Người nữ du kích kiên trung quê hương Hải Dương

Mạc Thị Bưởi (1927 – 1951) sinh ra trong một gia đình tại xã Nam Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Sinh ra trong thời kỳ đất nước chịu sự áp bức của thực dân, bà sớm chứng kiến những khó khăn, mất mát của nhân dân dưới ách thống trị của kẻ thù. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong bà lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập dân tộc.

Ngay từ những năm đầu của Cách mạng tháng Tám, Mạc Thị Bưởi đã tích cực tham gia các phong trào cách mạng tại địa phương, trở thành hội viên Phụ nữ Cứu quốc. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, bà tiếp tục tham gia hoạt động trong lực lượng Việt Minh, đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng như xây dựng cơ sở, làm công tác giao thông liên lạc, bảo vệ và giúp đỡ cán bộ cách mạng hoạt động trong vùng địch kiểm soát.

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp diễn ra ác liệt, xã Nam Tân trở thành địa bàn bị quân Pháp kiểm soát chặt chẽ. Năm 1949, quân Pháp xây dựng đồn Trung Hà, lập hệ thống hàng rào, tháp canh và thường xuyên tổ chức các cuộc càn quét nhằm tiêu diệt lực lượng kháng chiến. Trước tình hình đó, nhiều cán bộ Việt Minh phải tạm thời rút lui sang các vùng lân cận. Tuy nhiên, Mạc Thị Bưởi vẫn quyết tâm ở lại quê hương, bất chấp sự truy lùng gắt gao của quân địch để tiếp tục duy trì phong trào cách mạng.

Với sự kiên trì, thông minh và tinh thần trách nhiệm cao, bà từng bước xây dựng lại cơ sở kháng chiến, vận động nhân dân tham gia phong trào đấu tranh. Bà đã tổ chức được 3 tổ nữ du kích, xây dựng 35 cơ sở cách mạng tại ba thôn trong xã, đồng thời tuyên truyền, vận động nhân dân chống lại những chính sách áp bức của quân Pháp như bắt phu, thu thuế. Những hoạt động của bà đã góp phần củng cố lực lượng cách mạng, giữ vững niềm tin của nhân dân đối với kháng chiến.

Không chỉ hoạt động trong công tác vận động quần chúng, Mạc Thị Bưởi còn trực tiếp tham gia nhiều nhiệm vụ nguy hiểm. Cuối năm 1950, khi quân ta chuẩn bị đánh đồn Thanh Dung, bà được giao nhiệm vụ trinh sát, nắm tình hình của địch và làm nhiệm vụ liên lạc. Trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, bà đã nhiều lần vượt qua lớp hàng rào dây thép gai, bí mật ra vào khu vực đồn địch để thu thập thông tin, truyền đạt mệnh lệnh cho bộ đội. Những đóng góp của bà đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận đánh.

Trước những hoạt động tích cực của Mạc Thị Bưởi, quân Pháp nhiều lần tổ chức truy bắt và treo giải thưởng lớn cho người cung cấp thông tin về bà. Tuy nhiên, bằng sự mưu trí, dũng cảm và sự che chở của nhân dân, bà vẫn tiếp tục hoạt động, trở thành nỗi lo sợ của kẻ thù và là niềm tin của đồng đội.

Năm 1951, trong khi thực hiện nhiệm vụ vận động nhân dân vùng địch tạm chiếm chuẩn bị lương thực, thuốc men để chuyển ra vùng tự do phục vụ chiến đấu, Mạc Thị Bưởi không may bị quân Pháp phục kích và bắt giữ. Biết bà là cán bộ quan trọng của cách mạng, kẻ địch đã dùng nhiều hình thức tra tấn dã man nhằm buộc bà khai báo thông tin. Tuy nhiên, người nữ chiến sĩ trẻ tuổi vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, kiên quyết không tiết lộ bất cứ điều gì về tổ chức và đồng đội.

Ngày 23 tháng 4 năm 1951, Mạc Thị Bưởi anh dũng hy sinh khi mới 24 tuổi. Sự ra đi của bà là một mất mát lớn đối với phong trào cách mạng địa phương, nhưng tinh thần bất khuất của bà đã tiếp thêm ý chí chiến đấu cho nhân dân và đồng đội. Hình ảnh người nữ du kích nhỏ bé nhưng kiên cường đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, sự trung thành và tinh thần hy sinh vì độc lập dân tộc.

Ghi nhận những cống hiến to lớn ấy, ngày 31 tháng 8 năm 1955, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã truy tặng Mạc Thị Bưởi danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì. Đây là sự ghi nhận xứng đáng dành cho một người chiến sĩ cách mạng đã dành trọn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Để tưởng nhớ công lao của bà, nhiều địa phương đã đặt tên đường mang tên Mạc Thị Bưởi. Tại quê hương Nam Sách, tượng đài và nhà tưởng niệm Mạc Thị Bưởi được xây dựng nhằm ghi nhớ công lao của người con anh hùng. Năm 1956, Bưu chính Việt Nam cũng phát hành bộ tem “Anh hùng Mạc Thị Bưởi (1927 – 1951)” như một sự tri ân đối với tấm gương chiến đấu và hy sinh cao đẹp của bà.

Cuộc đời của Mạc Thị Bưởi tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử dân tộc. Tấm gương của bà mãi là biểu tượng về lòng yêu nước, sự dũng cảm và ý chí kiên cường của thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập.