Người nữ du kích kiên cường – Út Tịch

Út Tịch (tên thật Nguyễn Thị Út, 1931–1968) là nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, nổi tiếng trong kháng chiến chống Mỹ. Xuất thân nghèo khó ở xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, bà là biểu tượng bất khuất của người phụ nữ miền Nam “vừa sản xuất, vừa chiến đấu” với câu nói nổi tiếng “Còn cái lai quần cũng đánh”.

Sự nghiệp và cống hiến

Từ tuổi thiếu niên, Nguyễn Thị Út đã tham gia Việt Minh, làm giao liên và binh vận. Sau khi lập gia đình với chiến sĩ Lâm Văn Tịch (người Khmer), bà lấy tên ghép Út Tịch. Dù sinh nhiều con, bà vẫn tiếp tục chiến đấu trong đội du kích xã Tam Ngãi, trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng. Bà được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng miền Nam năm 1964 và dự Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua lực lượng vũ trang toàn miền Nam năm 1965, nơi bà được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì .

Hy sinh và tưởng niệm

Ngày 27 tháng 11 năm 1968, trong một trận oanh kích của không quân Mỹ tại vùng Vĩnh Thuận (Kiên Giang), Út Tịch hy sinh cùng con gái Lâm Thị Thoa. Hài cốt bà được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Cầu Kè. Năm 2016, Khu tưởng niệm nữ anh hùng Nguyễn Thị Út (Út Tịch) được khánh thành tại Tam Ngãi, Trà Vinh, với diện tích hơn 14 000 m² .

Trong văn hóa và ký ức

Hình tượng Út Tịch được nhà văn Nguyễn Thi khắc họa trong truyện ký Người mẹ cầm súng – tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học – Nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu (1960 – 1965). Tác phẩm được đạo diễn Nguyễn Khánh Dư chuyển thể thành phim Mẹ vắng nhà (1979), với Ngọc Thu thủ vai chính, trở thành dấu ấn của điện ảnh cách mạng Việt Nam .

Di sản và biểu tượng

Út Tịch được xem là hình tượng tiêu biểu của người phụ nữ Nam Bộ gan góc, trung hậu, đại diện cho tinh thần chiến đấu quật cường của dân tộc. Nhiều con đường tại TP. Hồ Chí Minh và Trà Vinh mang tên bà, và câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh” đã đi vào sách giáo khoa như biểu tượng của ý chí bất khuất .