NGƯỜI NỮ DU KÍCH CẮM CỜ TRÊN CHI KHU NGÃ NĂM

Cô gái 15 tuổi gia nhập đội biệt động

Lưu Nguyệt Hồng sinh ra trong một gia đình nông dân tại vùng Vĩnh Quới. Tuổi thơ của bà gắn với cảnh chiến tranh, những cuộc truy bắt và sự mất mát của người dân quê hương. Chứng kiến nhiều người bị bắt giữ, bà sớm hình thành mong muốn tham gia cách mạng.

Năm 1965, khi vừa tròn 15 tuổi, Lưu Nguyệt Hồng tình nguyện vào lực lượng du kích. Do còn nhỏ tuổi và có khả năng chăm sóc người bị thương, bà được giao phụ trách công tác quân y cho Đội Biệt động thị trấn Ngã Năm.

Nhiệm vụ của người y tá chiến trường không chỉ là chuẩn bị thuốc men và băng bó. Trong điều kiện thiếu thốn, bà phải học cách xử lý những vết thương thường gặp, đưa đồng đội ra khỏi khu vực nguy hiểm và chăm sóc họ tại những cơ sở bí mật.

Đội biệt động hoạt động gần các đồn bót nên luôn có nguy cơ bị phát hiện. Khi có người bị thương, bà Hồng phải nhanh chóng cứu chữa nhưng vẫn giữ kín nơi đóng quân và đường đi của đơn vị.

Từ túi cứu thương đến khẩu súng trường

Chiến trường không cho phép bà chỉ làm một công việc cố định. Nhiều lần, sau khi chăm sóc người bị thương, bà cầm lấy khẩu súng của đồng đội để tiếp tục chiến đấu.

Lưu Nguyệt Hồng có vóc dáng nhỏ bé, trong khi loại súng trường được sử dụng khi ấy khá nặng và có độ giật mạnh. Tuy nhiên, trong những giờ phút căng thẳng, bà vẫn bám vị trí, phối hợp cùng đồng đội bảo vệ trận địa.

Trong suốt thời kỳ kháng chiến, bà trực tiếp tham gia hơn 100 trận đánh lớn nhỏ, đồng thời thực hiện nhiệm vụ cứu thương, xây dựng cơ sở và vận động nhân dân giúp đỡ lực lượng cách mạng.

Hoạt động của người nữ du kích trẻ dần được nhiều người biết đến. Lực lượng đối phương tìm cách truy bắt bà và gây sức ép đối với những gia đình có người con gái tên Hồng. Vì thế, mỗi lần đi làm nhiệm vụ, bà luôn chuẩn bị tinh thần đối mặt với tình huống nguy hiểm.

Trận đánh khiến bà nhớ suốt đời

Một trong những trận đánh Lưu Nguyệt Hồng nhớ nhất diễn ra vào cuối năm 1967 tại Chi khu Ngã Năm. Trước giờ xuất phát, nhận thấy nhiệm vụ có thể rất nguy hiểm, bà tháo đôi bông tai gửi lại cho mẹ.

Bà không nói rõ nguyên nhân vì sợ mẹ lo lắng, chỉ giải thích rằng mang theo có thể vướng vào cành cây. Thực chất, người nữ du kích trẻ đã chuẩn bị cho khả năng mình không thể trở về.

Theo kế hoạch, đơn vị dự kiến nổ súng lúc nửa đêm. Tuy nhiên, bộ phận chi viện bị chậm nên trận đánh bắt đầu muộn hơn. Đối phương có thời gian chuẩn bị và tổ chức phản kích, khiến bộ đội cùng du kích phải chuyển sang giữ vị trí tại khu vực Long Mỹ.

Khi đó, bà Hồng vừa trải qua một ca phẫu thuật chưa lâu, sức khỏe chưa hoàn toàn hồi phục. Dù mệt mỏi, bà vẫn quyết tâm không rời trận địa.

Có lúc vì quá kiệt sức, bà ngủ thiếp đi trong một khoảng thời gian ngắn. Khi tỉnh lại, bà mới nhận ra hai đồng đội nằm cạnh mình đã hy sinh. Khoảnh khắc đau xót ấy càng khiến bà quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mà đơn vị giao phó.

52 ngày đêm bao vây Chi khu Ngã Năm

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, lực lượng cách mạng tổ chức bao vây Chi khu Ngã Năm. Đây là một vị trí quân sự quan trọng, có hệ thống phòng thủ kiên cố.

