Người nữ điệp báo lấy thân mình làm vũ khí giữa biển khơi

Sinh năm 1911 tại tỉnh Châu Đốc, nay thuộc thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, Nguyễn Thị Lợi nổi tiếng là người phụ nữ có nhan sắc, thông minh và giàu nghị lực. Cuộc đời bà từng trải qua những tháng ngày bình dị của hạnh phúc gia đình khi kết duyên cùng một người đàn ông quê miền Bắc vào Nam lập nghiệp. Sau khi nên vợ nên chồng, bà theo chồng ra Bắc sinh sống và sinh con.

Thế nhưng chiến tranh khốc liệt đã cướp đi mái ấm nhỏ bé ấy. Những mất mát đau thương không khiến người phụ nữ Nam Bộ gục ngã mà trái lại đã biến thành động lực thôi thúc bà bước vào con đường đấu tranh cách mạng. Thay vì trở về quê hương, Nguyễn Thị Lợi quyết định ở lại Thanh Hóa, nơi cuộc đời bà gắn liền với những nhiệm vụ đặc biệt và cũng là nơi ghi dấu sự hy sinh bất tử của một nữ anh hùng.

Năm 1949, bà được tuyển vào làm nhân viên phục vụ tại Ty Công an Thanh Hóa. Trong quá trình công tác, bà có cơ hội tiếp xúc với đồng chí Hoàng Đạo, Tổ trưởng Tổ điệp báo A13. Qua thời gian theo dõi, thử thách và đánh giá, tổ chức nhận thấy Nguyễn Thị Lợi là người phụ nữ có bản lĩnh vững vàng, mưu trí, gan dạ và tuyệt đối trung thành với cách mạng.

Chính vì vậy, bà được lựa chọn kết nạp vào Tổ điệp báo A13 – một tổ chức tình báo đặc biệt hoạt động trong lòng địch. Tổ gồm các thành viên: Hoàng Đạo mang bí danh A13, Nguyễn Kim Sơn mang bí danh A14, Chu Duy Kính mang bí danh A15 và Nguyễn Thị Lợi với bí danh A16.

Đó là thời điểm đất nước vừa giành được độc lập sau Cách mạng Tháng Tám nhưng phải đối mặt với muôn vàn khó khăn. Các thế lực bên ngoài tìm cách can thiệp vào tình hình Việt Nam, trong khi thực dân Pháp dưới sự hậu thuẫn của quân Anh ráo riết chuẩn bị quay trở lại xâm lược nước ta.

Trước những âm mưu đó, lực lượng tình báo cách mạng đã triển khai nhiều kế hoạch đặc biệt nhằm thâm nhập sâu vào hàng ngũ đối phương. Theo sự chỉ đạo của Ty Điệp báo thuộc Nha Công an Trung ương, các điệp báo viên được giao nhiệm vụ xây dựng vỏ bọc, từng bước tạo dựng vị trí trong các tổ chức phản động để thu thập thông tin và phá tan âm mưu chống phá cách mạng.

Trong số đó, điệp báo viên Hoàng Đạo với bí danh A13 đã tạo dựng được lòng tin đối với cựu hoàng Bảo Đại và nhiều nhân vật cầm đầu các tổ chức phản động. Bằng tài năng và sự mưu trí của mình, ông từng bước tiếp cận những kế hoạch quan trọng của đối phương, tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng chủ động đối phó.

Cùng thời gian này, khu vực Sầm Sơn và vùng ven biển Thanh Hóa thường xuyên trở thành nơi thực dân Pháp đổ bộ quân, tiến hành càn quét, đốt phá làng mạc và đàn áp nhân dân. Trước tình hình đó, phong trào đấu tranh và hoạt động du kích phát triển mạnh mẽ, tạo nên thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp.

Năm 1950, trước nguy cơ thực dân Pháp mở rộng chiến sự nhằm đánh chiếm vùng tự do Khu 4, Trung ương Đảng chỉ đạo các lực lượng tình báo triển khai kế hoạch đặc biệt nhằm vô hiệu hóa âm mưu quân sự của địch. Một trong những nhiệm vụ quan trọng được đặt ra là phải đánh chìm Thông báo hạm A-mi-ô-đanh-vin của quân Pháp, con tàu đang làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, trang thiết bị quân sự và tiếp viện cho các chiến trường phía Bắc.

