NGƯỜI NỮ DU KÍCH KIÊN TRUNG BÊN DÒNG KINH THẦY
Mạc Thị Bưởi sinh năm 1927 tại Nam Tân, huyện Nam Sách, Hải Dương. Trong kháng chiến chống Pháp, chị làm công tác phụ nữ, du kích, giao thông liên lạc và xây dựng cơ sở trong vùng địch kiểm soát. Năm 1951, chị bị bắt trong khi làm nhiệm vụ, chịu tra tấn nhưng không khai báo và hy sinh khi mới 24 tuổi.
Vùng đất Nam Sách, Hải Dương nằm bên những dòng sông của đồng bằng Bắc Bộ.
Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây không chỉ có ruộng đồng và những xóm làng yên bình.
Đó còn là vùng tranh chấp quyết liệt.
Ban ngày, quân địch kiểm soát nhiều tuyến đường, lập đồn bốt và tổ chức những cuộc càn quét.
Ban đêm, cán bộ và du kích lại len lỏi về làng, xây dựng cơ sở, chuyển tài liệu, vận động nhân dân và duy trì phong trào kháng chiến.
Trong hoàn cảnh ấy, một cô gái tên Mạc Thị Bưởi đã trưởng thành.
Chị sinh năm 1927 tại xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.
Khi Cách mạng Tháng Tám diễn ra, Mạc Thị Bưởi tham gia hoạt động tại địa phương. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, chị tiếp tục làm công tác phụ nữ, tham gia lực lượng du kích, xây dựng cơ sở và đảm nhiệm công việc giao thông liên lạc.
Đó là những nhiệm vụ ít khi tạo nên tiếng vang như một trận đánh lớn.
Nhưng trong chiến tranh, đường dây liên lạc bị đứt có thể khiến cả một cơ sở bị cô lập.
Một cán bộ không có nơi trú ẩn có thể bị bắt.
Một tài liệu rơi vào tay đối phương có thể khiến nhiều người gặp nguy hiểm.
Vì thế, những người hoạt động bí mật như Mạc Thị Bưởi luôn phải sống giữa ranh giới rất mong manh.
Họ phải biết từng con đường.
Biết những gia đình có thể tin cậy.
Biết lúc nào đồn địch đổi gác.
Biết cách chuyển một tin tức mà không để người ngoài phát hiện.
Khi quê hương bị quân Pháp kiểm soát gắt gao, Mạc Thị Bưởi vẫn bám địa bàn.
Chị giúp xây dựng cơ sở cách mạng, tổ chức quần chúng và bảo vệ cán bộ hoạt động bí mật.
Năm 1951, chị được giao vận động nhân dân trong vùng tạm chiếm chuẩn bị lương thực và hàng hóa để chuyển ra vùng tự do phục vụ kháng chiến.
Công việc ấy phải tiến hành kín đáo.
Từng cân gạo, từng ít đường hay vật dụng cần thiết đều có thể trở thành nguồn tiếp tế quý giá.
Mạc Thị Bưởi đã tổ chức nhiều chuyến vận chuyển.
Nhưng trong chuyến cuối cùng, chị bị đối phương phục kích và bắt giữ.
Từ lâu, phía địch đã theo dõi và tìm cách bắt chị.
Giờ đây, người cán bộ mà họ muốn tìm đã nằm trong tay.
Những cuộc tra khảo bắt đầu.
Mục tiêu không chỉ là Mạc Thị Bưởi.
Điều họ cần là tên tuổi những người đang hoạt động trong vùng, các cơ sở bí mật và đường dây liên lạc.
Nếu chị khai báo, nhiều người khác có thể bị bắt.
Nhiều gia đình có thể bị liên lụy.
Phong trào cách mạng địa phương có thể bị tổn thất nặng.
Mạc Thị Bưởi không khai.
Chị bị giết năm 1951 khi mới 24 tuổi.
Hai mươi bốn tuổi.
Một độ tuổi mà ngày nay nhiều người mới vừa rời ghế trường đại học hoặc bắt đầu công việc đầu tiên.
Còn Mạc Thị Bưởi đã kết thúc một cuộc đời ngắn ngủi sau nhiều năm hoạt động giữa vùng địch.
Nhưng cái chết của chị không làm phong trào ở quê hương chấm dứt.
Những người còn sống tiếp tục công việc.
Đường dây tiếp tục được nối.
Cán bộ tiếp tục trở về làng.
Kháng chiến tiếp tục cho đến ngày thắng lợi.
Năm 1955, Mạc Thị Bưởi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong đợt phong tặng đầu tiên của Nhà nước.
Tên chị sau này được đặt cho nhiều đường phố và trường học.
Nhưng câu chuyện về Mạc Thị Bưởi có một giá trị riêng.
Đó là câu chuyện về những người làm cách mạng thầm lặng.
Không phải mọi anh hùng đều xuất hiện giữa một trận đánh lớn.
Không phải mọi chiến công đều được ghi bằng số súng thu được hay số đồn bị phá.
Có những chiến công chỉ là giữ được một bí mật.
Đưa được một cán bộ qua vòng vây.
Chuyển được một bức thư.
Vận động được một gia đình cất giấu lương thực.
Và khi bị bắt, không khai ra những người đang tin tưởng mình.
Mạc Thị Bưởi thuộc về những con người như thế.
Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy gợi ra một bài học rất gần gũi: giá trị của sự trung thành và trách nhiệm.
Trong cuộc sống bình thường, không ai buộc chúng ta phải chịu đựng những thử thách như chị.
Nhưng mỗi người đều có lúc phải quyết định mình có giữ lời hay không, có bảo vệ người đã tin tưởng mình hay không, có kiên trì với việc đúng dù gặp khó khăn hay không.
Những phẩm chất lớn thường bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ.
Mạc Thị Bưởi không sống đến ngày đất nước hòa bình.
Nhưng những dòng sông quê hương chị vẫn chảy.
Những cánh đồng Nam Sách vẫn xanh.
Và trong ký ức của quê hương Hải Dương, người con gái 24 tuổi ấy vẫn được nhớ đến như một người đã dành trọn tuổi xuân cho cuộc kháng chiến.