Khi ấy, Lưu Nguyệt Hồng giữ nhiệm vụ Trung đội phó du kích thị trấn Ngã Năm. Bà được giao chỉ huy một tiểu đội nữ du kích cùng khoảng 100 dân công xây dựng ụ pháo và củng cố những vị trí phục vụ cuộc bao vây.

Công việc chủ yếu được tiến hành trong điều kiện rất khó khăn. Các nữ du kích và dân công phải đào đất, vận chuyển vật liệu và xây dựng trận địa, đồng thời luôn đề phòng những đợt phản kích.

Lực lượng du kích thay phiên nhau bảo vệ trận địa, giữ vững pháo đài Xóm Gạo và phối hợp với các đơn vị khác siết chặt vòng vây. Mỗi ngày trôi qua, điều kiện trong chi khu càng khó khăn, còn tinh thần của lực lượng phòng thủ dần suy giảm.

Cuộc bao vây kéo dài liên tục 52 ngày đêm. Dù mệt mỏi và thiếu thốn, bà Hồng cùng đồng đội vẫn không rời vị trí. Cuối cùng, lực lượng đối phương phải rút khỏi Chi khu Ngã Năm.

Lá cờ trên nóc chi khu

Khi lực lượng cách mạng tiến vào làm chủ mục tiêu, Lưu Nguyệt Hồng là người hạ lá cờ của chính quyền Sài Gòn trên nóc Chi khu Ngã Năm.

Sau đó, bà kéo lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam lên giữa tiếng reo mừng của đồng đội và nhân dân. Người nữ du kích từng làm y tá nay đứng trên nóc một cứ điểm quan trọng, chứng kiến lá cờ giải phóng tung bay trên quê hương mình.

Bà từng nhớ lại rằng đây là một trong những giây phút hạnh phúc nhất cuộc đời. Lá cờ không chỉ báo hiệu chiến thắng của một trận đánh mà còn thể hiện sức mạnh đoàn kết của bộ đội, du kích và nhân dân Ngã Năm.

Cũng trong năm 1968, Lưu Nguyệt Hồng được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam, tham gia chi ủy rồi được tín nhiệm bầu làm Phó bí thư chi bộ.

Những ngày cuối tháng 4 năm 1975

Trước cuộc tổng tiến công năm 1975, Lưu Nguyệt Hồng là thành viên ban chỉ đạo phụ trách khu vực Chi khu Phú Lộc. Nhiệm vụ của bà không chỉ liên quan đến lực lượng vũ trang mà còn tập trung xây dựng mũi đấu tranh chính trị của quần chúng.

Bà cùng cán bộ địa phương vận động nhân dân thành lập các tổ đấu tranh trên đường bộ và đường sông; chuẩn bị cờ, băng rôn và khẩu hiệu để phối hợp với lực lượng vũ trang khi thời cơ đến.

Ngày 29 tháng 4 năm 1975, các lực lượng tổ chức đánh chiếm đồn bót và thu giữ vũ khí. Một đoàn xe chở lực lượng từ Bạc Liêu lên chi viện khi tới Phú Lộc đã bị chặn lại, buộc nhiều người phải bỏ phương tiện rút chạy.

Sáng ngày 30 tháng 4, lực lượng cách mạng tại Sóc Trăng đồng loạt tiến công và bao vây những mục tiêu quan trọng. Khi tin chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng được truyền tới, tinh thần của quân và dân càng lên cao.

Tại Phú Lộc, bà Hồng dẫn lực lượng quần chúng tiến vào các vị trí đã bỏ trống, thu vũ khí và tiếp tục tạo sức ép đối với đồn chỉ huy. Hoạt động kết hợp giữa đấu tranh chính trị, binh vận và lực lượng vũ trang đã góp phần giải phóng địa phương.

Cuộc đời sau chiến tranh

Trong những năm chiến đấu, Lưu Nguyệt Hồng hai lần bị thương. Những vết thương chiến tranh tiếp tục ảnh hưởng tới sức khỏe của bà khi tuổi cao.

Sau ngày đất nước thống nhất, bà tiếp tục công tác tại địa phương. Năm 1977, bà được giao làm Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Thạnh Trị. Từ năm 1996, bà công tác tại cơ quan lao động, thương binh và xã hội của tỉnh Sóc Trăng cho đến khi nghỉ hưu.

Năm 2005, Lưu Nguyệt Hồng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm ảnh người nữ du kích trẻ đang ngắm súng tại chiến trường Ngã Năm được lưu giữ, trưng bày và giới thiệu trong nhiều sách báo, bảo tàng và triển lãm lịch sử.