Để thực hiện kế hoạch này, Tổ điệp báo A13 xây dựng phương án dụ chiến hạm Pháp tiến vào vùng biển Sầm Sơn dưới danh nghĩa đón “phu nhân Quốc vụ Khanh” ra Hà Nội chữa bệnh. Theo kế hoạch, một điệp báo viên sẽ đóng vai người phụ nữ quyền quý này, mang theo hành lý chứa thuốc nổ bí mật lên tàu địch.

Đây là nhiệm vụ gần như không có cơ hội trở về. Người được lựa chọn phải hội tụ đầy đủ các yếu tố về bản lĩnh, sự thông minh, khả năng ứng biến linh hoạt và đặc biệt là tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Sau quá trình xem xét kỹ lưỡng, tổ chức quyết định giao trọng trách ấy cho Nguyễn Thị Lợi. Không một chút do dự, bà chấp nhận nhiệm vụ với tinh thần của một người chiến sĩ cách mạng đặt lợi ích dân tộc lên trên hết.

Sáng ngày 27 tháng 9 năm 1950, Thông báo hạm A-mi-ô-đanh-vin neo đậu ngoài khơi vùng biển Sầm Sơn để chờ đón “phu nhân Quốc vụ Khanh”. Theo kế hoạch đã định, các thành viên Tổ điệp báo A13 cùng ngư dân địa phương đưa Nguyễn Thị Lợi ra tàu bằng thuyền nhỏ.

Khoảng 7 giờ sáng, chiếc thuyền cập mạn chiến hạm. Trong vai một phu nhân quyền quý, Nguyễn Thị Lợi bình tĩnh bước lên tàu. Sau khi được bố trí nơi nghỉ, bà khéo léo đưa chiếc va li chứa thuốc nổ đến đúng vị trí đã tính toán từ trước.

Hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng, các đồng chí trong tổ điệp báo cùng những người chèo thuyền rời khỏi chiến hạm, quay trở lại bờ. Con tàu Pháp tiếp tục hành trình mà không hề hay biết bên trong đang mang theo một “quả bom sống” mang tên Nguyễn Thị Lợi.

Khoảng ba mươi phút sau khi rời vùng biển Sầm Sơn, một tiếng nổ kinh hoàng vang lên giữa biển khơi. Thông báo hạm A-mi-ô-đanh-vin bị phá hủy hoàn toàn. Hàng trăm tấn vũ khí, quân trang, quân dụng cùng nhiều sĩ quan và binh lính Pháp bị nhấn chìm xuống biển.

Trong chiến công vang dội ấy, Nguyễn Thị Lợi đã anh dũng hy sinh. Bà lấy chính thân mình làm một phần của kế hoạch tác chiến, chấp nhận cái chết để đổi lấy thắng lợi cho cách mạng.

Chiến công đánh đắm Thông báo hạm A-mi-ô-đanh-vin không chỉ làm thất bại kế hoạch quân sự của thực dân Pháp đối với vùng tự do Khu 4 mà còn giáng một đòn mạnh vào âm mưu tập hợp các lực lượng phản động chống phá chính quyền cách mạng.

Sự hy sinh của Nguyễn Thị Lợi nhanh chóng trở thành biểu tượng về lòng quả cảm của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Hình ảnh người nữ điệp báo viên lặng lẽ bước lên chiến hạm địch với nhiệm vụ cảm tử đã được khắc ghi trong lịch sử như một minh chứng sáng ngời cho tinh thần yêu nước và đức hy sinh cao cả.

Để ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc ấy, Nhà nước đã truy tặng bà Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự tri ân đối với một người phụ nữ đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Ngày nay, tại thành phố biển Sầm Sơn, tên tuổi Nguyễn Thị Lợi vẫn được người dân nhắc đến với niềm kính trọng sâu sắc. Hình tượng người nữ anh hùng được tôn vinh qua tượng đài bên bờ biển, qua những con đường, trường học mang tên bà và qua những câu chuyện lịch sử được truyền lại cho các thế hệ mai sau.

Mỗi khi đứng trước biển Sầm Sơn, lắng nghe tiếng sóng vỗ không ngừng vào bờ cát, người ta như cảm nhận được âm vang của một thời khói lửa. Nơi ấy, hơn bảy thập kỷ trước, một người phụ nữ bình dị đã hóa thân thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước. Cuộc đời và sự hy sinh của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Lợi sẽ mãi là ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau về tinh thần cống hiến, lòng quả cảm và tình yêu Tổ quốc thiêng liêng.