NGƯỜI NỮ DU KÍCH KIÊN CƯỜNG CỦA ĐẤT TRÀ VINH
Tô Thị Huỳnh, thường gọi là Tư Huỳnh, sinh năm 1946 tại ấp Ô Chích, xã Lương Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong một gia đình nghèo, cha hy sinh trong chiến tranh, chị sớm giác ngộ cách mạng và tham gia lực lượng du kích khi mới 16 tuổi. Từ một nữ du kích trẻ tuổi, Tô Thị Huỳnh trưởng thành thành cán bộ chỉ huy, Xã đội phó xã Lương Hòa, trực tiếp tổ chức và chỉ huy lực lượng nữ du kích chiến đấu bảo vệ quê hương.

Tô Thị Huỳnh lớn lên tại vùng căn cứ cách mạng Ô Chích – Đai Tèn, xã Lương Hòa. Trong những năm chiến tranh, quê hương chị liên tục phải hứng chịu các cuộc càn quét, bắn phá. Trong một trận càn năm 1961, cha chị là ông Tô Văn Hưng bị địch bắn hy sinh. Nỗi đau mất cha càng thôi thúc người con gái trẻ quyết tâm đứng lên cùng đồng bào chiến đấu bảo vệ quê hương.
Năm 1962, khi mới 16 tuổi, Tô Thị Huỳnh tình nguyện tham gia du kích xã. Ban đầu, chị đảm nhiệm các nhiệm vụ liên lạc, dẫn đường, vận chuyển tài liệu và hỗ trợ các tổ du kích. Trong những trận càn, chị nhiều lần cùng đồng đội bám địa bàn, giúp nhân dân sơ tán, cắt hàng rào kẽm gai và mở đường cho lực lượng chiến đấu.
Tháng 4/1963, sau khi được tham gia lớp tập huấn do Huyện đoàn Châu Thành tổ chức, Tô Thị Huỳnh tích cực vận động những nữ thanh niên cùng trang lứa tham gia lực lượng vũ trang. Từ phong trào đó, Tiểu đội nữ du kích xã Lương Hòa được hình thành. Đây là một trong những đội nữ du kích tiêu biểu của tỉnh Trà Vinh trong kháng chiến chống Mỹ.
Không chỉ trực tiếp chiến đấu, Tô Thị Huỳnh còn thể hiện khả năng tổ chức và chỉ huy. Tháng 4/1964, chị được giao làm Xã đội phó, trực tiếp chỉ huy tiểu đội du kích xã. Trong quá trình chiến đấu từ năm 1962 đến 1966, chị cùng đơn vị tham gia khoảng 150 trận, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 100 tên địch, bắt 20 tên và thu 30 súng các loại. Riêng chị còn trực tiếp tổ chức gài chông, đặt lôi, làm bị thương nhiều quân địch.
Tô Thị Huỳnh còn kết hợp chiến đấu với công tác binh vận. Chị tuyên truyền, vận động nhiều gia đình binh sĩ, góp phần làm tan rã hàng ngũ đối phương; đồng thời xây dựng cơ sở nội ứng, vận động thanh niên tham gia lực lượng cách mạng và phát triển phong trào phụ nữ tại địa phương. Những hoạt động ấy cho thấy người nữ du kích không chỉ gan dạ trên chiến trường mà còn có khả năng vận động quần chúng và xây dựng cơ sở cách mạng.
Trong những năm tháng chiến đấu, hình ảnh Tô Thị Huỳnh trở thành biểu tượng của người phụ nữ Trà Vinh “anh hùng, bất khuất”. Chị luôn xuất hiện ở những nơi khó khăn, nguy hiểm, trực tiếp nắm tình hình, dẫn đường cho đồng đội và chỉ huy lực lượng du kích chống các cuộc càn quét. Đội nữ du kích Lương Hòa dưới sự chỉ huy của chị đã góp phần giữ vững căn cứ cách mạng và củng cố niềm tin của nhân dân.
Ngày 17/9/1967, trong một trận chiến đấu ác liệt tại xã Lương Hòa, Tô Thị Huỳnh anh dũng hy sinh khi mới 21 tuổi. Sự hy sinh của chị để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và nhân dân quê hương. Sau khi chị hy sinh, Tiểu đội nữ du kích Lương Hòa mang tên Tô Thị Huỳnh, tiếp tục chiến đấu và lập nhiều chiến công.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Tô Thị Huỳnh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Chiến công hạng Ba. Tên tuổi chị cùng những nữ anh hùng khác như Nguyễn Thị Út, Kiên Thị Nhẫn, Hồ Thị Nhâm, Thạch Thị Thanh… đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của phụ nữ Trà Vinh trong kháng chiến.
Giá trị truyền thống
Câu chuyện về Anh hùng Tô Thị Huỳnh là câu chuyện về một người con gái tuổi đời còn rất trẻ nhưng có lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần trách nhiệm cao trước quê hương, đất nước. Từ một nữ du kích 16 tuổi, chị đã trưởng thành thành người cán bộ chỉ huy, trực tiếp tổ chức và chiến đấu cùng lực lượng nữ du kích địa phương.
Cuộc đời và sự hy sinh của Tô Thị Huỳnh là một trang đẹp trong lịch sử đấu tranh của quân và dân Trà Vinh, góp phần giáo dục thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, ý chí vượt qua gian khổ và trách nhiệm với Tổ quốc.



