Người nữ giao liên băng qua "tọa độ lửa" Đồng Lộc

Năm 1968, chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn ác liệt. Để cắt đứt tuyến chi viện của quân và dân miền Bắc, không quân Mỹ tập trung đánh phá dữ dội các tuyến giao thông trọng yếu. Trong số đó, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) là điểm nóng khốc liệt nhất. Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng chục nghìn quả bom đã trút xuống mảnh đất nhỏ bé này.

Ở nơi ấy có một tiểu đội gồm mười nữ thanh niên xung phong tuổi đời chỉ mười bảy, mười tám, đôi mươi. Người chỉ huy là Võ Thị Tần, cô gái quê xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh.

Ngày nào cũng vậy, cứ sau mỗi đợt máy bay Mỹ rời đi, chị Tần lại hô lớn:

"Các em lên đường!"

Tiếng hô ấy vang lên giữa khói bom, như mệnh lệnh của lòng dũng cảm.

Các chị lao ra mặt đường với cuốc, xẻng và quang gánh. Hố bom vừa xuất hiện lập tức được lấp lại. Những tảng đá lớn được kéo đi bằng đôi vai nhỏ bé. Cây cối đổ ngang đường được dọn sạch để đoàn xe kịp vượt qua trước khi máy bay quay trở lại.

Có những đêm, vừa san đường xong thì còi báo động rú lên. Cả tiểu đội lại lao xuống hầm trú ẩn. Bom vừa dứt, họ tiếp tục công việc như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Đồng đội kể rằng Võ Thị Tần luôn là người bước ra khỏi hầm đầu tiên. Chị nói:

"Nếu mình chậm một phút thì xe chậm một phút. Xe chậm một phút là tiền tuyến có thể thiếu đạn, thiếu gạo."

Chính tinh thần ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị.

Ít ai biết rằng, trước ngày hy sinh không lâu, Võ Thị Tần đã viết cho mẹ một bức thư rất cảm động. Trong thư chị kể cuộc sống nơi chiến trường vẫn vui vẻ, chị và đồng đội vẫn hát giữa tiếng bom, vẫn tin tưởng ngày chiến thắng sẽ đến. Chị còn nhắn mẹ đừng quá lo lắng vì "con gái mẹ vẫn khỏe".

Đó cũng là lá thư cuối cùng người mẹ nhận được.

Trưa ngày 24 tháng 7 năm 1968, sau nhiều đợt đánh phá liên tiếp, khi tiểu đội vừa san lấp xong hố bom và chuẩn bị đón đoàn xe ra tiền tuyến thì máy bay Mỹ bất ngờ quay lại.

Một loạt bom trút xuống đúng khu vực cửa hầm trú ẩn.

Khi đồng đội đào được căn hầm lên, cả mười cô gái đều đã anh dũng hy sinh.

Người Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi bốn.

Sự hy sinh của chị và chín đồng đội đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Hình ảnh những cô gái Đồng Lộc với chiếc cuốc, chiếc xẻng trên vai vẫn luôn nhắc nhở các thế hệ hôm nay về một thời tuổi trẻ sẵn sàng hiến dâng tất cả vì độc lập dân tộc.

Ngày nay, mỗi mùa hoa sim nở tím trên đồi Đồng Lộc, hàng triệu người lại đến thắp nén hương tưởng niệm. Giữa màu xanh của núi rừng, câu chuyện về Võ Thị Tần vẫn được kể cho lớp lớp thanh niên như một minh chứng rằng lòng yêu nước không chỉ được viết bằng chiến công nơi trận tuyến, mà còn được khắc ghi bằng những con người bình dị đã lấy tuổi xuân của mình để giữ cho con đường ra tiền tuyến không bao giờ tắt.