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 1/1/1967.
Trần Thị Lý sinh năm 1946 trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước ở làng Phú Thượng Trong, xã Phú Hải, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Tuổi thơ gắn liền với sông nước, những ngày theo cha chở cát và lặn bắt cá đã rèn luyện cho chị sức khỏe dẻo dai cùng ý chí bền bỉ. Chứng kiến quê hương bị bom đạn chiến tranh tàn phá, chị tình nguyện tham gia lực lượng dân quân địa phương và được giao nhiệm vụ liên lạc cho Đảng ủy, Xã đội Phú Hải, đồng thời là chiến sĩ của Cụm phòng không nam cầu Dài.
Trong chiến đấu, Trần Thị Lý luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Mỗi khi nhận lệnh, chị nhanh chóng băng qua các trận địa dưới làn bom đạn để chuyển mệnh lệnh tới các đơn vị, giữ vững liên lạc giữa Ban chỉ huy và lực lượng chiến đấu. Chính sự nhanh nhẹn ấy đã khiến đồng đội trìu mến gọi chị là “Út Sóc”.
Ngày 7/2/1965, khi máy bay Mỹ đánh phá Đồng Hới, chị đã dũng cảm chèo thuyền vượt sông chuyển lệnh chiến đấu cho đơn vị bên kia bờ, đồng thời vận chuyển đạn dược tiếp tế kịp thời cho đồng đội đang chiến đấu. Hình ảnh cô gái nhỏ bé nhưng gan dạ giữa khói lửa đã trở thành nguồn động viên to lớn đối với quân và dân địa phương.
Chiến công tiêu biểu nhất của chị gắn liền với trận đánh ngày 4/4/1965 tại Đồng Hới. Khi máy bay Mỹ tập trung oanh tạc dữ dội khu vực cầu Dài và nội thị Đồng Hới, chị vẫn kiên cường bám trụ trận địa. Dù bị bom vùi lấp trong công sự, một tay vẫn giữ chặt khẩu súng, chị nhanh chóng đứng dậy tiếp tục chiến đấu và làm nhiệm vụ liên lạc. Trong trận đánh này, chị cùng đồng đội góp phần bắn rơi 3 máy bay Mỹ.
Không chỉ chiến đấu dũng cảm, Trần Thị Lý còn hết lòng vì nhân dân. Sau trận bom, phát hiện một hầm trú ẩn bị sập, chị đã dùng tay đào bới cứu người. Mặc cho đôi bàn tay rớm máu, chị vẫn không ngừng kêu gọi mọi người hỗ trợ, góp phần cứu sống 5 người dân bị mắc kẹt.
Một lần khác, chị trực tiếp chèo thuyền đưa đồng chí Lê Viết Thuật, Bí thư Đảng ủy xã Phú Hải, vượt sông để chỉ đạo chiến đấu trong lúc máy bay địch liên tục đánh phá. Mặc dù được đề nghị đổi người chèo vì nguy hiểm, chị vẫn kiên quyết nhận nhiệm vụ và đưa thuyền cập bến an toàn.
Không chỉ nổi bật trên mặt trận chiến đấu, Trần Thị Lý còn là tấm gương trong lao động sản xuất. Trên cương vị Phó đội sản xuất muối cầu Dài, chị luôn đi đầu trong công việc, động viên mọi người tăng gia sản xuất phục vụ tiền tuyến. Nhờ tinh thần lao động bền bỉ và trách nhiệm cao, đội sản xuất đã vượt chỉ tiêu gần 100 tấn muối, góp phần bảo đảm hậu cần cho kháng chiến.
Với những thành tích xuất sắc, ngày 1/1/1967, Trần Thị Lý được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, chị tham gia quân đội, được phong quân hàm Thiếu úy, tiếp tục học tập và đảm nhận nhiều vị trí công tác khác nhau.
Năm 1985, chị được điều động về Quân khu 5, giữ chức Phó Giám đốc rồi Giám đốc Khách sạn Bạch Đằng tại Đà Nẵng. Trên cương vị mới, chị tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm và năng lực quản lý, góp phần đưa khách sạn trở thành một trong những đơn vị tiêu biểu của ngành du lịch Việt Nam. Năm 1996, Khách sạn Bạch Đằng được công nhận là một trong mười khách sạn có chất lượng dịch vụ tốt nhất cả nước, còn cá nhân chị được tôn vinh là một trong mười giám đốc khách sạn tiêu biểu của Việt Nam.
Một trong những niềm vinh dự lớn nhất trong cuộc đời Trần Thị Lý là ba lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những lần gặp gỡ ấy để lại trong chị những kỷ niệm sâu sắc và những lời dạy quý báu về tinh thần trách nhiệm, tác phong giao tiếp và cách giới thiệu với bạn bè quốc tế về cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam. Những lời căn dặn của Bác đã trở thành hành trang tinh thần theo chị suốt cuộc đời công tác và cống hiến.
Từ chiến trường ác liệt đến lao động sản xuất và công tác quản lý sau hòa bình, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Lý luôn thể hiện phẩm chất kiên cường, trách nhiệm và tận tụy. Cuộc đời chị là tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần vượt khó và ý chí cống hiến vì quê hương, đất nước.


